Boże Narodzenie – co o nim wiemy?

Wyobraźmy sobie taka oto scenkę. Za oknem wieczór. Gdzie nie sięgnie nasz wzrok, wszystko pokryte jest białym, puszystym śniegiem. Pomimo późnej pory nie jest ciemno. Domy pięknie przystrojone kolorowymi lampkami, rozświetlają ulice. W oknach świecą się światła, w środku widać kolorowo ubrane choinki, uśmiechniętych ludzi gromadzących się przy stole. Znacie ten obrazek? To Boże Narodzenie. Takim znamy je z domu, takim pokazują je media. Ale Boże Narodzenie to przecież święto chrześcijańskie. Obecnie przywłaszczone przez cały świat jako dobry zwyczaj, niemający wiele wspólnego z przeżywaniem wiary. Wszyscy wiemy, skąd pochodzi to święto, ale jaka jest jego historia wiedzą nieliczni.

Boże Narodzenie obchodzone jest 25 grudnia, ale tylko w kościołach odprawiających liturgię według kalendarza gregoriańskiego. Kościoły wschodnie, Cerkiew Grekokatolicka i Kościół Prawosławny posługują się kalendarzem juliańskim, w którym Boże Narodzenie jest opóźnione o dwa tygodnie i przypada na 7 stycznia. Przyjmuje się, że w dniu tym narodził się Jezus Chrystus. Boże Narodzenie poprzedza trzytygodniowy okres adwentu. Adwent jest okresem oczekiwania w skupieniu na narodziny Chrystusa. W kościołach obywają się rekolekcje. Wierni powinni przystąpić do sakramentu pokuty. W wielu krajach Boże Narodzenie poprzedzone jest Wigilią, po której jest pasterka rozpoczynająca właściwe święto. Odprawiana o północy symbolizuje przybycie do stajenki pasterzy, którzy jako pierwsi pokłonili się Jezusowi.

Święto Bożego Narodzenia obchodzone jest inaczej w poszczególnych krajach. Duży wpływ na obecna formę tego święta miały wierzenia ludowe. W Polsce Boże Narodzenie poprzedza wieczór wigilijny, który jest jego nieodłączną częścią.

Tradycje bożonarodzeniowe Polaków to wypatrywanie pierwszej gwiazdki, która rozpoczyna wieczerze wigilijną, dzielenie się opłatkiem, ubieranie choinki, szopka bożonarodzeniowa, kolędowanie, uczestniczenie w pasterce, wysyłanie kartek świątecznych do rodziny i znajomych. Zwyczaje te mają swoją odrębna historię. Istnieją też wierzenia ludowe związane z tym świętem. Każdy chyba słyszał, że w wigilijny wieczór bydło i ptaki (oprócz konia, który nie był przy narodzinach Chrystusa) mówią ludzkim głosem. Woda w źródłach i potokach zamienia się w wino, miód, a nawet złoto, co mogą rozpoznać tylko osoby niewinne. Rośliny pochylają się ku ziemi, aby uczcić Chrystusa. Kwitną drzewa owocowe, a nad kwitnącą jabłonią otwiera się niebo.

Boże Narodzenie jest najbardziej rozpoznawalnym, rodzinnym i komercyjnym świętem na świecie. W większości nie ma ono wymiaru religijnego, chociaż podobno magia świąt czy też duch Bożego Narodzenia potrafi zmienić najgorszego łajdaka w anioła. Na te święta życzyłabym wszystkim, żeby takie metamorfozy miały miejsce w świecie realnym a nie w bajkach.

Wesołych Świąt!

Monika Pietrusiak
(monika.pietrusiak@dlalejdis.pl)