Plecaczek chroniący głowę niemowlaka podbija TikToka. Czy naprawdę jest bezpieczny?

Jak działa plecaczek ochronny?

Tak zwany plecaczek antyupadkowy składa się zazwyczaj z szelek i miękkiej poduszki przypominającej skrzydła, zwierzątko lub owada. Poduszka znajduje się za plecami i głową dziecka. Gdy maluch przewraca się dokładnie do tyłu, może częściowo zamortyzować uderzenie potylicą o podłoże.

To jednak bardzo ograniczony zakres ochrony. Plecaczek nie zabezpiecza czoła, twarzy, skroni ani boków głowy. Nie pomoże również wtedy, gdy dziecko uderzy o kant mebla, przewróci się na schodach albo spadnie z kanapy, łóżka czy przewijaka. Nie jest też wyrobem zastępującym specjalistyczny kask ochronny.

Hasła reklamowe sugerujące, że dzięki takiemu gadżetowi dziecko może być „zawsze bezpieczne”, wprowadzają rodziców w błąd. Poduszka może złagodzić niektóre lekkie uderzenia, ale nie chroni przed większością potencjalnie groźnych wypadków.

Czy upadki są częścią nauki chodzenia?

Niemowlę, które uczy się siadać, wstawać i chodzić, wielokrotnie traci równowagę. Jest to naturalny element zdobywania nowych umiejętności. W jednym z badań dzieci w wieku od 12 do 19 miesięcy wykonywały średnio ponad 2300 kroków i przewracały się około 17 razy w ciągu godziny aktywności. Z każdym kolejnym tygodniem samodzielnego chodzenia dzieci pokonywały większe odległości i coraz rzadziej upadały.

Upadki małych dzieci nie przebiegają tak samo jak upadki osób dorosłych. Niemowlęta są niższe, poruszają się wolniej, a ich ciało generuje podczas zwykłego przewrócenia się z własnej wysokości znacznie mniejszą energię uderzenia. Nie oznacza to jednak, że każdy upadek jest niegroźny. Szczególnie niebezpieczne są schody, ostre krawędzie, twarde meble, niezabezpieczone okna i upadki z wysokości.

Czy plecaczek może zaburzać rozwój ruchowy?

Nie ma wystarczających badań, które potwierdzałyby, że plecaczki ochronne opóźniają rozwój niemowląt. Nie ma jednak również wiarygodnych dowodów, że wspierają naukę siadania, wstawania lub chodzenia.

Dodatkowy przedmiot umieszczony na plecach może nieznacznie zmieniać rozłożenie ciężaru ciała. Duża poduszka może też utrudniać swobodne poruszanie tułowiem, obracanie się, przechodzenie do podporu lub podnoszenie po upadku. Są to uzasadnione wątpliwości biomechaniczne, ale nie zostały dotąd potwierdzone w badaniach dotyczących konkretnie tego typu gadżetów.

Rozwój równowagi wymaga swobodnego ruchu, ćwiczenia różnych pozycji oraz stopniowego uczenia się, jak reagować na utratę stabilności. Światowa Organizacja Zdrowia zaleca, aby niemowlęta miały wiele okazji do aktywnej, nadzorowanej zabawy na podłodze, ponieważ właśnie w ten sposób rozwijają sprawność i umiejętności motoryczne.

Sporadyczne użycie lekkiego plecaczka prawdopodobnie nie wpłynie znacząco na zdrowe dziecko. Nie powinien on jednak towarzyszyć maluchowi przez wiele godzin ani zastępować swobodnego ruchu i odpowiedniego przygotowania przestrzeni.

Największym zagrożeniem może być pozorne poczucie bezpieczeństwa

Rodzic, który widzi poduszkę za głową dziecka, może podświadomie pozwolić mu poruszać się w miejscu, które nie zostało odpowiednio zabezpieczone. Tymczasem skuteczniejsze od zakładania gadżetu jest usunięcie przyczyny zagrożenia.

Amerykańska Akademia Pediatrii zaleca przede wszystkim stosowanie bramek przy schodach, zabezpieczanie okien, usuwanie z miejsca zabawy twardych przedmiotów z ostrymi krawędziami oraz niedopuszczanie do pozostawiania niemowlęcia na podwyższonych powierzchniach bez nadzoru.

Warto również przymocować wysokie komody i regały do ściany, zabezpieczyć narożniki oraz przygotować dziecku stabilną, nieśliską powierzchnię do ćwiczenia nowych umiejętności. Dziecko uczące się chodzić powinno być obserwowane, ale nie musi być stale podtrzymywane. Potrzebuje przestrzeni do samodzielnego próbowania i korygowania ruchów.

Plecaczek przy basenie? Zdecydowanie nie wystarczy

W viralowych nagraniach plecaczki bywają prezentowane w pobliżu basenów. Taki obraz może sugerować, że produkt zapewnia dodatkową ochronę także nad wodą. Nie jest to prawda.

Plecaczek antyupadkowy nie jest kamizelką ratunkową ani sprzętem wypornościowym. Nie chroni przed wpadnięciem do wody, utonięciem ani uderzeniem o twardą krawędź basenu. Niemowlęta i małe dzieci znajdujące się w wodzie lub w jej pobliżu powinny pozostawać w zasięgu ręki dorosłego. Amerykańska Akademia Pediatrii określa to jako stały nadzór dotykowy.

Kiedy ochrona głowy jest potrzebna?

Inaczej należy oceniać sytuację dziecka, które z powodów zdrowotnych jest szczególnie narażone na częste i niekontrolowane upadki. W przypadku niektórych chorób neurologicznych, między innymi napadów prowadzących do nagłej utraty napięcia mięśniowego, lekarz może zalecić specjalistyczny kask ochronny.

Taki sprzęt jest jednak dobierany przez lekarza, fizjoterapeutę lub technika ortopedycznego. Pluszowy plecaczek kupiony w internecie nie jest jego zamiennikiem.

Kiedy po upadku trzeba skontaktować się z lekarzem?

Większość lekkich uderzeń podczas nauki chodzenia nie prowadzi do poważnych obrażeń. Po urazie głowy trzeba jednak obserwować dziecko. Pilnej konsultacji wymagają między innymi utrata przytomności, drgawki, powtarzające się wymioty, trudności z wybudzeniem, nietypowe zachowanie, problemy z poruszaniem się, nierówna wielkość źrenic lub płyn wydobywający się z nosa albo uszu.

Plecaczek ochronny - potrzebny czy zbędny?

Plecaczek może zamortyzować lekkie przewrócenie się dokładnie na plecy, ale jego możliwości są znacznie mniejsze, niż sugerują internetowe reklamy. Nie chroni przed większością urazów, nie zastępuje opieki dorosłego i nie powinien być traktowany jako produkt niezbędny podczas nauki chodzenia.

Nie można stwierdzić, że sporadyczne noszenie plecaczka na pewno zaszkodzi rozwojowi dziecka. Nie ma jednak potrzeby zakładania go zdrowemu niemowlęciu podczas każdej aktywności. Znacznie ważniejsze są swobodny ruch, bezpieczna przestrzeń, zabezpieczenie schodów i mebli oraz uważna obecność dorosłego.

PMP

^{Fot. Wygenerowano AI}

@learndayn Mom’s this is a must-have! Better to be safe! Great for learning to crawl & walk! Baby Head Protector Backpack #babysafety #headprotection #mybaby ♬ original sound - LINK IN BIO