Azjatyckie sztućce pod lupą

Pałeczkami posługuje się już ponad 2 miliardy ludzi na świecie. Głównie w Azji. Mogą one być wykonane  z drewna, bambusa, plastiku, porcelany, kości, metalu, złota, a nawet srebra. W dialekcie mandaryńskim noszą nazwę: „zwinni”. Pałeczki mają bardzo wiele zastosowań. Służą do chwytania, rozrywania, ciągnięcia, mieszania, a nawet krojenia na kawałki.

Posługiwanie się tym oryginalnym dla Europejczyków przyrządem kulinarnym wymaga zręcznych palców i dużej dawki cierpliwości. Ci, którzy używają pałeczek na co dzień, posługują się nimi jednak machinalnie, są one dla nich przedłużeniem ręki. W kulturze Wschodu ich prawidłowe używanie jest przede wszystkim oznaką dobrego wychowania. Pamiętajmy o tym, gdy wybierzemy się kiedyś w ten rejon świata.

Prototypem pałeczek były urywane z drzew gałązki, którymi starożytni Chińczycy wyjmowali jedzenie gotowane w dużych naczyniach. A potem uznanie społeczeństwa zyskał Konfucjusz, który zalecał unikanie wszelkiej przemocy, a w związku z tym także i używania noży podczas posiłku, jako niebezpiecznego narzędzia, symbolu gwałtowności. Z czasem gałązki przekształciły się w kulinarne narzędzie i zaczęły przypominać współczesne pałeczki. Jedną z pierwszych pisanych wzmianek o ich używaniu był zapis historyka Sima Qian, który stwierdzał, że Zhou – ostatni król z dynastii Shang – panującej w latach 1600 do 1100 p.n.e. posługiwał się pałeczkami wykonanymi z kości słoniowej. Drążki do chwytania pokarmu bardzo szybko rozpowszechniły się w Japonii, Korei i Wietnamie. W Japonii przypominały jednak one na początku bardziej pęsetę, dopiero po kilkuset latach zaczęły przypominać wytwory z Chin.

Pałeczki mogą mieć różną długość i być wykonane z różnych materiałów. Najbardziej popularnym surowcem do ich produkcji przez wiele wieków było drewno. Szeroko dostępne były ponadto pałeczki z bambusa ze względu na swoją stosunkowo małą cenę, odporność na wysokie temperatury oraz dostępność. Bambus nie posiada smaku ani zapachu, dzięki czemu pomaga zachować naturalny aromat potrawy. Po pewnym czasie azjatyccy rzemieślnicy postawili jednak na pałeczki z kości, drewna sandałowego, tekowego oraz sosny. Zamożni obywatele jadali pałeczkami z jadeitu, złota, srebra, brązu i kości słoniowej. W Korei tworzywem nr 1 do ich wykonania jest natomiast metal. Ogromną nowością było lakierowanie pałeczek. Nastąpiło to w XVII wieku.

Współcześnie korzysta się najczęściej z pałeczek jednorazowego użytku. Mało kto wie, ale ich japoński prototyp wymyślono już w 1878 roku.

Warto wiedzieć, że w Chinach używa się pałeczek jednakowej długości, natomiast w Japonii ich długość zależy od płci. Płeć piękna sięga tam zazwyczaj po ciut krótsze pałeczki niż mężczyźni.

Iwona Trojan
(iwona.trojan@dlalejdis.pl)

^{Bibliografia: Reader’s Digest 9/2011
Fot. pixabay.com}