"Czerwony głód" Anne Applebaum

"Czerwony głód" - najnowsza książka nagrodzonej Pulitzerem autorki „Gułagu” i „Za żelazną kurtyną” to wstrząsająca opowieść o Wielkim Głodzie na Ukrainie. Autorka ukazuje, że klęska ta w istocie była drugim, po Holocauście, największym aktem ludobójstwa w Europie XX wieku. Udowadnia, że trzy miliony Ukraińców zmarło z głodu w wyniku przemyślanych, celowych działań Stalina. To także książka o uruchomionej przez Stalina machinie propagandy i dezinformacji mającej na celu zatuszowanie faktu istnienia i skali głodu. Niewątpliwie jest też wciąż aktualnym ostrzeżeniem: politycy są w stanie wykorzystywać kataklizmy do realizowania własnych, podstępnych i zbrodniczych celów.

Anna Applebaum opowiada o zbrodni wręcz niewyobrażalnej, zwanej „Hołodomorem”. W kraju niezwykle urodzajnym, „spichlerzu Europy” w latach 1931-33 umarło z głodu trzy mliliony ludzi. Mieszkańcom obdartym przez stalinowskich rabusiów z wszystkiego, co można uznać za żywność, została tylko trawa, kora, psy, koty, ciała dzieci, mięso sąsiada, jeśli udało się go podstępnie zabić. Taką klęskę można było zorganizować jedynie realizując szczegółowo opracowany zbrodniczy plan. Stalin taki plan miał. W 1929 roku zabrał się za kolektywizację rolnictwa. Szczególnie trudno było zapędzić do sowchozów czy kołchozów ukraińskich chłopów. Oni nie przywykli, jak rosyjscy, do gospodarowania „obszczinami”, czyli na wspólnej ziemi.Gospodarz Kremla postanowił zniszczyć ich, mówiąc językiem bolszewików, „jako klasę” i zagłodzić. Applebaum znakomicie i wnikliwie opisuje mechanizmy tej zbrodni Stalina, która swym rozmachem ustępuje tylko Holokaustowi, ale okrucieństwem i perfidią zrównuje się z tym, czego dokonał Hitler.
Wacław Radziwinowicz

Applebaum rozpoczęła prace nad “Czerwonym głodem” dawno temu i nie łączy jej z obecną rosyjską okupacją Ukrainy.  Jednak wiedza o głodzie pomaga wyjaśnić postawy rosyjskich przywódców. Kreml usprawiedliwił rosyjską inwazję twierdzeniem, że naród ukraiński nie istnieje. Dawna polityka niszczenia narodu przekształciła się w powszechne twierdzenie, że naród nigdy nie istniał. Bądźmy pewni, że Rosja nie jest Związkiem Radzieckim, i dzisiejsi Rosjanie mogą sami zdecydować, czy zaakceptują stalinowską wersję przeszłości. Ale aby realnie mieć taki wybór, potrzebują zrozumieć swoją historię. To jeszcze jeden ważny powód aby być wdzięcznym za tę niezwykłą książkę.
Timothy Snyder

"Czerwony głód" ukaże się 28 lutego nakładem Wydawnictwa Agora, w tłumaczeniu Barbary Gadomskiej i Wandy Gadomskiej. Tego dnia na rynku ukażą się również wznowienia poprzednich dwóch książek z trylogii Anne Applebaum: "Gułagu" i "Za żelazną kurtyną", w jednolitej szacie graficznej.