„Nowolipie. Najpiękniejsze lata” Józef Hen

Nowolipie i Najpiękniejsze lata to dwie opowieści o dzieciństwie i młodości znanego pisarza, nasycone autoironią i ciepłym dowcipem.

Józef Hen – chłopak z Nowolipia – wraca do świata swojego dzieciństwa. Opisuje przedwojenną, wielokulturową Warszawę i żydowski Muranów – krajobraz najmłodszych lat. Wspomina czasy pierwszych miłości, podwórkowych figli, kłopotów w szkole i… debiutanckich artykułów w „Małym Przeglądzie”. I wreszcie bombardowania w oblężonej Warszawie.

Siedemnastoletni pisarz trafił na budowę drogi z Lwowa do Kijowa. To był inny świat, okrutny i surowy, ale Hen przekornie nazywa ten okres „najpiękniejszymi latami”. To czas, gdy straty i cierpienia mieszały się z psychologicznymi odkryciami, ważnymi dla późniejszego autora, a dramatyczne przygody miał zakończyć powrót do domu, którego już nie było. Na Nowolipie, które legło w gruzach.

Opowieść Hena poddaje się kaprysom pamięci, dystans kondensuje przeszłe wydarzenia, a doświadczenie dodaje do nich zabawne i dramatyczne puenty.

Nowolipie i Najpiękniejsze lata to dwie opowieści o dzieciństwie i młodości znanego pisarza, nasycone dystansem, cierpieniem, ale i ciepłym dowcipem. Józef Hen zabiera nas w fascynującą podróż.

Ale jakie dwunastoletni chłopiec może mieć pamiętne przeżycie? – wszystko wydawało mi się nieciekawe – dopiero po latach, kiedy rozpatruje się swoje dzieciństwo z dystansu, umie się wskazać, które przeżycie zasługiwało na pamięć.
(fragment Nowolipia)

Ziemia nieludzka jest zarazem bardzo ludzką, jest krainą przypowieści. Gdyby była to ziemia mlekiem i miodem płynąca, kraina łagodności i uśmiechu, pewnie niewiele by nauczyła.
(fragment Najpiękniejszych lat)

[Najpiękniejsze lata] to proza nasycona konkretem, biologiczna, zmysłowa – jak zawsze  u Hena. Literacko bezbłędna.
Krzysztof Masłoń, „Rzeczpospolita”

Hena czytałem… z rzeczywistą satysfakcją, podziwiając talent narracyjny pisarza… jego inwencję w nasycaniu stereotypów świeżą prawdą psychologiczną i obyczajową… O wszystkim proza Hena opowiada z nieporównaną werwą, energią i swobodą wyrazu.
Zbigniew Żabicki, „Nowe Książki”

Hen… ma w koniuszkach palców wyczucie narracji, prozatorski nerw, umiejętność smacznego dywagowania, temperament rasowego beletrysty.
Andrzej Drawicz

Hen pisał o historii i pisał o współczesności, rekonstruował i badał, ale też opowiadał i wymyślał, z niezmiennym wdziękiem dzielił się też sobą, wprost i bezpośrednio opowiadał o swoich peregrynacjach umysłowych i cielesnych.
Wiesław Władyka, „Polityka”

Józef Hen (ur. 1923) – powieściopisarz, publicysta, dramaturg i scenarzysta. Autor powieści i zbiorów opowiadań (m.in.: Kwiecień, 1961; Nikt nie woła, napisana w roku 1957, wydana w 1990; Krzyż Walecznych, 1964; Przed wielką pauzą, 1966; Opór, 1967; Oko Dajana, opublikowana we Francji w latach 1969–1972 pod pseudonimem Korab; Bokser i śmierć, 1975; Milczące między nami, 1985; Odejście Afrodyty, 1995; Niebo naszych ojców, 1997). Publikował także powieści historyczne (Crimen, 1975; Królewskie sny, 1989), książki biograficzne (Mój przyjaciel król. Opowieść o Stanisławie Auguście, 2003) oraz trzy tomy dzienników Nie boję się bezsennych nocy (1987, 1992, 2001). Józef Hen jest autorem scenariuszy do filmów, m.in. Krzyż Walecznych i Prawo i pięść, oraz seriali Życie Kamila Kuranta i Królewskie sny. Jego utwory tłumaczono na dwadzieścia jeden języków. Wydawnictwo W.A.B. wznowiło głośne biografie: Tadeusza Boya-Żeleńskiego pt. Błazen – wielki mąż (2008), uznaną przez ZAIKS za najlepszą książkę 1998 roku, oraz bestsellerową Ja, Michał z Montaigne… (2009). W 2008 roku ukazała się najnowsza powieść Pingpongista, a rok później swoją premierę miał Dziennik na nowy wiek, wyróżniony nagrodą „Książka Jesieni 2009”. Autor jest laureatem Nagrody Miasta Stołecznego Warszawy.