Bon senioralny nie będzie przelewem na konto. Kto skorzysta z nowego wsparcia?

Ustawa o osobach starszych i koordynacji opieki długoterminowej została uchwalona przez Sejm 11 czerwca 2026 roku, podpisana przez prezydenta 17 lipca, a następnie opublikowana 23 lipca w Dzienniku Ustaw. Większość jej przepisów wejdzie w życie 7 sierpnia 2026 roku. Nie oznacza to jednak, że właśnie tego dnia w każdej gminie rozpocznie się przyjmowanie wniosków o bon senioralny. Szczegółowe zasady działania programu muszą zostać określone w rozporządzeniu Rady Ministrów.

Bon senioralny to usługa, a nie pieniądze

Nazwa świadczenia może sugerować, że senior otrzyma określoną kwotę do samodzielnego wykorzystania. Tak jednak nie będzie. Bon senioralny ma być pomocą świadczoną w miejscu zamieszkania osoby starszej.

Program będą realizowały gminy jako zadanie zlecone przez administrację rządową. To gmina ma zorganizować odpowiednie usługi i otrzymać na ten cel pieniądze z budżetu państwa. Senior nie dostanie więc przelewu ani bonu, który będzie można wymienić na gotówkę.

Jaką pomoc będzie można otrzymać?

Zakres usług został wskazany bezpośrednio w ustawie. Pomoc może obejmować między innymi:

• ubieranie się i wykonywanie innych codziennych czynności,
• przygotowywanie posiłków,
• poruszanie się,
• utrzymywanie porządku w domu,
• czynności higieniczne i pielęgnacyjne,
• wsparcie podczas korzystania ze świadczeń zdrowotnych,
• zapewnienie kontaktu z innymi osobami,
• aktywizację intelektualną i ruchową.

Celem programu jest umożliwienie seniorom jak najdłuższego pozostania we własnym domu, nawet jeśli z powodu wieku, stanu zdrowia lub ograniczonej sprawności potrzebują pomocy w części codziennych obowiązków.

Kto będzie mógł otrzymać bon senioralny?

Jedną z najważniejszych zmian w stosunku do wcześniejszych zapowiedzi jest obniżenie granicy wieku. Zgodnie z uchwaloną ustawą o wsparcie będzie mogła ubiegać się osoba, która ukończyła 65 lat.

Sam wiek nie wystarczy. Senior musi mieć niezaspokojone potrzeby związane z wykonywaniem podstawowych czynności życia codziennego. Oznacza to, że pomoc będzie kierowana do osób, które rzeczywiście mają trudności z samodzielnym funkcjonowaniem.

Konieczne będzie również spełnienie kryterium dochodowego. Średni miesięczny dochód seniora z trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku nie może przekroczyć 3410 zł. Limit będzie co roku waloryzowany. Osoba korzystająca z bonu musi także mieszkać w Polsce przez cały okres otrzymywania pomocy.

Ustawa nie uzależnia przyznania bonu od tego, czy senior ma pracujące dziecko, wnuka albo małżonka. Takie warunki pojawiały się we wcześniejszych wersjach projektu, dlatego część dostępnych w internecie informacji jest już nieaktualna.

Bon nie będzie przysługiwał każdemu seniorowi

Nowe wsparcie nie będzie można łączyć z częścią innych świadczeń i usług. Bonu nie otrzyma między innymi senior, na którego ustalono prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego albo zasiłku dla opiekuna.

Z programu zasadniczo nie skorzysta również osoba pobierająca świadczenie wspierające lub korzystająca między innymi z:

• usług opiekuńczych albo asystencji osobistej finansowanych z programów rządowych,
• specjalistycznych usług opiekuńczych w ośrodkach wsparcia,
• całodobowej opieki w domu pomocy społecznej,
• pobytu w zakładzie opiekuńczo-leczniczym lub pielęgnacyjno-opiekuńczym,
• instytucjonalnej opieki dziennej.

Wyjątek przewidziano dla pomocy doraźnej. Jeżeli korzystanie z innej usługi lub opieki jest jednorazowe i trwa nie dłużej niż 14 dni, nie musi automatycznie wykluczać przyznania bonu senioralnego.

Nie każda gmina uruchomi program w tym samym czasie

Ustawa przewiduje stopniowe wdrażanie programu. W pierwszej kolejności środki mają trafić do gmin, w których nie są świadczone publiczne usługi opiekuńcze dla seniorów.

Następne w kolejności będą gminy, w których z takich usług korzysta nie więcej niż 10 osób. Później uwzględniane będą samorządy z najwyższym prognozowanym wzrostem liczby i odsetka seniorów. Oznacza to, że samo spełnienie warunków dochodowych i zdrowotnych nie gwarantuje, że pomoc będzie od razu dostępna w każdej miejscowości.

W ustawie użyto również sformułowania, że bon senioralny „może być przyznany”. Program nie jest więc powszechnym świadczeniem wypłacanym automatycznie wszystkim osobom po ukończeniu określonego wieku.

Gdzie będzie można złożyć wniosek?

Gminą właściwą do przyznania bonu będzie gmina miejsca zamieszkania seniora. Dokładna procedura, wymagane dokumenty, sposób oceny potrzeb oraz podmioty odpowiedzialne za przyjmowanie wniosków mają zostać określone przez Radę Ministrów.

Ustawa nie wskazuje jeszcze konkretnego formularza ani jednej ogólnopolskiej daty rozpoczęcia naboru. Program ma być przyjmowany na trzyletnie okresy i finansowany z budżetu państwa w formie dotacji celowej przekazywanej gminom.

Uwaga na nieprawdziwe informacje

W mediach społecznościowych mogą pojawiać się nagłówki sugerujące, że każda osoba po 65. roku życia otrzyma określoną kwotę pieniędzy. To nieprawda.

Bon senioralny:

• nie będzie przelewem na konto,
• nie będzie przyznawany automatycznie ze względu na wiek,
• będzie zależał od dochodu i rzeczywistych potrzeb seniora,
• nie będzie dostępny dla osób korzystających z części innych form opieki,
• może być wdrażany w gminach stopniowo.

Dopiero rozporządzenie Rady Ministrów pokaże, jak w praktyce będzie wyglądało składanie wniosków, ocena sytuacji seniora i ustalanie zakresu należnej pomocy. Do tego czasu warto ostrożnie podchodzić do internetowych informacji obiecujących seniorom konkretną kwotę lub automatyczne przyznanie świadczenia.

PMP

^{Fot. Wygenerowano AI}