Nowe szkolenia dla opiekunów od 2027 roku. Ustawa jest, rozporządzenia nadal nie ma. Kto odpowie na pytania przyszłych opiekunów?

Dla osób prowadzących szkolenia nie jest to problem czysto formalny. To dziesiątki pytań od osób, które już pracują w żłobkach, kończą dotychczasowe kursy albo dopiero planują zdobyć kwalifikacje.

I coraz częściej nie da się na nie odpowiedzieć inaczej niż: "musimy poczekać na rozporządzenie".

310 godzin zamiast dotychczasowego szkolenia

Nowelizacja ustawy z 31 lipca 2026 r. istotnie zmienia system kwalifikacji opiekunów.

Jedną ze ścieżek przewidzianych dla osób posiadających co najmniej wymagane wykształcenie średnie lub zawodowe będzie ukończenie przed zatrudnieniem 310-godzinnego szkolenia wstępnego. Ustawa dzieli je na etap teoretyczny, szkoleniowy oraz praktyki zawodowe.

Ministerstwo już na etapie prac nad ustawą informowało, że dla części kandydatów z odpowiednim wykształceniem kierunkowym przewidziano natomiast praktyki zawodowe oraz dodatkowe 30-godzinne szkolenie z zakresu standardów opieki. Takie 30-godzinne szkolenie będzie również jedną z dróg uzyskania kwalifikacji dla osób posiadających co najmniej trzyletnie doświadczenie w pracy z dziećmi do lat 3.

Same podstawowe ramy szkolenia znalazły się w ustawie. Wiemy więc, że 30 godzin ma obejmować m.in. pracę z dziećmi, organizację pracy personelu, współpracę z rodzicami oraz monitorowanie wdrażania standardów opieki.

To jednak nadal nie wystarcza, aby firmy szkoleniowe mogły przygotować i przeprowadzić pełną procedurę zatwierdzania nowych programów.

Ministerstwo: projekt rozporządzenia jest dopiero przygotowywany

Do redakcji trafiła odpowiedź Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej dotycząca właśnie nowych programów szkoleń.

Resort informuje w niej, że trwają prace nad projektem rozporządzenia regulującego tę materię. Według pisma projekt, w tym rozwiązania dotyczące programów szkoleń, znajduje się obecnie na etapie wewnętrznych konsultacji w resorcie.

Ministerstwo zaznacza również, że na tym etapie nie można jeszcze przesądzić o ostatecznym kształcie regulacji.

To oznacza, że pod koniec września 2026 roku podmioty chcące przygotować szkolenia zgodne z nowymi przepisami nadal nie znają wszystkich szczegółowych wymagań.

A zegar tyka

Nowe przepisy dotyczące kwalifikacji opiekunów mają zacząć obowiązywać 1 stycznia 2027 r.

Do tej daty pozostały zaledwie trzy miesiące.

W tym czasie trzeba jeszcze:

• opublikować projekt rozporządzenia,
• przeprowadzić właściwy proces legislacyjny dotyczący rozporządzenia,
• ustalić jego ostateczne brzmienie,
• umożliwić podmiotom szkoleniowym przygotowanie programów zgodnych z nowymi wymaganiami,
• przeprowadzić procedury ich zatwierdzania,
• przygotować platformy, materiały, kadrę szkoleniową i organizację praktyk,
• a następnie udostępnić szkolenia osobom, które będą ich potrzebowały.

Nie wiadomo również jeszcze, jak szybko po wydaniu rozporządzenia będzie można skutecznie przejść procedurę zatwierdzania nowych programów.

Firmy szkoleniowe zostają z pytaniami kursantów

Najbardziej odczuwalne skutki tej sytuacji widać już teraz.

Osoby zainteresowane pracą w żłobku pytają między innymi:

"Czy mam jeszcze robić kurs 280 godzin?"

"Jeżeli rozpocznę kurs w 2026 roku, czy zachowam kwalifikacje?"

"Czy będę musiała zrobić dodatkowe 30 godzin?"

"Gdzie mogę już zapisać się na szkolenie 30-godzinne?"

"Czy szkolenie będzie dostępne online?"

"Kiedy pojawi się kurs 310 godzin?"

Firmy szkoleniowe otrzymują podobne pytania niemal każdego dnia. Problem w tym, że nie mogą dziś stworzyć szkolenia na podstawie własnych przewidywań.

Program szkolenia dla opiekunów nie jest zwykłym kursem komercyjnym. Przepisy przewidują zatwierdzanie programów przez ministra właściwego do spraw rodziny. Obecnie obowiązujące regulacje również opierają system kwalifikacyjnych szkoleń na zatwierdzanych programach.

Dopóki nie wiadomo, jakie dokładnie wymagania znajdą się w nowym rozporządzeniu, przygotowanie programu "na zapas" obarczone jest oczywistym ryzykiem.

Ustawa została uchwalona, ale wykonanie jej przepisów wymaga jeszcze rozporządzenia

Warto przy tym rozdzielić dwie kwestie.

Sama ustawa została prawidłowo zakończona w procesie parlamentarnym. Sejm ostatecznie uchwalił ją 31 lipca, Prezydent podpisał 19 sierpnia, a 25 sierpnia została ogłoszona w Dzienniku Ustaw

Problem dotyczy natomiast praktycznego przygotowania systemu do zmian, które mają obowiązywać już od początku 2027 roku.

Ustawa może wskazywać, że szkolenie ma mieć 310 albo 30 godzin. Jeżeli jednak szczegółowy zakres programów i zasady ich zatwierdzania mają zostać doprecyzowane w rozporządzeniu, brak tego aktu wykonawczego ogranicza możliwość wcześniejszego przygotowania oferty szkoleniowej.

Czy trzy miesiące wystarczą?

Na to pytanie dziś trudno odpowiedzieć.

Możliwe, że rozporządzenie zostanie opublikowane szybko, a procedura zatwierdzania programów będzie przebiegała sprawnie. Możliwe też, że firmy szkoleniowe otrzymają wystarczająco dużo czasu na dostosowanie się do nowych regulacji.

Na dzień 30 września 2026 roku nie można jednak tego zagwarantować.

A przecież mówimy o przepisach wpływających bezpośrednio na dostęp do zawodu opiekuna dzieci do lat 3.

W debacie o jakości opieki dużo mówi się o profesjonalizacji zawodu, wyższych kwalifikacjach i konieczności ciągłego doskonalenia kadry. Kierunek zmian został jasno przedstawiony przez Ministerstwo jako element podnoszenia jakości opieki nad najmłodszymi.

Równie istotna jest jednak przewidywalność prawa.

Osoba, która we wrześniu czy październiku 2026 roku chce zaplanować swoją przyszłość zawodową, powinna mieć możliwość sprawdzenia nie tylko tego, jakie wymagania zaczną obowiązywać za kilka miesięcy, ale również gdzie i na jakich zasadach będzie mogła je spełnić.

Najpierw obowiązek, później szczegóły?

Nowelizacja pokazuje problem, który szczególnie mocno odczuwają podmioty mające stosować nowe przepisy w praktyce.

Ustawodawca określił nowe wymagania i wskazał termin ich wejścia w życie. Jednocześnie szczegółowe regulacje niezbędne do przygotowania nowych szkoleń nadal są opracowywane.

Z formalnego punktu widzenia rozporządzenie nadal może zostać wydane przed 1 stycznia 2027 roku. Z praktycznego punktu widzenia każdy kolejny tydzień oznacza jednak mniej czasu dla organizatorów szkoleń, pracodawców i samych przyszłych opiekunów.

Dlatego pytanie nie brzmi wyłącznie: kiedy pojawi się rozporządzenie?

Warto zapytać również: ile czasu powinni otrzymać obywatele i przedsiębiorcy, aby realnie przygotować się do wykonania obowiązków wynikających z już uchwalonego prawa?

Bo prawo nie kończy się w momencie publikacji ustawy w Dzienniku Ustaw. Dobre prawo powinno również dawać osobom, których dotyczy, możliwość przygotowania się do zmian zanim zaczną one obowiązywać.

PMP

^{Fot. Wygenerowano AI}