Celiakia

Mimo tego, wiele osób wciąż nie wie czym jest celiakia i z jaką przypadłością ją identyfikować. Warto wyjaśnić, że jest to choroba o podłożu genetycznym, która charakteryzuje się nietolerancją glutenu czyli białka, które występuje w zbożach – jęczmieniu, owsie, pszenicy i życie. U osób cierpiących na celiakię, gluten prowadzi do zaniku kosmyków jelita cienkiego, które są odpowiedzialne za wchłanianie składników odżywczych.

Efekt tego schorzenia jest taki, że wchłanianie pokarmu u danej osoby jest upośledzone, a to prowadzi do rozmaitych objawów klinicznych. Ważne jest to, że jedyną metodą leczenia celiakii jest stosowanie diety bezglutenowej przez całe życie.

U każdego choroba może przebiegać w inny sposób. U dorosłych zazwyczaj rozwija się w sposób utajony. Czasami objawia się zaburzonym rytmem wypróżniania, jednak biegunki czy bóle brzucha pojawiają się sporadycznie i szybko ustępują. Zdarza się, że dolegliwości gastryczne nie występują, a zamiast tego może występować: skłonność do krwawień i anemia, zanik mięśni, nieregularne miesiączki czy  bóle kości i stawów.

Podczas wizyty u lekarza bardzo istotny jest wywiad. Do charakterystycznych objawów należy osłabienie i zmęczenie utrzymujące się mimo ustąpienia biegunki. Do postawienia diagnozy niezbędne jest badanie laboratoryjne i obrazowe (test na oznaczenie swoistych przeciwciał przeciwko jednemu z enzymów), a także biopsja. Biopsja polega na wprowadzeniu przez przełyk do dwunastnicy endoskopu, przez który lekarz ogląda ścianę jelita i pobiera tkankę do badania.

Jak wspomniano wcześniej, na celiakię nie ma leku – należy przestrzegać diety bezglutenowej przez całe życie. Choroby tej nie można bagatelizować – nieleczona prowadzi do powikłań – np. do anemii, osteoporozy, a nawet może być przyczyną powstania chłoniaka jelita cienkiego.

Produktami naturalnie bezglutenowymi są: kukurydza, ryż, ziemniaki, soja, proso, gryka, tapioka, amarantus, fasola, soczewica, orzechy, a także mięso, owoce i warzywa. Za bezglutenowe uznawane są także produkty przetworzone, w których zawartość glutenu nie przekracza 20 miligramów na kilogram i oznacza się je międzynarodowym znakiem przekreślonego kłosa.

Jeśli cierpisz na celiakię, powinnaś uważnie czytać etykiety rozmaitych produktów podczas zakupów. Unikaj pieczywa, kasz, makaronów, ciast, ciasteczek, zup i sosów zaprawianych mąką, a także piwa i wódki z żyta. Bądź uważna, bo gluten można odnaleźć również w produktach mlecznych – żółtych serach, wędlinach, majonezach, budyniach, lodach i chipsach.

Celiakia to najpoważniejsza nietolerancja pokarmowa człowieka. Niestety, w Polce wykrywa się jedynie niewielki odsetek wszystkich przypadków. Szacuje się, że ogromna większość nie jest świadoma swojej choroby.

Magdalena Czernik
(magdalena.czernik@dlalejdis.pl)

^{Fot. pixabay.com}