Schodzący paznokieć u stóp, czyli co jest przyczyną onycholizy?

Niewiele osób zdaje sobie jednak sprawę, iż schodzący paznokieć może być objawem zarówno błahym – powstałym na skutek drobnego urazu – jak i poważnym – świadczącym nawet o groźnych chorobach układowych. Przyjrzyjmy się bliżej temu problemowi i czynnikom, które mogą go powodować.

Czym jest onycholiza?

Onycholiza, czyli odstający paznokieć, jest deformacją polegającą na oddzieleniu się płytki paznokciowej od łożyska. Po czym poznać początek problemu? Płytka oddziela się wolno i stopniowo od wolnego brzegu. Paznokieć zmienia również barwę z różowej na białą. Z początku możemy nie zauważyć problemu, gdyż nie jest to zmiana bolesna, jednak z czasem paznokieć odstaje coraz bardziej, zmiana staje się widoczna i niewygodna [1, 2]. Ponadto w miarę coraz silniejszego odstawania paznokcia pod płytką powstaje wolna przestrzeń, która jest bardzo dogodnym miejscem do rozwoju bakterii i w efekcie może dojść również do rozwoju infekcji [2].

Jakie są możliwe przyczyny onycholizy?

Przyczyny onycholizy mogą być różnorakie. Nie jest to choroba sama w sobie, lecz objaw powstały na skutek różnych innych problemów. Do czynników sprzyjających powstaniu onycholizy należą:

• urazy mechaniczne[1][3]
  Uderzenie powodujące krwawienie między płytką paznokciową a paznokciem może prowadzić do uniesienia płytki i onycholizy[3].
• dermatozy (łuszczyca, liszaj płaski)[1][2][3]
  W przebiegu łuszczycy onycholiza jest jedną z najczęściej występujących łuszczycowych zmian paznokciowych. Odstający paznokieć może również powstawać w przebiegu liszaju płaskiego [2].

• łuszczycowe zapalenie stawów[4]
• inne choroby skóry tj. toksyczna nekroliza naskórka, łysienie plackowate[6]
• infekcje grzybicze i bakteryjne[1][3]
• brodawki okołopaznokciowe[3]
• leki (tetracyklina, psoralen, doksycyklina) – onycholiza może powstać jako efekt uboczny przyjmowania niektórych produktów leczniczych[1]
• fotoonycholiza[2][6]
• substancje chemiczne: nadmierne używanie detergentów, rozpuszczalników, lakierów do paznokci[6]
• nadczynność tarczycy[3]
  Onycholiza u osób chorujących na nadczynność tarczycy rozpoczyna się zazwyczaj od 4 i 5 paznokcia (tzw. paznokcie Plummera)[4]

• inne choroby układowe[4]

Mając na uwadze fakt, iż onycholiza nie jest problemem samym w sobie, lecz objawem towarzyszącym, po wykluczeniu przyczyn miejscowych i chorób skóry, w przypadku niewyjaśnionego podłoża onycholizy, warto bliżej przyjrzeć się naszemu organizmowi. Okazuje się, iż odstający paznokieć może być objawem towarzyszącym wielu poważnym chorobom. Do takich schorzeń należą:

• amyloidoza (skrobiawica) – polega na odkładaniu się nierozpuszczalnych białek w tkankach i narządach,
• nowotwory: szpiczak mnogi (rodzaj nowotworu hematologicznego), rak płuc,
• niedokrwistość,
• rozstrzenie oskrzeli (nieodwracalne rozszerzenie drzewa oskrzelowego),
• porfiria erytropoetyczna (wrodzone zaburzenie metabolizmu hemu) i późna porfiria skórna,
• histiocytoza X (rzadka choroba wielu dziecięcego),
• niedokrwienie obwodowe,
• trąd,
• toczeń rumieniowaty,
• zapalenie nerwu,
• pelagra (rumień wywołany brakiem witaminy PP),
• pęcherzyca zwykła (powstawanie pęcherzy w obrębie naskórka i błon śluzowych),
• wysięk w opłucnej,
• zespół Reitera (reaktywne zapalenie stawów),
• twardzina (przewlekła choroba tkanki łącznej),
• kiła,
• cukrzyca[4][5][6].

Wyżej przytoczone przyczyny onycholizy wskazują, że nie należy lekceważyć tego problemu, będącego pozornie jedynie defektem kosmetycznym, lecz w każdym przypadku warto dotrzeć do przyczyny problemu, zwłaszcza że tylko jej zlikwidowanie pomoże pozbyć się nieestetycznej zmiany. Porady dotyczące onycholizy znajdziesz również w artykule https://adamed.expert/domowe-leczenie/zabiegi-pielegnacyjne/onycholiza-jak-sobie-poradzic-ze-schodzacym-paznokciem/.

Źródła:

[1] Kłosińska K., Jaworska E., Pawelczyk-Klimaszewska A., 2018, Wpływ wybranych deformacji na stan skóry i paznokci stóp, Kosmetologia Estetyczna vol. 7.

[2] Wolska H., 2010, Łuszczyca paznokci, Przegląd dermatologiczny 97.

[3] Michalak-Stoma A., Juszkiewicz-Borowiec M., Wojnowska D., 2006, Charakterystyka zmian paznokciowych w łuszczycy pospolitej, Nowa Medycyna 1.

^{Fot. Materiały zewnętrzne}