Pierniki - więcej niż ciastka

Miękkie i nadziewane w kształcie serduszek. Chrupiące i lukrowane w kształcie choinek i reniferów. A także te wyglądające jak witraże – w kształcie gwiazdek i bombek. Mają wyrazisty smak i zapach. Chętnie zajadamy je przez cały rok-  bo na półkach w sklepie ich nie brakuje, ale przed świętami warto wyciągnąć stare przepisy swojej babci i odnaleźć pod literką „p” magiczną, pachnącą zimą nazwę: pierniki. Zwłaszcza, że w zależności od wybranego rodzaju musimy albo odstawić surowe ciasto do leżakowania albo upieczone ciastka do zmięknięcia.

Najsłynniejsze? Toruńskie!
Czy jest w Polsce jakiś miłośnik ciastek nie znający „Katarzynek”? Jakikolwiek, który pierniczków nie kojarzyłby z Toruniem? Wątpię. To tak jakby nie kojarzyć oscypków z Podhalem. Już Jan Długosz wymieniał je, zachwalając najlepsze rzeczy w Polsce: „Krakowska panna, gdańskie trzewiki i toruńskie pierniki”.  Toruńscy piekarze specjalizują się w wypieku tego specyfiku już od 700 lat! Doszło do tego, że w 2004 roku wybudowano Piernikowe Miasteczko! Ale to nie wszystko w Toruniu istnieją aż dwa niezależne muzea pierników.

Piernik pełen miłości
Cóż takiego jest w korzennym przysmaku, że mieszkańcy Torunia tak go pokochali? Według przysłów związanych z toruńskimi przysmakami moglibyśmy stwierdzić, że toruńskie pierniki działają jak porządne dawki lubczyku: „Dasz jej sernik – da kopniaka, dasz jej piernik – da buziaka” albo „Jeśli skraść jej chcesz całusa – piernik daj, on serce skrusza”. Warto może wypróbować przysłowiową metodę i zamiast polować na ukochanego pod jemiołą – podarować mu własnoręcznie wykonany pierniczek...

Zabawa z piernikiem
Do piernikowych wypieków warto zaprosić dzieci. Ciasta raczej nie wyrobią, ale już samo wykrawanie ciasteczek i ich ozdabianie powinno być dla nich nie lada gratką. Wspólne wykrawanie świątecznych kształtów jest nie tylko zabawą, ale także uczy dzieciaki pomagać w kuchni i rozwija ich zdolności manualne. Podobnie ozdabianie. Możesz zrobić kilka rodzajów lukru w różnych kolorach. Do zabarwienia słodkiej masy ozdobnej wykorzystaj sok z buraków lub malin, borówek, marchewek, kurkumę, szafran, jarmuż czy szpinak. Oczywiście w sklepie są również gotowe barwniki spożywcze -które zmienią kolor białej bazy lukrowej. Mając tyle kolorów do wykorzystania, dzieciaki będą tworzyć przepiękne wzory, a twoi goście zajadać ciasteczka przyozdobione w niezwykłą świąteczną szatę.

Piernikowe nowości
Tradycyjne ciasto piernikowe, przekładane marmoladą jest pyszne i wszystkim znane. Podobnie sprawa się ma w przypadku kruchych ciasteczek ozdobionych lukrem. Jednak wariacji piernikowych z roku na rok przybywa. Powstają pierniczkowe babeczki, ozdabiane płatkami migdałów i przekładane masą marcepanową, chatki robione z piernika, wykrajane z miękkiej odmiany tego specjału gwiazdki układane w choinki, a nawet... pierniczki z witrażami! Jeżeli komuś wydaję się, że przyrządzenie takiego ciacha jest trudne- to najwyższy czas wyprowadzić go z błędu! Wystarczy wykrawając kruche pierniczki wykroić w środku miejsce (w którym powstanie witraż), następnie takie ciastko układamy na blaszce wyłożonej papierem, a w pustym miejscu umieszczamy rozgniecione cukierki. Kiedy ciasto będzie się piekło - cukierek się roztopi wypełniając wolną przestrzeń i tworząc przepiękny witraż.

Piernik do zadań specjalnych
Ciasteczka, poza oczywiście, ich główną rolą czyli zjedzeniem, mogą nam posłużyć również w innych celach. Mogą stanowić mały słodki podarunek dla bliskich osób albo stać się wyjątkową ozdobą. Kolorowe pierniczki będą pięknie się prezentowały na choince – chociaż istnieje duże ryzyko, że szybko z tej choinki znikną... Duże pierniczki z witrażem w środku możemy przewlec tasiemką i zawiesić w oknie. Taka ozdoba będzie nie tylko piękna, ale także apetyczna i pachnąca...

Pierniczki są pyszne i cudownie pachną! Warto więc jak najszybciej zakasać rękawy i zabrać się do ich przygotowywania. Bo trzeba pamiętać, że ich sekret tkwi nie tylko w składnikach, ale również w upływie czasu, podczas którego ciasto dojrzewa lub mięknie.

Joanna Małysiak
(joanna.malysiak@dlalejdis.pl)

^{Fot. sxc.hu}