7000 zł z ZUS za pogrzeb rodzica na Ukrainie. Przywilej dla Ukraińców? Sprawdzamy fakty

7000 zł, choć zmarły nie pracował w Polsce

25 sierpnia 2026 roku poseł Konfederacji Grzegorz Płaczek zwrócił uwagę na możliwość otrzymania zasiłku pogrzebowego przez obywatela Ukrainy zatrudnionego i ubezpieczonego w Polsce. Chodzi o sytuację, w której umiera jego rodzic mieszkający na Ukrainie, choć sam zmarły nigdy nie odprowadzał składek do ZUS.

Taki przypadek rzeczywiście może uprawniać do świadczenia. Polskie przepisy przewidują zasiłek nie tylko po śmierci osoby ubezpieczonej, ale również po śmierci członka jej rodziny. Liczy się tytuł do ubezpieczenia i pokrycie kosztów pochówku.

Zasiłek nawet po jednym dniu pracy?

Przepisy nie określają minimalnego stażu ubezpieczenia uprawniającego do zasiłku pogrzebowego. Prawo do niego może więc powstać już od pierwszego dnia objęcia ubezpieczeniem, jeśli spełnione są pozostałe warunki.

Od 1 stycznia 2026 roku świadczenie wynosi 7000 zł, wcześniej było to 4000 zł. Członek rodziny, który pokrył koszty pogrzebu, otrzymuje zasadniczo pełną kwotę, nawet jeżeli wydał mniej. Osobie spoza rodziny ZUS zwraca tylko udokumentowane wydatki, maksymalnie 7000 zł. Gdy płaci kilka osób, świadczenie jest dzielone proporcjonalnie.

Nie wystarczy jednak samo pokrewieństwo. ZUS wymaga m.in. aktu zgonu, potwierdzenia więzi rodzinnej i rachunków. Nie ma natomiast ogólnego obowiązku osobistego uczestnictwa w pogrzebie.

Te same zasady dotyczą Polaków

Kluczowy fakt pominięty w głośnym nagłówku: zasiłek pogrzebowy nie jest przyznawany ze względu na narodowość. Polak ubezpieczony w ZUS również może ubiegać się o świadczenie po śmierci rodzica za granicą, jeśli spełnia wymagania. W sprawach transgranicznych znaczenie mogą mieć odpowiednie umowy międzynarodowe.

Można dyskutować, czy wypłata powinna zależeć od dłuższego okresu ubezpieczenia i czy powinna przekraczać rzeczywiste koszty pochówku. To jednak pytania o zasady całego systemu, nie o przywilej jednej narodowości.

36 wniosków w pięć lat

Jaka jest skala opisywanych wypłat? Według danych ZUS przytoczonych przez media w latach 2021-2025 odnotowano 36 wniosków dotyczących pochówków członków rodzin obywateli Ukrainy na Ukrainie. Łączna wartość wskazanych świadczeń wyniosła 144 tys. zł. Wtedy zasiłek wynosił 4000 zł.

Dane te nie potwierdzają masowej skali wypłat. Nie można ich jednak automatycznie przenosić na rok 2026, gdy stawka wzrosła do 7000 zł.

Gdzie leży rzeczywisty problem?

Sprawa pokazuje ważną cechę polskiego systemu: uprawnienie do ryczałtowego zasiłku może pojawić się bez wielomiesięcznego stażu ubezpieczenia, a pełna wypłata dla członka rodziny nie musi odpowiadać poniesionym wydatkom.

Czy takie zasady są sprawiedliwe? To temat do publicznej debaty. Warto jednak prowadzić ją na podstawie przepisów i liczb, bez sugerowania, że 7000 zł jest specjalnym dodatkiem przeznaczonym dla Ukraińców.

PMP