Ustawa żłobkowa czeka na decyzję Prezydenta. Branża apeluje o weto

Sejm 31 lipca 2026 roku rozpatrzył poprawki Senatu do nowelizacji ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3. Tym samym prace parlamentarne nad nowymi przepisami zostały zakończone, a ustawa może zostać przekazana Prezydentowi RP do podpisu.

Przedstawiciele Izby Gospodarczej Branży Wczesnodziecięcej przekonują jednak, że część przyjętych rozwiązań może niekorzystnie wpłynąć na pracowników i właścicieli prywatnych żłobków, a w konsekwencji również na rodziców korzystających z niepublicznych miejsc opieki.

Co ma zmienić nowelizacja ustawy żłobkowej?

Zgodnie z oficjalnymi informacjami celem nowelizacji jest podniesienie jakości oraz zwiększenie dostępności opieki nad najmłodszymi dziećmi. Ustawa wprowadza nową formę opieki instytucjonalnej, czyli punkty opieki dziennej. W takim punkcie opiekę nad maksymalnie 16 dzieci ma sprawować co najmniej dwóch opiekunów, zgodnie z zasadą jednego opiekuna na ośmioro dzieci.

Zmiany obejmują również kwalifikacje osób zatrudnianych w żłobkach i klubach dziecięcych, ochronę prawną opiekunów przewidzianą dla funkcjonariuszy publicznych, standardy żywienia, ograniczenia dotyczące publikowania wizerunku dzieci oraz ustanowienie 4 kwietnia Dniem Opiekuna Małego Dziecka.

Choć część rozwiązań jest przedstawiana jako sposób na poprawę warunków opieki, przedstawiciele branży niepublicznej wskazują, że w ustawie pozostały przepisy budzące poważne wątpliwości.

Pracownicy prywatnych placówek traktowani inaczej?

Jednym z głównych zarzutów Izby jest nierówne traktowanie osób wykonujących tę samą pracę w placówkach publicznych i niepublicznych.

Według IGBW pracownicy samorządowych żłobków mają wcześniej otrzymać określone uprawnienia, między innymi legitymacje oraz związane z nimi ulgi. W przypadku osób zatrudnionych w prywatnych placówkach część tych rozwiązań ma zostać odroczona. Izba zwraca także uwagę, że dofinansowanie wynagrodzeń obejmuje pracowników placówek samorządowych, ale nie osoby wykonujące podobne obowiązki w sektorze prywatnym.

Organizacja podkreśla, że obowiązki wobec dzieci, wymagane kwalifikacje oraz odpowiedzialność opiekunów pozostają podobne bez względu na formę prawną podmiotu prowadzącego żłobek.

Czy prywatny żłobek będzie uznawany za placówkę gminną?

Kolejna wątpliwość dotyczy placówek prowadzonych przez prywatnych operatorów na zlecenie samorządu.

Izba wskazuje, że takie miejsca mogą być wykazywane w statystykach jako placówki samorządowe, mimo że faktyczną opiekę organizuje i prowadzi podmiot prywatny. Zdaniem organizacji przepisy nie określają wystarczająco precyzyjnie zasad finansowania, odpowiedzialności oraz współpracy pomiędzy gminą a operatorem placówki.

Przedstawiciele branży obawiają się, że rozwiązanie może prowadzić do sytuacji, w której prywatny podmiot ponosi koszty i odpowiedzialność związane z codziennym funkcjonowaniem żłobka, natomiast utworzone miejsca są przedstawiane jako element rozwoju samorządowego systemu opieki.

Gmina jako organizator, konkurent i kontroler

Duże kontrowersje wzbudza również pozostawienie gminom kilku różnych funkcji. Samorząd może prowadzić własne żłobki, konkurować z prywatnymi placówkami o rodziców i pracowników, a jednocześnie kontrolować niepubliczne podmioty działające na jego terenie.

IGBW podnosi, że wójt, burmistrz lub prezydent miasta może odpowiadać za prowadzenie samorządowych żłobków, nadzorować placówki prywatne, podejmować decyzje dotyczące wykreślenia ich z rejestru oraz stosować sankcje. Według Izby ustawa nie wprowadza dostatecznych mechanizmów oddzielających funkcję prowadzenia placówek od funkcji kontrolnych.

Organizacja ocenia, że taki model może powodować konflikt interesów, ponieważ jeden podmiot pozostaje jednocześnie uczestnikiem lokalnego rynku opieki i organem nadzorującym konkurujące z nim placówki.

Gotowe wnioski dla rodziców, pracowników i właścicieli

W związku ze zgłaszanymi zastrzeżeniami Izba Gospodarcza Branży Wczesnodziecięcej rozpoczęła akcję zachęcającą do wysyłania wniosków o prezydenckie weto.

Na przygotowanej stronie udostępniono osobne wzory pism dla:

• rodziców,
• pracowników placówek,
• właścicieli żłobków i klubów dziecięcych,
• pozostałych obywateli.

Po wybraniu odpowiedniego dokumentu należy uzupełnić dane, podpisać pismo podpisem zaufanym i przesłać je do Kancelarii Prezydenta RP za pośrednictwem ePUAP lub e-Doręczeń.

Wysłanie takiego pisma nie oznacza automatycznego zatrzymania ustawy. Jest jednak sposobem na przedstawienie Prezydentowi stanowiska osób, które mogą zostać bezpośrednio objęte nowymi regulacjami.

Jaką decyzję może podjąć Prezydent?

Prezydent może podpisać ustawę i zarządzić jej ogłoszenie, skierować ją do Trybunału Konstytucyjnego albo odmówić podpisania i przekazać Sejmowi do ponownego rozpatrzenia. Zgodnie z Konstytucją na podjęcie decyzji ma zasadniczo 21 dni od dnia przedstawienia ustawy.

Izba apeluje o zastosowanie weta lub skierowanie ustawy do kontroli konstytucyjnej. Jednocześnie postuluje rozpoczęcie nowych prac nad reformą systemu opieki, tym razem z szerszym udziałem przedstawicieli placówek publicznych i niepublicznych.

Ostateczna decyzja należy do Prezydenta RP. Do tego czasu rodzice, opiekunowie i właściciele placówek mogą przedstawiać swoje argumenty oraz wskazywać, w jaki sposób nowe przepisy wpłyną na dostępność i organizację opieki nad dziećmi do lat 3.

PMP

^{Fot. Wygenerowanie AI}