"Dzieje dwóch rodzin" Kazimierz Orłoś

Główni bohaterowie tej opowieści napisanej przez znanego prozaika, Kazimierza Orłosia, i skomponowanej przez niego z fragmentów wspomnień obojga rodziców, to: matka, Seweryna, pochodząca z rodziny Mackiewiczów, siostra znanych pisarzy i publicystów politycznych, Stanisława Cata i Józefa Mackiewiczów, oraz ojciec, Henryk Orłoś, pochodzący z Ukrainy.

Akcja sagi rodzinnej rozpoczyna się w głębokiej przeszłości, konkretyzuje w połowie XIX wieku i finalizuje niedługo po zakończeniu II wojny światowej, gdy narrator – Kazimierz Orłoś, urodzony w Warszawie w 1935 roku – przeżywszy Powstanie Warszawskie, opowiada o wojennym dzieciństwie i zaczyna nowe życie w odmienionej, zniszczonej Polsce.

Bogato ilustrowana saga rodzinna, zawierająca wspomnienia matki pisarza, Seweryny Orłosiowej z Mackiewiczów i ojca, Henryka Orłosia, który dzieciństwo i część studiów spędził na Ukrainie. Pojawiają się tu nie tylko członkowie rodziny, ale też  znane postacie historyczne i publiczne (Iwaszkiewiczowie, E. Małaczewski, Rydel, Wyspiański, Mehoffer, Józef i Stanisław Cat Mackiewiczowie, J. Korczak), historie obyczajowe, wypadki historyczne i przygody pisarskie. Przeplatane opowieści rodziców są oszczędnie  komentowane i uzupełniane przez K. Orłosia również wplata on w tok dawnych wspomnień rezultaty z podróży sentymentalnej po miejscach rodzinnych na Ukrainie; z 2010 roku.

Mój dom rodzinny – jak teraz o nim myślę – był domem wyjątkowym: ani z okresu dzieciństwa, ani z późniejszych lat, nie pamiętam podniesionych głosów Rodziców, kłótni, ostrzejszych słów. Pamiętam oboje uśmiechniętych, w dobrych nastrojach, optymistycznie nastawionych do życia. A przecież należeli do pokolenia, które przeżyło dwie wojny światowe, rewolucję bolszewicką, 39 rok, okupację niemiecką. Powstanie warszawskie w 44. A potem jeszcze wszystkie absurdy czasów PRL.
Kazimierz Orłoś