Do Szczawnicy po zdrowie!

Kilka lat temu odwiedziłyśmy to miejsce poszukując pomysłu na urlop. Jako osoby oczarowane górskimi wędrówkami postawiłyśmy na swojej podróżniczej mapie punkt pt. Szczawnica. Spędziłyśmy w niej tydzień. Ten tydzień sprawił, że jak tylko mamy wolną chwilę to wracamy do Pienin, chociażby na weekend. Chociażby na parę godzin. Po co? Powodów jest cała masa, zaczynając od malowniczego usytuowania miejscowości, poprzez oferowane przez flisaków spływy Dunajcem, możliwość spacerowania szlakami turystycznymi na Sokolicę czy Trzy Korony, skończywszy na pijalni wód leczniczych, w której można zaczerpnąć zdrowia w najczystszej postaci. W Szczawnicy nie można się nudzić!

Wspomniane przez nas wody szczawnickie – szczawy, były znane z dawien dawna, to od nich pochodzi nazwa miejscowości notowana w źródłach historycznych już w XIV wieku. Na szczawie górale wypiekali placki i gotowali potrawy, stosowali ją także jako lekarstwo na różne dolegliwości. W „Kronice Zakładu Wód Mineralnych w Szczawnicy” Józef Szalay powołał się na bliżej nieokreślone materiały źródłowe z XVI wieku, które miały już wtedy nadmieniać o występujących w Szczawnicy wodach kruszcowych: słono-kwaśnych. Historia źródeł wód mineralnych jest bardzo długa. W 2005 roku rząd polski zwrócił potomkom Adama Stadnickiego prawa do uzdrowiska. Spółka „Thermaleo” reprezentująca spadkobierców Adama Stadnickiego przejęła pakiet większościowy „Uzdrowiska Szczawnica”. Rozpoczął się proces przywracania kurortowi dawnej świetności. W 2008 roku odtworzono w historycznej formie wschodnią pierzeję Placu Dietla: „Dom nad zdrojami”, mieszczący pijalnię szczawnickich wód leczniczych i galerię wystaw artystycznych, kawiarnię „Helenka” i dwie wille „Holenderkę” i „Szwajcarkę”. W 2009 roku został oddany pięciogwiazdkowy hotel „Modrzewie Park”, w 2010 Muzeum Uzdrowiska, a w 2011 „Dworek Gościnny”, który spłonął w 1962 i został odtworzony przez potomków Adama Stadnickiego - rodzinę Mańkowskich w latach 2008 - 2011. Dziś Dworek służy jako miejsce, gdzie odbywają się spektakle ze znanymi osobistościami, wesela czy eventy. Ciekawostką jest fakt, że zaprezentował się tam również słynny Rolls-Royce. W Dworku Gościnnym znajduje się także Jazz Barze, który jest idealnym miejscem na wieczorną rozrywkę.

Czym się różni woda mineralna od wody leczniczej?
Pijalnia Wód Leczniczych w Szczawnicy znajduje się przy Placu Dietla 8. Główne walory lecznicze wód to profilaktyka i leczenie górnych i dolnych dróg oddechowych, ale w swoich działaniach wspomagają one również leczenie w stanach takich jak: otyłość, osteoporoza, zmiany ortopedyczno-urazowe, schorzenia reumatoidalne, dolegliwości układu moczowego, obniżają również ogólny poziom cholesterolu. Wody można wykorzystywać na różne sposoby. Szczawnickie wody posiadają delikatny zapach, więc nie przeszkadzają one przy spożywaniu uprzednio przyrządzonych koktajli warzywnych bądź różnego rodzaju potraw np. placków ziemniaczanych. Wody te stosuje się również w inhalacjach oraz kąpielach uzdrowiskowych, z których mogą korzystać zarówno dorośli jak i dzieci. W aptece można zakupić inhalator, urządzenie służące do wytwarzania delikatnej mgiełki i za pomocą wybranej wody stworzyć domowe inhalacje, które bardzo dobrze wpływają na udrażnianie górnych i dolnych dróg oddechowych, ale nie tylko. Można je również stosować na nadkwaśność, jak również niedokwaśność żołądka - decyduje o tym temperatura pitej wody. Naturalny dwutlenek węgla, występujący w zimnej wodzie pod wpływem ogrzania, utlenia się – wtedy woda ma odczyn zasadowy i stosuje się ją na nadkwaśność. Zimną szczawę stosuje się w leczeniu niedokwaśności.

Dlaczego warto pić taką wodę?
Odwiedzając Pijalnię Wód Leczniczych zastanawiałyśmy się czy woda lecznicza rzeczywiście ma jakieś uzdrawiające właściwości. Owszem, ma i to bardzo duże. Wody szczawnickie to w większości „szczawy”, czyli wody mineralne zawierające naturalny dwutlenek węgla działający bezpośrednio na błonę śluzową żołądka, pobudzając go do wzmożonego wydzielania kwasów. Ponadto, wody te bogate są w jod, dzięki czemu mieszkańcom Szczawnicy, nigdy nie dokuczały problemy z tarczycą, co na terenach górskich jest rzadkością. Uzdrowisko posiada 12 źródeł wód mineralnych. Są to wody lecznicze i odnawialne. Obecnie dostępnych jest 9 źródeł wód leczniczych.

Trzeba tu nadmienić iż kiedyś woda, która nie posiadała w swoim składzie, składników mineralnych w ilości powyżej 1000 mg/L nie była wodą mineralną. Z czasem nastąpiły pewne zmiany w rozporządzeniach, które ściśle określiły, iż każda woda, posiadająca nawet najmniejszą mineralizację, może być uznana za wodę mineralną. Dlatego też bardzo ważnym jest zwracanie uwagi na mineralizację wody, która znajduje się na etykietach. Wody lecznicze mają to do siebie, że w swoim składzie, posiadają dużo składników mineralnych (pow. 1000 mg/L) i z pewnych względów podczas kuracji pitnej, nie powinno się przekroczyć dawki miesięcznego spożycia. Po miesięcznej kuracji należy zrobić krótką przerwę. Można to również skonsultować z lekarzem. Inhalacje natomiast mogą być stosowane nieprzerwanie. Woda mineralna uzupełnia minerały w organizmie człowieka natomiast woda lecznicza oprócz stosunkowo wyższej dawki minerałów dodatkowo wspiera leczenie organizmu w odpowiedni dla swego rodzaju sposób.

Szczawnickie szczawy w swej mineralizacji ukształtowały się na poziomie od 1400 do nawet 25000 składników mineralnych w mg/L wody. Ze względów jednak na niską eksploatację źródła „Magdalena”, która jest nasycona największą ilością składników mineralnych, nie jest ona wprowadzona do produkcji. Można jednak skosztować jej w we wspomnianej Pijalni Wód Leczniczych znajdującej się na Placu Dietla. Wody lecznicze posiadają również naturalny dwutlenek węgla. Co jest również dość ważnym elementem w procesie produkcyjnym. Technologia napełniania 5L worków odbywa się w cyklu zamkniętym tzn., że od źródła aż do 5 litrowego opakowania, typu Bag in Box, woda w niezmienionej formie nalewana jest bez dostępu powietrza. Tego rodzaju opakowanie, posiadające hermetyczne kraniki, daje również gwarancję, iż wody posiadają długi termin przydatności do spożycia nawet po pierwszym dozowaniu. Natomiast dwutlenek węgla znajdujący się w tym 5l opakowaniu zabezpiecza wodę przed powstawaniem bakterii, które mogłyby doprowadzić do zepsucia wody. Należy jednak pamiętać o odpowiednim przechowywaniu wody. Opakowanie powinno być przechowywane w suchym i w miarę chłodnym miejscu nienarażonym na promienie słoneczne. Daje to gwarancję iż woda będzie smaczna przez dłuższy czas. Na opakowaniu każdej z wód, które można zakupić między innymi we wspomnianej Pijalni Wód Leczniczych, znalazłyśmy informację iż każda z wód posiada świadectwo wystawione przez Ośrodek Badań i Kontroli Środowiska z Katowic, które potwierdzają ich właściwości lecznicze. Przed wyjazdem ze Szczawnicy kupiłyśmy dla siebie po jednym kartonie by móc cieszyć się tym skarbem natury w naszym domowym zaciszu. Uzdrowisko Szczawnica zadbało o to by każdy, kto chce skorzystać z tutejszych darów natury, bądź chce przedłużyć kurację u siebie w domu, mógł je zamówić za pomocą sklepu internetowego, w którym można zakupić większość z oferowanych tu wód leczniczych. Wody lecznicze ze źródła Helena, Jan oraz Stefan są również dostępne w niektórych większych hipermarketach.

Nie tylko Pijalnia Wód
W Szczawnicy znajduje się cały kompleks uzdrowiskowy. Uzdrowisko Szczawnica specjalizuje się w leczeniu: chorób dróg oddechowych i schorzeń układu ruchu. Dysponując Przychodnią Uzdrowiskową i Zakładem Przyrodoleczniczym oferują usługi leczniczo-rehabilitacyjne ukierunkowane głównie na schorzenia: alergia dróg oddechowych, astma oskrzelowa, stany zapalne dróg oddechowych, schorzenia aparatu głosowego, choroby zwyrodnieniowe stawów, choroby reumatyczne, zespoły bólowe kręgosłupa. Po zasięgniętych informacjach na temat leczenia w Uzdrowisku dowiedziałyśmy się, iż dużą atrakcją w leczeniu dróg oddechowych są zabiegi wykonywane na bazie naturalnych surowców. Do takich zabiegów można zaliczyć inhalacje celkowe, do których wykorzystywany jest surowiec naturalny w postaci solanki wzbogaconej naszymi wodami mineralnymi. Warto również dodać iż w dużej mierze inhalacje mają bardzo dobry wpływ na zdrowie naszych najmłodszych pociech. Zabiegi połączone z ćwiczeniami oddechowymi i kuracją klimatyczną przynoszą bardzo dobre rezultaty. Ciekawym zabiegiem stosowanym na bazie wód leczniczych w Zakładzie Przyrodoleczniczym „Inhalatorioum” jest również masaż migdałków Schnitzlera, który cieszy się podobno bardzo dużą popularnością wśród kuracjuszy. Na bazie wód stosuje się również inhalacje indywidualne Bullinga, inhalacje ultradźwiękowe, płukanie nosa oraz gardła. W leczeniu narządu ruch oprócz standardowego leczenia rehabilitacyjnego również stosuje się wody lecznicze. Takim przykładem może być masaż wirowy kończyn górnych i dolnych lub kąpiel w wodzie leczniczej, która pozytywnie wpływa na dobrą kondycję naszych stawów, kości i więzadeł. Dzięki surowcom naturalnym kuracjusze są lepiej przygotowani do zabiegów rehabilitacyjnych.

W Uzdrowisku Szczawnica możecie skorzystać również z leczniczych zabiegów t.j.: inhalacje drobno, średnio, grubokropliste oraz inhalacje solankowo-celkowe, zabiegi fizykoterapeutyczne w tym tarapuls, tens, interdyn, jonoforeza, diadynamik, ultraton, sollux, ultradźwięki, magnetoterapia, laseroterapia, płukania lecznicze nosa i gardła, kinezyterapia (gimnastyka indywidualna i zbiorowa, gimnastyka oddechowa, gimnastyka indywidualna z elementami masażu), hydroterapia (masaż podwodny, masaż wirowy kończyn dolnych i górnych, natrysk szkocki, kąpiel mineralna, kąpiel perełkowa, kąpiel borowinowa, kąpiel siarkowa, okłady borowinowe, masaż suchy, hydro-jet, krioterapia miejscowa.

Skuteczność leczenia gwarantuje używana do celów zabiegowych woda lecznicza. „Uzdrowisko Szczawnica” może zaoferować kriosaunę z seansami krioterapii ogólnoustrojowej polegającej na schłodzeniu ciała do -140 stopni, w pomieszczeniu zasilanym ciekłym powietrzem. Świadczenia medyczne w Zakładzie Przyrodoleczniczym wykonuje fachowy personel, a nadzór sprawuje lekarz. W Przychodni Uzdrowiskowej lekarze udzielają konsultacji i zlecają odpowiednie do schorzenia zabiegi, istnieje również możliwość wykonania badania diagnostycznego w kierunku chorób alergicznych i astmy, w postaci spirometrii i testów skórnych.

Uzdrowisko Szczawnica oferuje leczenie w ramach:
a) umowy z NFZ w zakresie :
- uzdrowiskowe leczenie sanatoryjne dorosłych
- uzdrowiskowe leczenie ambulatoryjne dorosłych i dzieci
b) w ramach umowy z ZUS w zakresie:
- rehabilitacja lecznicza schorzeń narządu ruchu
c) PCPR - turnusy rehabilitacyjne oraz pobyty usprawniająco-rekreacyjnych dla osób niepełnosprawnych,
d) pełnopłatne

Pijalnia Wód Leczniczych, Plac Dietla 8, 34-460 Szczawnica, tel: (18) 540 04 22
Uzdrowisko Szczawnica, ul. Zdrojowa 26, 34-460 Szczawnica, tel:  (18) 540 04 20
Rozlewnia Wód Leczniczych, Plac Dietla 7, 34-460 Szczawnica, tel: (18) 540 04 35
Więcej informacji odnośnie zabiegów, pobytów oraz wód leczniczych na stronie internetowej Uzdrowiska Szczawnica.

Opracowały:
Joanna Sieg (joanna.sieg@dlalejdis.pl)
Joanna Ulanowicz (joanna.ulanowicz@dlalejdis.pl)

^{Fot. Materiały prasowe}