"Przetwórnia" Zbigniew Zawadzki

Misternie zbudowana powieść zachęca do lektury powolnej i dokładnej. Ukazuje nam bohatera migawkowo, skłaniając do refleksji i prób własnego odkrywania tej postaci. Czy pewne sekrety S. zachowa tylko dla siebie?

Życie S., bohatera powieści Przetwórnia, niemal w całości upłynęło w PRL-u. Jako syn komunistycznego dygnitarza mógł się uważać za uprzywilejowanego; czy jednak naprawdę tak było? Bohater jako dziecko uważa zastany wokół siebie świat i rządzące nim reguły za oczywiste; w miarę dorastania pojawia się coraz więcej pytań, pierwsze próby kwestionowania zasad, w których wyrósł, i decyzje, które zaważą na jego dojrzałym życiu. W tle zaś historia odciska swoje piętno na rodzinie bohatera - ktoś został zmuszony do emigracji, a ktoś inny donosił na kolegów... Poprzez zagmatwane losy swej rodziny bohater poznaje zjawiska, które zdecydowały o kształcie XX wieku: wojnę, Zagładę, antysemityzm, komunizm, opozycję demokratyczną, Solidarność, nową Polskę.

S. zabiera nas na wyprawę w głąb własnej pamięci, w której mieszają się sceny z przeszłości i teraźniejszości. Obserwujemy go jako młodzieńca poszukującego własnej tożsamości i odkrywającego rodzinne sekrety; jako dojrzałego człowieka, zaangażowanego w działalność opozycyjną; jako tego, który mimo wspólnych doświadczeń czuje się wśród kolegów i przyjaciół obco, i wciąż zmuszony jest do poszukiwania odpowiedzi na pytanie kim właściwie jestem?.