Pszczoła nigdy nie jest tak zapracowana, jak się zdaje; ona po prostu nie umie wolniej brzęczeć. - Kin Hubbard, satyryk amerykański
Gdyby pszczoły miodne wyginęły, po czterech latach to samo stałoby się z ludźmi. - Albert Einstein (choć, jak twierdzi David Goulson, to raczej mało prawdopodobne, żeby autorem tego powiedzenia był sam Einstein…)
Już jako mały chłopiec, dorastający na wsi w Shropshire, Dave Goulson pasjonował się wszelkimi formami życia, począwszy od własnej domowej menażerii egzotycznych zwierzaków, a skończywszy na poronionych eksperymentach z taksydermią. Ale najbardziej ze wszystkiego fascynowały go trzmiele.
Trzmiele paskowane, dawniej powszechnie widywane na mokradłach Kent, obecnie w Wielkiej Brytanii wyginęły całkowicie (do czego, jak opisuje Goulson, przyczynił się nie kto inny jak Adolf Hitler…), ale nadal żyją w naturalnym środowisku Nowej Zelandii, jako potomstwo kilku królowych, sprowadzonych tam w XIX w. Żądła rządzą to historia uporczywych starań Goulsona o reintrodukowanie tego gatunku w ich macierzystym kraju, ale także jego badań nad tymi zadziwiającymi stworzeniami. Znajdziemy tu pasjonujące opowieści o zasadach funkcjonowania ich społeczności (stawianych za wzór już przez Arystotelesa i Platona), umiejętnościach i właściwościach, które wykształciły, by przetrwać często w trudnych warunkach (na przykład, jak odnajdują drogę do domu, czy prowadzą życie erotyczne lub dlaczego mają takie atrakcyjne żółto-czarne ubarwienie), a także o tym, kiedy i w jaki sposób na Ziemi pojawiły się pierwsze owady, które zaczęły zbierać pyłek z roślin.
Autor w bardzo emocjonalny sposób przedstawia też katastrofalne skutki, jakie intensyfikacja rolnictwa spowodowała wśród populacji trzmieli i przestrzega przed dalszymi potencjalnymi zagrożeniami.
Goulson pisze: „zacząłem badać trzmiele dlatego, że mnie fascynują, zachowują się w tajemniczy i interesujący sposób, a poza tym są rozkoszne”. Żądła rządzą warto przeczytać z tych samych powodów. - „Literary Review”
Dave Goulson (ur. 1965) – brytyjski biolog, działacz ruchu na rzecz ochrony przyrody i profesor biologii (zajmuje się ewolucją, zachowaniem zwierząt i środowiskiem) na uniwersytecie w Sussex. Specjalizuje się w ekologii i ochronie trzmieli. Rozpoczął karierę naukową w 1995 roku w Southampton jako wykładowca biologii. Tam zainicjował poważne badania nad życiem trzmieli.
W 2006 roku został profesorem i przeniósł się na uniwersytet w Stirling. W 2010 roku Rada do Spraw Biotechnologii i Nauk Biologicznych (BBSRC) przyznała mu tytuł Innowatora Roku. W 2015 roku trafił na listę „Bohaterów Ochrony Przyrody” stworzoną przez „BBC Wildlife Magazine”. Jest laureatem wielu nagród za wkład w ochronę przyrody i autorem ponad 230 artykułów oraz czterech książek popularnonaukowych.
Goulson założył organizację charytatywną The Bumblebee Conservation Trust, ponieważ doskonale zdawał sobie sprawę, że zbyt wiele wyników badań dociera wyłącznie do innych naukowców, nie zaś do szerszej publiczności. „Można w nieskończoność publikować odkrycia w znakomitych czasopismach, ale czyta je tylko garstka specjalistów. Niewiele da się w ten sposób zmienić na świecie”.
Przekład z angielskiego: Anna Bańkowska
Seria: EKO
Premiera: 15 marca 2017
Format: 150 x 260 mm
Oprawa: miękka ze skrzydła
Stron: 256
Cena: 34,90 zł
Komentarze