Pedagogika – zjawisko medialne?

Dzisiejszy tytuł brzmieć może nieco przewrotnie, bowiem wbrew pozorom nie chodzi tu o pedagogikę, która miałaby przybierać pozy i gesty współczesnego celebryty, lecz o jej medialne uwikłania, zrodzone w kontekście współczesności i współczesność odzwierciedlające. Nowe formy zapoczątkowały nowe problemy badawcze, błyskawicznie opisane w publikacjach akademickich. Pierwszą z nich jest najnowsza książka Tomasza Huka, reprezentującego środowisko akademickie Uniwersytetu Śląskiego, autora Pedagogiki medialnej. Aspekty społeczne, kulturowe i edukacyjne, która ukazała się właśnie w krakowskiej Oficyna Wydawniczej Impuls. Tytułowa pedagogika medialna to jeden z tzw. palących problemów pedagogiki współczesnej – nie bez powodu. Już w połowie XX w. filozofowie i socjolodzy przestrzegali przed złożonością świata współczesnego i wyzwaniami, jakie ze sobą niesie. Nie bez przyczyny najmłodsze pokolenie określane jest mianem „cyfrowych tubylców” – bez najnowszych zdobyczy cywilizacyjnych ich codzienność jest już nie do pomyślenia. Poza oczywistymi korzyściami, niesie to ze sobą szereg niebezpieczeństw i zagrożeń, od uzależnienia od mediów elektronicznych po cyberprzemoc rówieśniczą, zataczającą coraz szersze kręgi wśród dzisiejszych nastolatków, a nawet i uczniów szkół podstawowych. W tej sytuacji głównym zadaniem staje się przygotowanie najmłodszych do życia i funkcjonowania w tak wysoce zcybernetyzowanym społeczeństwie. Tomasz Huk, autor Pedagogiki medialnej, swe badania i wnioski oparł na studium przypadku, poddając analizie reprezentantów najrozmaitszych środowisk i kategorii wiekowych: emerytowanych nauczycieli, wychowanków domów dziecka, informatyków, gimnazjalistów etc. Wspólnym mianownikiem jest tu konieczność sprawnego i przyjaznego funkcjonowania w świecie medialnym.

Współczesność nie pozostawia wyboru: także nauka, chętnie czy nie, musi podjąć narzuconą jej grę, jeśli chce dotrzymać kroku wszechobecnym metamorfozom. Także i pedagogika, chcąc się rozwijać, stanęła twarzą w twarz ze swym odwiecznym problemem: jak scalić w jedno teorię z praktyką, uparcie dotąd rozdzielane – temu oto pytaniu poświęcone jest Twórcze wiązanie teorii i praktyki pedagogicznej. Możliwości, wyzwania, inspiracje. Nie bez przyczyny najnowszej publikacji, łączącej siły kilku znakomitych ośrodków akademickich w kraju, przyświecają słowa Marie von Ebner-Eschenbach, jednej z najważniejszych pisarzy niemieckojęzycznych schyłku XIX w.: „Teoria i praktyka to jedność, jak ciało i dusza, i jak ciało i dusza są najczęściej skłócone z sobą”. W przypadku Twórczych wiązań teorii i praktyki pedagogicznej jednością jest pedagogika, podczas gdy teoria i praktyka odpowiadając dychotomii ciała i duszy. Wzajemnie niezbędne, tkwią w wiecznej opozycji, prowadząc świętą wojnę podjazdową. Marta Kowalczuk-Walędziak, Alicja Korzeniecka-Bondar i Katarzyna Bocheńska-Włostowska stawiają pytania o możliwości, wyzwania i inspiracje, jakie towarzyszą rozważaniom na temat symbiozy, czy może raczej mariażu tych dwóch dopełniających się połówek. Publikacja wskazuje sposoby przełamywania granic między naukowcami i praktykami, analizuje naturę relacji łączących/dzielących te dwa aspekty pedagogiki oraz szkicuje wyzwania, jakie współczesność stawia przed teoretykami i praktykami tej szlachetnej dziedziny naukowej.

Ostatnia z proponowanych dziś nowości OW Impuls najlepiej oddaje wszechobecnego ducha postępu, stanowi bowiem absolutną nowość nie tylko wydawniczą, ale i ideową: Podręczny słownik terminów AAC (komunikacji wspomagającej i alternatywnej), autorskie dzieło Magdaleny Grycman i Bogusławy Beaty Kaczmarek, to pierwsza w Polsce tego rodzaju publikacja, adresowana do szerokiego grona zarówno specjalistów, jak i rodziców, opiekunów, przyjaciół – wszystkich osób dzielących codzienność z dziećmi i dorosłymi doświadczającymi trudności w porozumiewaniu się. Jest próbą opisania blisko 1600 pojęć odnoszących się do nowego obszaru w polskiej logopedii i pedagogice osób niepełnosprawnych, jakim jest zastosowanie alternatywnych i wspomagających sposobów porozumiewania się (ACC – Augmentative and Alternative Communications) z dziećmi i dorosłymi z zaburzeniami mowy, języka i komunikacji.