"Wariacje jesienne" Anita Halina Janowska

Początek naszego wieku. Dom Pracy Twórczej w Oborach. Anita Janowska kończy tu pisanie powieści Wariacje jesienne. Pytana, skąd dziwny tytuł, tłumaczy: „To książka o jesiennych miłościach i jesiennych rozmowach, a pojęcia «wariacji» używam, bo − jak w muzyce − ten sam temat pojawia się w najrozmaitszych wariantach”.

I tak, jesienna miłość raz będzie miłością do wnuka, raz zmysłową miłością do mężczyzny, którym się gardzi, to znów miłością ukrywaną przed kimś, kogo się kocha. Bohaterstwo też ma różną postać: jest tu bohater powstania warszawskiego, który rozczarowany powojenną rzeczywistością popada w alkoholizm; jest oficer, który wraz z Pierwszą Dywizją Piechoty im. Tadeusza Kościuszki zdobywa Berlin; jest i ktoś z 1. Dywizji Pancernej generała Maczka, kto wyzwalał obóz kobiecy w Oberlangen.

Janowska z mistrzowskim wyczuciem gra z konwencją sielanki i romansu, by nagle odsłonić przed czytelnikiem egzystencjalny czy historyczny dramat. Z pozoru lekka opowieść zamienia się wtedy w kronikę powikłanych losów polskiej inteligencji po II wojnie światowej.

Z recenzji poprzednich książek:
Sprawiła mi Pani ogromną radość tą niezwykłą książką! Jest to prawdziwa opowieść o miłości, o związku trudnym, skomplikowanym, ale wciąż odradzającym się, dwojga znakomitych osób.
Wisława Szymborska (o książce ...mój diabeł stróż − z kartki kolażowej wysłanej do Autorki)

Przeczytałam jednym tchem, z najwyższym zachwytem, i chciałabym błagać: ludzie, na miłość boską, zróbcie to samo!
Anna Bojarska (o książce ...mój diabeł stróż)

Krzyżówka to opowieść fascynująca i poruszająca do głębi.
Krzysztof Ronikier, konflikty.pl

Anita Halina Janowska (ur. 1933, pseud. Halina Sander) – artysta muzyk, socjolog, pisarka. Jest doktorem nauk humanistycznych, autorką książek i artykułów z dziedziny kryminologii i psychologii społecznej. Jej wspomnieniowa Krzyżówka (W.A.B. 2009), wydana po raz pierwszy w 1996 roku, otrzymała nagrodę Warszawskiej Premiery Literackiej. Wydany przez W.A.B. w 2011 roku wybór korespondencji …mój diabeł stróż. Listy Andrzeja Czajkowskiego i Haliny Sander ukazał się po raz pierwszy w roku 1988. Adaptację sceniczną (napisaną przez autorkę wraz z Anną Schiller) prezentował w 1999 roku warszawski Teatr Mały.