10 pułapek psychologicznych, których na pewno doświadczyłaś

Zjawiska psychologiczne – każdy z nas jakichś doświadczył, być może nie zdając sobie do końca sprawy, że powiela schematy. Poznaj najczęstsze z nich.

Jeśli interesują Cię podobne mechanizmy i chcesz lepiej zrozumieć własne reakcje, pomocnym wsparciem może być także psycholog Kraków.

1. Efekt lustra

Każdy z nas posiada w sobie taką część, której nie lubi, nie akceptuje i próbuje wyprzeć. To właśnie te cechy, spotykane w innych ludziach, na które bardziej zwracamy uwagę, tak bardzo nas drażnią - bo przypominają o nieidealności nas samych. Jednak możemy się także spotkać z teorią lustra odwróconego. W tym przypadku natomiast irytują nas cechy osób, których u siebie nie potrafimy dostrzec lub wypracować.

2. Efekt halo

Jest to tendencja do automatycznego przypisywania ludziom cech odpowiednich do pierwszego wrażenia, jakie na nas wywarli. W przypadku oceniania pozytywnie będzie to efekt anielski, zaś negatywnie – efekt Golema. Pomyśl, czy zdarzyło Ci się kiedyś, by ktoś zrobił na tobie złe wrażenie i po niedługim czasie potrafiłaś stwierdzić, jak niesympatycznym człowiekiem jest?

3. Efekt Dunninga-Krugera

To zjawisko z kategorii błędów poznawczych. Polega na tym, iż osoby wykwalifikowane w jakiejś dziedzinie mają tendencję do zaniżania swojej wiedzy i umiejętności, natomiast niewykwalifikowane – do przeceniania ich.

4. Syndrom oszusta

Czy kiedykolwiek zdarzyło Ci się myśleć, że jesteś na coś kompletnie nieprzygotowana, a potem wyjść z tego wzorowo? A może wydawało Ci się, że twoje osiągnięcia są dziełem przypadku, choć nic na to nie wskazywało? Jeśli tak, padłaś ofiarą syndromu oszusta.

5. Efekt kameleona

Zapewne zastanawiasz się czasem, jak to możliwe, że ktoś zmienia się pod wpływem towarzysza? Otóż mamy niezależną od nas słabość do upodabniania się do osób, w towarzystwie których przebywamy, przejmując od nich nie tylko pewne cechy, ale również gesty czy sposób chodzenia. Będzie to o tyle silniejsze, jeśli osoba jest dla nas godna podziwu.

6. Efekt następnego w kolejce

Jeśli zdarzyło Ci się kiedykolwiek wypowiadać publicznie lub w towarzystwie podczas prowadzenia dyskusji, być może doświadczyłaś tego powszechnego zjawiska psychologicznego. Polega ono na tym, iż osoba, która przygotowuje się do własnej wypowiedzi, mniej skupia się na wypowiedziach innych i gorzej je zapamiętuje. Jest to tym bardziej problemowe, gdy wymaga się od nas, by do tych wypowiedzi się odnieść...

7. Efekt Pigmaliona

Polega na spełnianiu oczekiwania wobec kogoś dlatego, że to oczekiwanie wytworzyliśmy. W przeprowadzanym eksperymencie nauczyciel dostał listę uczniów, którzy w teście na inteligencję uzyskali ponadprzeciętne wyniki. Jednak wśród nich byli także uczniowie, którzy w tym teście nie wykazali się specjalnymi umiejętnościami, o czym nauczyciel nie wiedział. To sprawiło, że podczas zajęć oczekiwał od nich więcej i poświęcał im więcej uwagi. W końcowym teście wszyscy uczniowie uzyskali tak samo wysokie wyniki.

8. Efekt zakotwiczenia

Sposób, w jaki po raz pierwszy postrzegasz informacje, wpływa na sposób, w jaki rozumiesz pozostałe! Pierwsza informacja jest tą, którą najlepiej zapamiętujemy i która wpływa na kolejne decyzje.

9. Efekt widza

To zdecydowanie najmniej przyjemny efekt. Został zaobserwowany podczas wypadków. Polega na tym, że im więcej świadków, tym mniejsze prawdopodobieństwo, że ktoś zareaguje.

10. Efekt kontrastu

To kolejny błąd poznawczy, który zniekształca postrzeganie czegoś w zestawieniu z czymś innym, uwydatniając różnice. Samochód o tej samej cenie będzie postrzegany jako gorszy w towarzystwie droższych samochodów i jako lepszy w zestawieniu z tańszymi.

Ilona Podsiadła
(ilona.podsiadla@dlalejdis.pl)

^{Fot. freepik.com}