Pogrzeb świecki

Pogrzeby świeckie pojawiły się w Europie w okresie oświecenia. Obecnie w Polsce pogrzeb świecki stanowi około 2-4 procent uroczystości pożegnalnych, jednak ta liczba stale rośnie. Bywa on również nazywany humanistycznym lub „szytym na miarę”, czyli idealnie dostosowywanym do osoby zmarłego.

Pogrzeb jest nie tylko pożegnaniem osoby, która odeszła, ale i oddaniem szacunku jej oraz dorobkowi jej życia. Szczególnie ważne w tym dniu jest, by uszanować wolę zmarłego. Jeśli był on ateistą lub zażyczył sobie świeckiego pochówku, powinnyśmy respektować jego decyzję.

Przebieg świeckich uroczystości pogrzebowych uzależniony jest od woli pozostawionej przez zmarłego oraz życzeń jego rodziny. Scenariusz ceremonii może mieć najróżniejsze odmiany. Obecnie uroczystość składa się zwykle z dwóch części. Zaczyna się pożegnaniem w domu pogrzebowym, a następnie odbywa się odprowadzenie do grobu i pochówek. Pogrzeb świecki prowadzony jest przez tak zwanego mistrza ceremonii. W Polsce jest ich około kilkunastu.

Mistrz ceremonii zwykle nosi togę z plastronem pod szyją i białe rękawiczki. Czasami jednak jest to po prostu elegancki garnitur lub kostium. Mistrz ceremonii wita przybyłych na pogrzeb gości i wygłasza mowę pogrzebową. Zwykle składa się ona z podsumowania życia i osiągnięć zmarłego oraz wspomnień o jego radosnych chwilach spędzonych za życia z bliskimi. Swoje mowy może wygłosić też rodzina i przyjaciele zmarłego. To właśnie część, w której wspominamy nieboszczyka stanowi najważniejszy etap ceremonii. Ma ona uczcić pamięć zmarłego, przypomnieć jego zalety i drobne słabostki, wzloty, zainteresowania i sukcesy. Ma mówić o tym co kochał i co po sobie pozostawił. Pod tym względem, pogrzeb świecki bywa o wiele lepszym rozwiązaniem, gdyż wyraźnie skupia się na osobie, którą żegnamy. Nie znajdziemy tu ciągle tych samych, wyklepanych nieraz od niechcenia, formułek. Takie uroczystości są bardzo elastyczne i skupiają się na osobie nieboszczyka.

Obrzędom pożegnania często towarzyszy muzyka. Są to zwykle ulubione utwory zmarłego lub koncert muzyki klasycznej. W drugiej części pogrzebu, trumna lub urna zostaje przeniesiona na miejsce pochówku. Tam, następuje ostatnie pożegnanie i złożenie zmarłego w grobie.

Przedstawiony wyżej scenariusz jest oczywiście tylko poglądowy. Ceremonię można urozmaicić na wiele sposobów, między innymi odtwarzając prezentację lub film o zmarłym, czytając listy kondolencyjne lub jego zapiski czy utwory. Wskazane jest również dodanie osobistych akcentów – urozmaicenie uroczystości detalami kojarzącymi się z upodobaniami i zamiłowaniami zmarłego.

Jaka jest cena ceremonii? Wynagrodzenie dla prowadzącego  wacha się od 300 do 500 złotych. Uzależnione jest ono od wielkości miasta i przebiegu uroczystości. Kolejne koszty to zapłata rzędu 100-300zł za oprawę muzyczną. Oczywiście, nie należy zapominać o wynagrodzeniu dla zakładu pogrzebowego.

W Polsce, w ostatnim czasie, według reguł ceremonii świeckiej, pochowano między innymi słynną poetkę i noblistkę Wisławę Szymborską oraz profesora Zbigniewa Religę.

Beata Żelazek
(beata.zelazek@dlalejdis.pl)

^{Fot. pixabay.com}