"Szwedzi. Ciepło na Północy" Katarzyna Molęda

Autorka przedstawia nowy i nieznany obraz sąsiadów zza Bałtyku. Żywa i sugestywna opowieść o codzienności, tak innej od tej polskiej, przeplata się z historią niezwykłych zmian społecznych, które Szwecja przeszła w ostatnich dziesięcioleciach. Bez wpadania w pułapkę uogólnień pokazuje, że warto wyjść poza schematyczne myślenie i poznać prawdziwych, wielobarwnych i wcale nie takich zimnych Szwedów.

Fabuła
Dlaczego pralnie są polityczne, a zmarszczki są w porządku? Czy lesbijka może zostać biskupem i jakie akcesoria erotyczne można nabyć w każdej szwedzkiej aptece? Katarzyna Molęda odpowiada na pytania, których pewnie nigdy nie zadalibyśmy w kontekście Szwecji.

Reportaż podzielony jest tematycznie na rozdziały, które oprócz anegdot z życia codziennego i barwnych opisów szwedzkiej rzeczywistości mieszczą też mnóstwo rzetelnych informacji o kraju i jego mieszkańcach. Wśród najważniejszych tematów znalazły się np. kwestie równości (zarówno płci, jak i dochodów), domowych przyzwyczajeń („piątkowe przytulanko”, dziurawe skarpetki) czy prania („wściekłe kartki”, za pomocą których porozumiewają się lokatorzy we wspólnych pralniach).

Dowiadujemy się, jak wygląda życie rodzinne w Szwecji, jakim przyjemnościom i rozrywkom oddają się Szwedzi najchętniej i jakie niespodzianki kryje ich język, który ma kilkadziesiąt różnych dialektów i w którym przekleństwa są równie soczyste, ale zupełnie inne niż w polskim.

Mieszanka zupełnie niewybuchowa
Zaskakująca jest wyłaniająca się z tego reportażu mikstura szwedzkiego uwielbienia dla snobizmu z umiłowaniem dla równości i prostoty życia. Pomieszanie dużej otwartości na inność z powściągliwością. Połączenie skromności i cierpliwości z odwagą w pokazywaniu tego, kim się jest.

Z każdą stroną książki Szwedzi. Ciepło na Północy czytelnik uświadamia sobie, jak bardzo różnią się sami Szwedzi między sobą i jak niewiele tak naprawdę o nich wiemy. Najbardziej zadziwi nas jednak ich poczucie humoru oraz szacunek i zaufanie, jakim się darzą. Bo kto w Polsce zostawiłby klucze do domu spotkanemu pierwszy raz fachowcowi?

Łatwiej znaczy lepiej
Czego jeszcze o Szwedach dowiemy się z reportażu Katarzyny Molędy? Na przykład tego, że potrafią ułatwiać sobie życie właściwie w każdej dziedzinie. Czy chodzi o załatwienie sprawy w urzędzie, prawa kobiet czy miłość. Z pewnością możemy nauczyć się od nich poszanowania dla odmienności i ułatwień w załatwianiu wszelkich spraw urzędowych.
Przykładem tej akceptacji dla różnorodności mogą być opisywane w rozdziale Gender na wolności szwedzkie parady równości, na których spotkać można nie tylko osoby homoseksualne, ale także ich dumnych rodziców czy homoseksualnych przedstawicieli zawodów stereotypowo heteronormatywnych, jak żołnierze czy policjanci. Łatwiej więc w Szwecji niż w Polsce być gejem, osobą transpłciową czy poliamoryczną.

Starość, radość i aktywność
Niezwykłość szwedzkiej mentalności wynika także z tego, że osoby starsze są bardzo aktywną częścią społeczeństwa. Spotkamy je zarówno na ogólnodostępnych (i darmowych!) zajęciach ruchowych, jak i podczas surfowania po internecie. Powszechne są tam programy prowadzone przez osoby w dojrzałym wieku i okładki pism z twarzami, z których nie wymazuje się zmarszczek. Hołdują więc Szwedzi wszystkiemu co naturalne i dostrzegają w tym nie tylko wartość, ale i piękno.

Szwedzkie grzechy
Nie wszystko jest jednak w tej Szwecji tak poprawne i grzeczne, jak mogłoby się w pierwszej chwili czytelnikowi wydawać. Rozdział Szwedzkie grzechy uświadamia, że pociąg do wysokoprocentowych trunków i innych używek (np. snusu) to część szwedzkiej specyfiki. Autorka zagląda także do szwedzkich więzień i przygląda się metodom resocjalizacji. Przypomina też, że umiłowanie dla kryminałów nie łączy się tam wcale z większą liczbą zbrodni popełnianych z zimną krwią.
Autorka

Katarzyna Molęda – skandynawistka, dziennikarka, w latach 2007–2011 Konsul RP w Sztokholmie. Mieszka w Szwecji, ale żyje również życiem Polski. Kończy socjologię na Uniwersytecie Sztokholmskim.

Autor : Katarzyna Molęda
Tytuł: Szwedzi. Ciepło na Północy
Premiera: 21 października 2015

Wydawnictwo Czarna Owca