Weekend w Budapeszcie

Budapeszt, zwany Perłą Dunaju, jest znaczącym ośrodkiem kulturalnym, naukowym, turystycznym oraz uzdrowiskowym. Przez miasto przepływa rzeka Dunaj, który dzieli je na dwie wyraźnie różniące się części.

Krótka historia miasta
Jeszcze w XIX wieku formalnie nie istniało miasto Budapeszt. Dopiero w 1872 roku stolica Węgier powstała z połączenia dwóch mniejszych miejscowości: Budy, leżącej na prawym brzegu Dunaju oraz Pesztu, znajdującym się po lewej stronie rzeki. Od początku XIX wieku obie osady określano wspólną nazwą Pest-Buda. Taka kolejność oznaczała, że ważniejszym miastem jest Peszt pełniący rolę stolicy kraju. Natomiast w Budzie znajdowała się siedziba króla. Jednak wygodniejszą nazwą okazała się druga kombinacja: Buda-Pest, którą zaproponował hr. István Széchenyi.

Co warto zobaczyć po stronie Budy?
Wzgórze Gellerta - w przeszłości miejsce to miało złą opinię wśród mieszkańców. Uważali oni, że zbierają się tam czarownice i uprawiają sabat. Dopiero sto lat później, gdy w Europie przeminęła epoka polowań, Wzgórze przekształciło się w miejsce kultu chrześcijańskiego. Pośród atrakcji znajdujących się na Wzgórzu, warto zwrócić uwagę na:

• Pomnik Wolności – na szczycie Wzgórza znajduje się Pomnik Wolności (14 m), który kształtem przypomina kobietę trzymającą palmową gałązkę – symbol pokoju. Rzeźba powstała po II wojnie światowej i przez długi okres czasu poświęcona była radzieckim żołnierzom poległym w walce o Budapeszt. Obecnie statua ma uniwersalne znaczenie i upamiętnia wszystkich, którzy zginęli w walce za Węgry.
• Cytadelę – powstała w połowie XIX wieku, po upadku węgierskiej Wiosny Ludów. Miała służyć jako obiekt militarny, ale już w trakcie jej budowy uważana była za przestarzałą. Obecnie znajduje się tam punkt widokowy, muzeum, restauracja, dyskoteka oraz schronisko dla młodzieży.

Baszta Rybacka – jeden z najpopularniejszych zabytków w Budapeszcie. Budowla w stylu neoromańskim powstała na przełomie XIX i XX wieku w miejscu, w którym dawno temu były mury zamkowe. Swoją nazwę odziedziczyła po średniowiecznych cechach rybaków, którzy niegdyś bronili tej części murów.

Zamek Królewski – jest jedną z najbardziej reprezentacyjnych budowli w Budapeszcie. Nie jest dokładnie wiadome, w którym roku zamek został wybudowany, jednak jego historia sięga średniowiecza. Pierwsze pomieszczenia mieszkalne i fortyfikacje powstały w XIII wieku po najeździe Mongołów. W trakcie II wojny światowej budowla, tak jak i cała stolica, została bardzo zniszczona. Współczesny wygląd bardzo odbiega od pierwowzoru. W 1966 roku zakończyła się zewnętrzna odbudowa Zamku, zaś w 1980 roku odnowiono wnętrze, w którym znajdują się liczne muzea, w tym historyczne Budapesti Történeti Múzeum.

Kościół Macieja (pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny) – najbardziej znany kościół na całych Węgrzech. Jest to miejsce koronacji węgierskich królów. Ostatnia z nich miała miejsce w 1916 roku, a na tronie zasiadł Karol IV Habsburg wraz z żoną Zytą.

Co warto zobaczyć po stronie Pestu?
Parlament – stanowi symbol zarówno Budapesztu, jak i całych Węgier. Jest jednym z najbardziej znanych i najstarszych gmachów urzędowych w Europie. Budynek powstał w latach 1885-1904 po zjednoczeniu miast, dlatego władze uznały, że nowe miasto potrzebuje reprezentacyjnej siedziby. Pierwsze posiedzenie miało miejsce w 1896 roku.  Reprezentuje styl neogotycki, chociaż widać również elementy barokowe (przede wszystkim w środku).

Váci utca – najbardziej znana ulica Budapesztu, na której mieszczą się liczne kawiarnie, restauracje oraz ekskluzywne sklepy.

Linia M1 w Budapeszcie (żółta) – jedna z dwóch kontynentalnych kolei podziemnych (druga znajduje się w Londynie). Budowa zakończyła się w 1896 roku w ramach obchodu tysiąclecia istnienia państwa węgierskiego. W 2002 roku została wpisana na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Plac Bohaterów – jest najważniejszym placem w całym Budapeszcie. Po obu jego stronach znajdują się budynki Muzeum Sztuk Pięknych oraz Pałacu Ekspozycji. Budowa zakończyła się w roku 1929, wtedy też pojawił się pomnik poświęcony poległym podczas I wojny światowej. Od początku swojego istnienia Plac był miejscem licznych demonstracji politycznych.

Wielka Synagoga – największa synagoga w Europie i druga pod względem wielkości na świecie (pierwsza mieści się w Nowym Jorku) – jest w stanie pomieścić 3000 osób. Wybudowana w latach 1854-1859 stanowi centrum judaizmu neologicznego.

Muzeum Terroru – muzeum, które jednocześnie jest pomnikiem postawionym, by upamiętnić ofiary  totalitaryzmu na Węgrzech. Budynek powstał w 1890 roku, ale w latach 1937-1944 służył za siedzibę i więzienie organizacji strzałokrzyżowców, zaś w okresie 1945-1956 był siedzibą i więzieniem stalinowskiej policji politycznej. Aktualnie muzeum zajmuje się dokumentacją zbrodni totalitaryzmu i upamiętniania ofiar rewolucji z 1956 roku.

Co jeszcze warto zobaczyć w Budapeszcie?
Wyspa Małgorzaty – w czasach średniowiecza wyspę nazywano Wyspą Królików. Obecna nazwa pochodzi od córki węgierskiego króla Beli IV – Małgorzaty. Księżniczka spędziła znaczną część swojego życia w tym miejscu w klasztorze dominikanek.. Obecnie znajduje się tam park miejski z hotelami, obiektami sportowymi, klubami, restauracjami, licznymi terenami zielonymi.

Węgierska Opera Narodowa – pod względem akustycznym stanowi jeden z najznakomitszych tego typu obiektów na świecie. Gmach w stylu neorenesansowym został wzniesiony w latach 1875 – 1884. Budynek może pomieścić 1250 osób.

Most Łańcuchowy – powstał w latach 1839-1849. Był pierwszym łącznikiem miast leżących po obu stronach Dunaju. W trakcie II wojny światowej jednostki Wermachtu wysadziły most. Jego odbudowa zakończyła się w roku 1949, dokładnie w setną rocznicę jego powstania. Po obu stronach mostu czuwają lwy wyrzeźbione przez Janosa Marschalko.

Klaudia Kwiatkowska
(klaudia.kwiatkowska@dlalejdis.pl)

^{Fot. freeimages.com}