Mieszkania i lokale w ocalałych kamienicach przyciągały instytucje oraz ludzi kultury i sztuki, oferując przestrzeń do mieszkania i działania. Wcześniej wyzwolona i niezburzona Łódź stała się dla wielu tymczasowym domem – przybyli tam pisarze, poeci, filmowcy, naukowcy, lekarze, malarze, architekci.
Tu miały swoje siedziby: wydawnictwo Czytelnik (pod wodzą Jerzego Borejszy), wydawnictwo Książka i Wiedza, Ministerstwo Kultury i Sztuki, wytwórnia filmowa „Czołówka" (pod wodzą Aleksandra Forda), gazety i pisma: „Kuźnica", „Wieś", „Szpilki", „Zielony Sztandar", „Film", „Polska Zbrojna", „Głos Ludu" i „Robotnik", „Świerszczyk".
To tu w 1945 roku powołano oddział Związku Literatów Polskich i ściągnięto: Mieczysława Jastruna, Jana Kotta, Adama Ważyka, Jana Brzechwę, Kazimierza Brandysa, Pole Gojawiczyńską, Władysława Broniewskiego, Leon Schillera, Zofię Nałkowską i Konstantego Gałczyńskiego.
Po wojnie ruszyło tu aż dziesięć zespołów teatralnych – Teatr Wojska Polskiego objął Leon Schiller, Teatr Kameralny prowadził Erwin Axer. Powstały inne sceny: TUR, Gong, Lutnia, Syrena i kilka zespołów lalkowych.
„Cud łódzki" zakończył się zimą 1948 roku otwarciem Teatru Syrena w Warszawie. Artyści opuścili Łódź i powrócili do Warszawy, a tymczasowa stolica Polski stała się niespełnionym marzeniem.
Choć idea uczynienia z Łodzi czwartej stolicy Polski szybko upadła, przez kilka lat miasto było przestrzenią intensywnego życia artystycznego i towarzyskiego. Książka ukazuje ten moment pomiędzy nadzieją na nowy początek a narastającą presją propagandy, zapisany w listach, wspomnieniach i codziennych doświadczeniach twórców.
Małgorzata Czyńska – pisarka, dziennikarka, historyczka sztuki, krytyczka dizajnu i kuratorka wystaw, stypendystka Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Autorka m.in. Kobro. Skok w przestrzeń (2016, wyróżniona Górnośląską Nagrodę Literacką „Juliusz") i Berezowska. Nagość dla wszystkich (2018). Nakładem Wydawnictwa Marginesy ukazały się jej Kobiety z obrazów (2020), Kobiety z obrazów. Nowe historie (2021), Witkacy i kobiety (2022) oraz Kobiety z obrazów. Polki (2022), Dwurnik. Robotnik sztuki (2023) i Keilowa. Metaloplastyczna na nowe czasy (2024).
Premiera: 6 maja
Stron: 248
Oprawa: miękka
Format: 148x220
Cena: 69,90 zł
ISBN 978-83-68753-16-5
Komentarze