„Syn szczęścia” Herbjørg Wassmo

Wszystko za sprawą „Syna szczęścia” drugiej części kunsztownej trylogii, którą zapoczątkowała bestsellerowa „Księga Diny – kultowa powieść, zekranizowana w 2002 roku. Premiera „Syna Diny” już 18 stycznia w Smaku Słowa.

Tora i Dina to dwie bohaterki, którym 74-letnia norweska pisarka poświęciła dużą część swojej literackiej twórczości. Wokół nich skupiają się najważniejsze dla Wassmo wątki i motywy. I choć pierwszoplanową postacią na kartach „Syna szczęścia” jest mężczyzna, to kobiety wiodą tu prym i mają niebagatelny wpływ na losy bohatera. Akcja powieści zaczyna się w połowie XIX wieku, dokładnie w tym momencie, gdzie kończy się historia opowiadana na kartach „Księgi Diny”. Na pierwszym planie jest tu jednak nie sama Dina, a Beniamin, jej syn. Czytelnicy śledzą jego losy przez kilka dekad – obserwują jak z chłopca przeistacza się w dojrzałego mężczyznę, jak zmaga się z tym czego doświadcza w rodzinnej miejscowości Reinsnes, potem w Tromsø, gdzie zostaje wysłany do szkoły i w Kopenhadze.

Wassmo – tradycyjnie już – poddaje  swojego bohatera nie lada próbie. Jako jedenastolatek Beniamin staje się świadkiem morderstwa. Jego matka zabija swojego rosyjskiego kochanka. Zszokowany chłopiec nie może nikomu wyjawić prawdy o tym co widział i dlaczego wrzosy rosnące w miejscu zbrodni zabarwiły się na czerwono. Wiedza o zbrodni, pytania i wątpliwości, które przez lata dręczą Beniamina, kształtują go jako człowieka. Prześladuje go myśl o tym czy jako świadek ponosi winę i czy przemilczenie prawdy jest kłamstwem.

„Ta powieść jest wielka: pełna mocnych słów, wielkiego życia, znaczących metafor” - tak o „Synu szczęścia” pisała jedna z norweskich recenzentek. Podzielona na trzy rozdziały opowieść naszpikowana jest cytatami z filozofów: Fryderyka Nietzschego i Sørena Kierkegaarda, ale też wersami z Nowego Testamentu. Czytelnik odkrywa tu kluczowe motywy znane z innych książek Herbjørg Wassmo – winę i zdradę, zatajone kłamstwa i zbrodnie, skomplikowane rodzinne relacje, a zarazem potrzebę odnalezienia pewnego życiowego drogowskazu i porządku we wszechogarniającym chaosie. Tak jak większość postaci Wassmo, tak i Beniamin zmaga się potwornym doświadczeniem z dzieciństwa, które kładzie się cieniem na jego dorosłym życiu, wpływa na relacje z bliskimi i innymi ludźmi, szczególnie z kobietami.

Po styczniowej premierze „Syna szczęścia” wielbicieli talentu Wassmo czeka jeszcze gratka w postaci listopadowej premiery „Dziedzictwa Karny”. Choć powieści układają się we wciągającą i intrygującą opowieść o zagmatwanych losach rodziny na przestrzeni dziesięcioleci, to każdą część możemy czytać jako odrębną i równie wciągającą historię – pełną namiętności, zbrodni i łamiącą społeczne tabu, a przy tym pisaną kunsztownym i niezwykle obrazowym językiem.

Herbjørg Wassmo – wybitna norweska pisarka urodzona w 1942 roku w Vesterålen. Zadebiutowała w 1976 zbiorem wierszy „Skrzydlaty zespół”, zasłynęła jednak jako autorka znakomitych powieści, w tym trylogii poświęconych dwóm bohaterkom: Torze i Dinie. Wielokrotnie nagradzana, otrzymała między innymi prestiżową nagrodę literacką Rady Nordyckiej, Nagrodę Krytyków, Nagrodę Księgarzy oraz Nagrodę im. Amalie Skram. Najbardziej znanym jej dziełem jest „Księga Diny” zekranizowana w 2002 roku. Nakładem sopockiego wydawnictwa Smak Słowa ukazały się dotąd dwie powieści Wassmo w tłumaczeniu Ewy M. Bilińskiej: „Te chwile” i „Stulecie” oraz „Księga Diny” w tłumaczeniu Ewy Partygi. Norweska autorka ma na koncie także wiele nowel i sztuk teatralnych. Jej książki zostały przetłumaczone na dwadzieścia sześć języków, między innymi angielski, niemiecki, francuski, hiszpański, włoski, rosyjski, japoński i hebrajski.

Tytuł: „Syn szczęścia”
Autor: Herbjørg Wassmo
Przekład: Ewa M. Bilińska
Premiera: 18 stycznia 2017