Samotnie wychowujesz dziecko? Nie każdy dostanie dodatkowe pieniądze

Hasło „samodzielnie wychowujesz dziecko? Możesz dostać dodatkowe pieniądze” brzmi zachęcająco, ale pomija najważniejsze warunki. Sam fakt, że matka lub ojciec zajmuje się dzieckiem bez codziennego wsparcia drugiego rodzica, nie wystarcza do otrzymania dodatku.

Świadczenie, o którym najczęściej mówią autorzy podobnych nagrań, to dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Jest on częścią systemu świadczeń rodzinnych i można go otrzymać wyłącznie razem z zasiłkiem rodzinnym. Nie jest to nowy program ani powszechna wypłata dla wszystkich osób wychowujących dzieci bez partnera.

Ile wynosi dodatek dla samotnego rodzica?

Dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka wynosi:

• 193 zł miesięcznie na jedno dziecko,
• maksymalnie 386 zł miesięcznie na wszystkie dzieci.

Oznacza to, że samotny rodzic wychowujący troje lub więcej dzieci nie otrzyma po 193 zł na każde z nich. Łączna kwota podstawowego dodatku nie może przekroczyć 386 zł miesięcznie.

W przypadku dziecka posiadającego orzeczenie o niepełnosprawności lub o znacznym stopniu niepełnosprawności dodatek zwiększa się o 80 zł na dziecko. Podwyższenie nie może jednak wynieść więcej niż 160 zł miesięcznie na wszystkie dzieci.

Nie wystarczy samotnie zajmować się dzieckiem

Najważniejszy warunek dotyczy alimentów. Dodatek może otrzymać samotnie wychowująca dziecko matka, ojciec, opiekun prawny lub opiekun faktyczny, jeżeli alimenty od drugiego rodzica nie zostały zasądzone, ponieważ:

• drugi rodzic dziecka nie żyje,
• ojciec dziecka jest nieznany,
• sąd oddalił powództwo o ustalenie alimentów od drugiego rodzica.

Dodatek może również przysługiwać pełnoletniej osobie uczącej się, która nie ukończyła 24 lat i której oboje rodzice nie żyją.

W praktyce oznacza to, że rozwiedziona matka lub rozwiedziony ojciec, którzy mają zasądzone alimenty na dziecko, zazwyczaj nie otrzymają tego konkretnego dodatku. Nie ma przy tym znaczenia, że drugi rodzic sporadycznie spotyka się z dzieckiem, nie angażuje się w jego wychowanie albo nie przekazuje zasądzonych pieniędzy.

Trzeba mieć prawo do zasiłku rodzinnego

Dodatek nie funkcjonuje jako samodzielne świadczenie. Można go otrzymać tylko wtedy, gdy rodzinie przysługuje zasiłek rodzinny.

Kryterium dochodowe wynosi obecnie:

• 674 zł netto miesięcznie na osobę w rodzinie,
• 764 zł netto na osobę, jeżeli w rodzinie wychowuje się dziecko z odpowiednim orzeczeniem o niepełnosprawności.

W określonych sytuacjach przekroczenie limitu nie oznacza automatycznej odmowy. Urząd może zastosować mechanizm „złotówka za złotówkę” i pomniejszyć łączną kwotę świadczeń o wysokość przekroczenia kryterium. Jeżeli obliczona suma świadczeń jest niższa niż 20 zł, świadczenia nie są wypłacane.

Kogo przepisy uznają za samotnego rodzica?

Na potrzeby świadczeń rodzinnych osobą samotnie wychowującą dziecko może być między innymi panna, kawaler, wdowa, wdowiec, osoba rozwiedziona albo pozostająca w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu.

Jeżeli jednak dana osoba wychowuje co najmniej jedno dziecko wspólnie z jego drugim rodzicem, nie jest uznawana za osobę samotnie wychowującą dziecko. Każdy przypadek jest oceniany na podstawie sytuacji rodzinnej oraz dokumentów przedstawionych we wniosku.

Alimenty są zasądzone, ale drugi rodzic nie płaci. Co wtedy?

Brak płatności zasądzonych alimentów nie daje automatycznie prawa do dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Rodzic może jednak sprawdzić możliwość uzyskania świadczeń z Funduszu Alimentacyjnego.

Pomoc z funduszu przysługuje osobie uprawnionej do alimentów, gdy ich egzekucja okazała się bezskuteczna. Świadczenie wypłacane jest w wysokości ustalonych alimentów, ale nie może przekroczyć 1000 zł miesięcznie na osobę uprawnioną.

Do 30 września 2026 roku kryterium dochodowe Funduszu Alimentacyjnego wynosi 1209 zł na osobę. Od 1 października 2026 roku wzrośnie do 1665 zł na osobę w rodzinie. Także w tym systemie może zostać zastosowana zasada „złotówka za złotówkę”.

Gdzie złożyć wniosek?

Wniosek o zasiłek rodzinny wraz z dodatkami można złożyć elektronicznie lub w urzędzie właściwym dla miejsca zamieszkania. Sprawami najczęściej zajmuje się urząd miasta, urząd gminy, ośrodek pomocy społecznej albo centrum świadczeń rodzinnych.

Nowy okres zasiłkowy trwa od 1 listopada do 31 października następnego roku. Ministerstwo udostępniło formularze wniosków aktualne dla okresu 2026/2027.

Nie jest to nowe świadczenie dla każdego samotnego rodzica

Nagłówki publikowane w mediach społecznościowych mogą wywołać wrażenie, że wystarczy samotnie zajmować się dzieckiem, aby otrzymać dodatkowy przelew. W rzeczywistości konieczne jest jednoczesne spełnienie kilku warunków dotyczących sytuacji rodzinnej, alimentów oraz dochodu.

Dodatek wynosi 193 zł miesięcznie na dziecko, ale nie więcej niż 386 zł na wszystkie dzieci. Nie przysługuje automatycznie osobom po rozwodzie ani rodzicom, którzy mają zasądzone alimenty. Przed złożeniem wniosku warto więc dokładnie sprawdzić, o jakim świadczeniu mówi internetowe nagranie i czy przedstawione w nim zasady są zgodne z aktualnymi przepisami.

PMP

^{Fot. Wygenerowano AI}