W tej witrynie stosujemy pliki cookies. Standardowe ustawienia przeglądarki internetowej zezwalają na zapisywanie ich na urządzeniu końcowym Użytkownika. Kontynuowanie przeglądania serwisu bez zmiany ustawień traktujemy jako zgodę na użycie plików cookies. Więcej w Polityce Cookies.
Ukryj komunikat


„Serce ciemności” –recenzja

Opublikowano: 2017-12-07
Recenzja książki „Serce ciemności”.
Książka jest osobistym i intrygującym eksperymentem Jacka Dukaja. Autor spolszczył popularne „Jądro ciemności” Josepha Conrada.

Książka „Serce ciemności”  jest nową, uwspółcześnioną wersją klasycznego opowiadania. Dukaj dostosował książkę, która jest klasykiem, do języka, stylu i wyobrażeń czytelnika w dwudziestym pierwszym wieku. Zabieg zwany spolszczeniem nie okazał się profanacją pierwowzoru. Zachowana została idea utworu, a wszystko przedstawione jest w bardzo przyjemnym i łatwym w odbiorze stylu.

Opublikowane w 1899 roku „Jądro ciemności” to historia człowieka, który wraz z przyjaciółmi odbył rejs po Tamizie. Marlow to były kapitan małego statku. Pływał rzeką Kongo w głąb afrykańskiej dżungli, gdzie transportował kość słoniową między belgijskimi punktami odbioru w kolonii i poznawał białe plamy na mapach. Ważnym zadaniem Marlowa było sprowadzenie z powrotem do cywilizowanego świata Kurtza, który był bardzo skutecznym agentem i dostarczał  z głębi bagnistego lasu bardzo duże ilości towarów. Podróż stała się wędrówką do tytułowego „Jądra ciemności”. Marlow zobaczył jakie nędzne, niewolnicze życie prowadzą tubylcy, a także jak afrykańska codzienność przemienia eleganckich ludzi z Europy w ogarniętych żądzą zysku i władzy tyranów. Kurtz stworzył własne imperium i mianował się władcą absolutnym. Kurtz znany z tekstów Conrada, stal się inspiracją dla wielu późniejszych tekstów kultury. Symbolizuje wynaturzenie człowieka. Osiągnął władzę i w dziwny sposób pojmuje symbiozę z naturą i odcięcie się od cywilizowanego świata. Joseph Conrad napisał swoją książkę pod wpływem osobistych doświadczeń. Gdy odwiedził Wolne Kongo, na własne oczy widział ponure aspekty kolonializmu. Chciał, by jego czytelnicy przeżywali treść książki wszystkimi zmysłami tak, jakby sami znaleźli się w afrykańskiej dżungli.

Towarzyszące idei kolonializmu refleksje oraz miejsce człowieka w świecie otrzymamy również w prozie Jacka Dukaja. Ma ona inny charakter, lecz ten sam silny wydźwięk. Długie, skomplikowane opisy zostały przekształcone w proste, zwięzłe relacje, w których przeważają zdania pojedyncze. Nie pojawiają się finezyjnie zdania wielokrotnie złożone. W „Sercu ciemności” nie będzie czytelnikom towarzyszył barokowy styl odznaczający się dużą liczbą ozdobników, a bohaterowie nie prowadzą skomplikowanych, zawiłych dialogów. Ich rozmowy to krótkie wymiany zdań przypominające mailowe zapiski. Bez prozatorskich popisów. Nie unikają wulgaryzmów i skrótów myślowych, co w ujęciu Conrada byłoby nie do pomyślenia. Dla współczesnych czytelników nowa wersja będzie bardziej przystępna. Nowa, spolszczona wersja „Jądra ciemności” to kontrowersyjny i bardzo udany eksperyment Jacka Dukaja. Zachęca do sięgnięcia po oryginalną wersję, chociażby po to, by porównać i ocenić kunszt autora.

Patrycja Zajkowska
(patrycja.zajkowska@dlalejdis.pl)

Joseph Conrad, „Serce ciemności. Spolszczenie Jacek Dukaj”, Kraków, Wydawnictwo Literackie, 2017r.




Społeczność
Reklama