Jak posiłek to przy stole...i w łóżku?

Stół pracuje na pełen etat
Zmienia się nie tylko to, kiedy i jak jemy, ale też, gdzie – coraz częściej wybieramy sofę, łóżko czy kuchenny blat zamiast jednego, stałego miejsca. Widać to szczególnie wśród młodszych pokoleń, które podchodzą do posiłków bardziej elastycznie i mniej formalnie. Co piąta Z-tka (22%) je posiłki w swoim łóżku, a 17% wybiera kanapę. Mimo tego rozproszenia przestrzeni, stół wciąż pozostaje miejscem, które naturalnie skupia domowników.

Choć Brytyjczycy trzy razy częściej niż inni deklarują, że… nie mają w domu stołu, w Polsce sytuacja wygląda zupełnie inaczej. U nas stół nie tylko jest – on pełni funkcję centralnego punktu życia domowego. 38% Polaków wskazuje go jako przestrzeń spotkań i rozmów. Dla części to także miejsce pracy, nauki czy rozrywki, a co piąty wykorzystuje go do wspólnych aktywności, takich jak gry i zabawy. Stół stał się wielozadaniowym bohaterem domowej przestrzeni – miejscem, gdzie przenikają się obowiązki, ale i przyjemności.

Coraz wyraźniej widać też potrzebę równowagi. Co dziesiąta osoba deklaruje, że wprowadza w domu zasady ograniczania urządzeń przy stole. Szukamy prostych, bardziej „analogowych” momentów – czasu na rozmowę i bycie razem.

Szybciej, później, ale wieczorem razem
Polacy jedzą kolację średnio o 19:02 – później niż w wielu innych krajach. Na świecie jest to 18:44. Wyjątkiem jest Hiszpania, gdzie wieczorny posiłek przypada statystycznie około 20:54. Jednocześnie jemy szybko. Średni czas kolacji to 22 minuty, a 39% kończy ją w przeciągu 10–19 minut.

Tempo życia sprawia, że w ciągu dnia liczy się efektywność, ale wieczory lubimy poświecić na czas z innymi. Ponad połowa Polaków je kolację w towarzystwie, a rozmowa częściej wygrywa z ekranem – tak deklaruje 45% Polaków. Choć jedząc w pojedynkę chętnie sięgamy po telewizję (46%) czy telefon (31%), to wspólne posiłki wciąż pozostają ważnym momentem dnia.

“Z punktu widzenia psychodietetyki optymistycznym faktem jest deklaracja spożywania posiłku wspólnie przy stole bez zbędnych rozpraszaczy w postaci ekranów. Umożliwia to zarówno domownikom wspólne spędzenie czasu, ale też budowanie zdrowszej relacji z jedzeniem. Obecność przy posiłku ekranów zmniejsza uważność na to co i ile jemy, a tym samym może prowadzić to do braku kontroli wielkości porcji, a w konsekwencji wzrostu masy ciała. Ważnym jest też zadbanie o to, aby posiłek kolacyjny nie był najbardziej kalorycznym posiłkiem w trakcie dnia, czyli w praktyce późną obiadokolacją oraz aby zachować odstęp między ostatnim posiłkiem, a udaniem się na spoczynek nocny minimum 2-3 godziny” - mówi Justyna Szczerba, mgr dietetyki, psychodietetyczka, ekspertka ds. szkoleń z zakresu żywienia w Wellbeing Polska.

Kto planuje i gotuje?
Codzienność w kuchni wciąż opiera się głównie na indywidualnej organizacji. Planowanie posiłków, zakupy i gotowanie najczęściej spoczywają na jednej osobie - w Polsce nadal częściej na kobietach. Aż 95% badanych deklaruje, że zajmuje się tym samodzielnie, przy czym wyraźnie widać różnicę w postrzeganiu tego podziału – mężczyźni częściej niż kobiety wskazują, że obowiązki są dzielone po równo, co pokazuje, że kobiety częściej odczuwają ich większy ciężar po swojej stronie.

Rosnąca gospodarność w naszych kuchniach
Widać też rosnącą świadomość w podejściu do codziennych nawyków. Polacy częściej niż średnia globalna podejmują działania ograniczające zużycie zasobów – 65% oszczędza wodę (51% globalnie), a 50% korzysta z energooszczędnych urządzeń (vs 38%). Planujemy też bardziej efektywnie – 42% badanych przygotowując jedzenie myśli od razu o kilku posiłkach. To znajduje odzwierciedlenie w niższym poziomie deklarowanego marnowania żywności – 57% Polaków uważa, że w ich domach nie jest ono dużym problemem.

Kuchnia pod presją metrów i blatów
Choć kuchnia jest sercem domu, tylko 32% Polaków jest z niej w pełni zadowolonych. Najczęstsze wyzwania to zbyt mała przestrzeń, brak blatu roboczego i niewystarczające miejsce do przechowywania. W praktyce oznacza to gotowanie „w biegu” i na niewielkiej powierzchni. Dlatego coraz większą rolę odgrywają rozwiązania, które pomagają lepiej wykorzystać każdy centymetr – od modułowych szafek po sprytne systemy organizacji.

„Codzienne życie w domu zmienia się szybciej niż kiedykolwiek – dlatego w IKEA, projektując nasze rozwiązania, zaczynamy od realnych potrzeb ludzi. Widzimy, jak ważny jest dziś każdy centymetr. Łączymy więcej przestrzeni roboczej ze sprytnym przechowywaniem, tak aby codzienne czynności były prostsze i mniej frustrujące. Jednocześnie wiemy, jak dużą rolę odgrywa dziś wspólny czas przy stole. W świecie pełnym ekranów stawiamy na świadome bycie razem – projektujemy stoły, oświetlenie i akcesoria w taki sposób, by naturalnie kierowały uwagę na ludzi i relacje. Tworzymy rozwiązania, które pomagają odzyskać czas – na gotowanie, ale przede wszystkim na wspólne chwile” – mówi Ewa Parzychowska, Liderka ds. krajowych rozwiązań przestrzeni komercyjnej, IKEA Retail w Polsce.

Zakupy wciąż bardzo codzienne
Na przestrzeni ostatnich lat wiele obszarów życia przeniosło się do świata cyfrowego. Jeśli jednak chodzi o zakupy spożywcze, to Polacy pozostają wierni tym stacjonarnym – robimy je często, uzupełniając zapasy nawet kilka razy w tygodniu (44%). Jednocześnie zwracamy dużą uwagę na ceny i promocje - 49% aktywnie szuka najlepszych ofert, a 42% korzysta z promocji i kuponów. To wpływa także na sposób organizacji kuchni – rośnie potrzeba rozwiązań, które pomagają przechowywać produkty, kontrolować zapasy i ograniczać marnowanie żywności.

Raport IKEA „Cooking&Eating” pokazuje, że nasze nawyki żywieniowe są odbiciem współczesnego stylu życia – dynamicznego, często indywidualnego, ale wciąż silnie zakorzenionego w potrzebie bliskości. To właśnie w tych codziennych momentach – przy stole, w kuchni, między obowiązkami – tworzy się prawdziwe życie w domu.

Raport powstał na podstawie badania przeprowadzonego przez YouGov metodą wspomaganego komputerowo wywiadu internetowego w sierpniu i wrześniu 2025 roku. Objęło ono 31 krajów i 31 339 respondentów, w tym 1 001 dorosłych osób w Polsce; dane zostały zważone pod względem płci, wieku i miejsca zamieszkania.

*Raport „Cooking&Eating 2026” - globalne badanie IKEA o zwyczajach kulinarnych i roli kuchni w codziennym życiu.

Fot. IKEA
Informacja prasowa