To tradycje kształtują Indie

Terytorium Indii zamieszkują przedstawiciele ponad dwóch tysięcy grup etnicznych, którzy czynią z Indii raczej zbiór państw niż jeden naród. Około 80% mieszkańców Indii to wyznawcy hinduizmu. Drugą pod względem wielkości grupą wyznaniową są muzułmanie (13%). Pozostałe większe religie to chrześcijaństwo, sikhizm, buddyzm i dżinizm. Wiele świąt, rytuałów i obrzędów obchodzonych jest przez wszystkich mieszkańców Indii, niezależnie od przynależności religijnej. Niektóre nie mają do końca wyjaśnionego pochodzenia, inne są charakteru regionalnego, kolejne natomiast znane są powszechnie i świętowane na całym Półwyspie Indyjskim. Jednym z najbardziej popularnych jest Diwali, obchodzone na przełomie października i listopada w Indiach, ale także na całym świecie przez Hindusów poza granicami ojczyzny. Diwali to święto świateł trwające kilka dni, podczas którego w żadnym domu nie może zabraknąć zapalonych lampek oliwnych oraz wręczania prezentów. Holi obchodzone w marcu to kolejne niezwykle znane święto indyjskie. Wydarzenia związane są z pokonaniem żeńskiego demona Holiki. Zazwyczaj dniom Holi towarzyszy wzajemne obsypywanie się kolorowym proszkiem i oblewanie farbami w atmosferze żartów i zabawy. Święto Ratharaja (inaczej „święto rydwanów”) jest obchodzone na przełomie czerwca i lipca. Jego wydarzenia dotyczą ciągnięcia jednej z form Pana Kriszny w rydwanie ulicami miasta Puri w stanie Orissa (a także w miastach europejskich, gdzie znajduje swój posłuch ruch Hare Kriszna).

Oprócz wielkich dorocznych świąt, w Indiach istnieją także rytuały, które obchodzi się raz w miesiącu lub tygodniu. Raz w miesiącu wielu Hindusów wykonuje modły do Pana Kriszny, a w każdy piątek do Bogini Matki. Mówiąc o świętach, nie należy zapomnieć oczywiście o świętach narodowych, tj. wiosenne Wajśakhi obchodzone 13 kwietnia czy Dzień Republiki świętowany 26 stycznia.

W życiu mieszkańca Indii religia gra jedną z głównych ról i każdy ma do spełnienia w ciągu całego życia wiele sakramentów. Najciekawszym i najbardziej barwnym z nich jest według wielu tradycyjny indyjski ślub. Motywami wplecionymi w ten rytuał są słodycze (symbol słodkiego życia), jajka (znak płodności) oraz pieniądze (wróżące dobrobyt). Hinduski ślub zawiera zwyczajowe rytuały odpędzające złe duchy, takie jak siedmiokrotne obchodzenie ogniska w dobrowróżbnym kierunku (tak, by okrążany przez nas obiekt znajdował się zawsze po naszej prawej stronie). Tradycyjna indyjska panna młoda nosi w dniu ślubu czerwone sari, zakłada na siebie niezliczone ilości biżuterii i barwi swoje ciało wzorami z henny. Ślub to najbardziej znaczący moment w życiu każdej kobiety, ponieważ w tym dniu porzuca swoje dotychczasowe życie i zaczyna należeć do rodziny męża.

Jako ponad miliardowa populacja, Indie są drugim po Chinach najbardziej zaludnionym krajem na świecie. Świąteczne obrządki to jedna z rzeczy łączących wszystkich Hindusów. Drugą z nich jest patriotyzm. Nie ma Hindusa, który z czułością nie śpiewałby hymnu narodowego „Jana-Gana-Mana”, nie opowiadałby o zabytkach i najważniejszych miastach lub nie ucieszyłby się na widok zielono-pomarańczowo-białej flagi Bharatu (tak Hindusi nazywają swoją ojczyznę).

Dziedzictwo to coś, co łączy wszystkich mieszkańców subkontynentu. Oprócz wspólnej, niesamowicie budującej i dodającej otuchy historii kraju, wspólne są również kultura i sztuka. Bohaterowie eposów narodowych, czyli Mahabharaty i Ramajany, są rozpoznawani przez wszystkich: młodych i starych, biednych oraz bogaczy. To samo dotyczy oczywiście gwiazd filmowych – skoro w Polsce coraz bardziej popularne są nazwiska takie jak Shah Rukh Khan, Kajol, Amitabh Bachchal czy Aishwarya Rai, to co dopiero mówić o ich sławie w Indiach?

Nie sposób wymienić wszystkich tradycji indyjskich w jednym artykule. W dobie wiedzy z książek, Internetu i telewizji rozwiązanie tajemnicy indyjskiej kropki na czole (bindi) nie stanowi już dla nikogo problemu. Łatwo też dowiedzieć się, dlaczego w Indiach lewa ręka jest gorsza od prawej i nigdy nie powinna zostać użyta do jedzenia. Pytania o Indie rodzą się z minuty na minutę. Dobrym rozwiązaniem jest poszukiwanie odpowiedzi, a najlepszym odwiedzenie tego osobliwego, niesamowitego kraju osobiście.

Joanna Swojak
(joanna.swojak@dlalejdis.pl)