Samobójstwo - akt odwagi czy tchórzostwa?

Światowy Dzień Zapobiegania Samobójstwom jest obchodzony 10 września z inicjatywy Międzynarodowego Towarzystwa Zapobiegania Samobójstwom. A to zaś jest w oficjalnym związku ze Światową Organizacją Zdrowia. Nadrzędnym celem tego dnia jest zwrócenie szczególnej uwagi na osoby, które borykają się z myślami o odebraniu sobie życia.

Samobójstwa w liczbach
Według statystyk najwięcej aktów samobójczych popełniają młodzi ludzie w wieku 16-21 lat. Drugim, równie niebezpiecznym okresem, jest przedział wiekowy między 45 a 55 rokiem życia. Wiek dojrzewania i wiek przekwitania to czas ogromnych zmian psychicznych. W tym czasie najczęściej pojawiają się pytania dotyczące sensu życia i momenty całkowitego załamania, stąd wysokie wskaźniki samobójstw akurat w tym przedziale wiekowym. Zdecydowanie więcej zamachów na własne życie czynią mężczyźni. W 2012 roku w naszym kraju zanotowano blisko 6000 zamachów samobójczych, z czego ponad 4000 zakończyły się zgonem. Przoduje śmierć przez powieszenie się. Na szczególną uwagę zasługuje fakt, że liczba samobójców będących w związkach małżeńskich była porównywalna z liczbą kawalerów czy panien decydujących się na ten krok. Zatem nie można wysnuć tezy, że aktu tego dokonują osoby samotne, nie mające rodziny.

W sieci samobójstw
Globalna sieć niestety coraz częściej przyczynia się do podejmowania radykalnych i autodestrukcyjnych kroków, na czele z próbami samobójczymi. W Internecie z łatwością możemy odnaleźć strony zawierające szczegółowe instrukcje jak TO zrobić. Wystarczy wpisać odpowiednią frazę i kliknąć Enter… Fora internetowe i blogi przepełnione są konkretnymi wskazówkami. Jednym z najbardziej dramatycznych przykładów samobójstwa jest historia nastolatki z Gliwic, która na swoim blogu opisywała swoje przeżycia, rozterki i zmagania z trudnościami życia. Zakończeniem tej opowieści był skok z wieżowca. Niestety, tak dramatyczne przykłady można mnożyć, bowiem dziewczyna szybko znalazła swoich naśladowców. Dlaczego nastolatki opisują swoje dramatyczne przeżycia w internetowym pamiętniku? Czemu nie podzielą się swoimi problemami z najbliższymi? Być może rodzice, czy przyjaciele mają zamknięte oczy na troski innych, a może są na tyle zamknięte w sobie, że nawet bliskie otoczenie nie jest w stanie zauważyć, że dzieje się coś złego? Pytań w takiej sytuacji jest wiele, a w wśród nich na czoło wysuwa się jedno: dlaczego? W wielu przypadkach pozostaje ono bez odpowiedzi, bo samobójcy rzadko pozostawiają listy pożegnalne,  nie wyjaśniają czemu zdecydowali się na taki krok. 

Choroba psychiczna czy szybkie tempo życia?
Nieustannie trwają spory dotyczące przyczyn samobójstw. Część naukowców kurczowo trzyma się tezy, że samobójstwo jest wynikiem choroby psychicznej. Natomiast z drugiej strony stają osoby, które uważają, że do tego typu aktów przyczynia się samo społeczeństwo i zmiany, które nieustannie w nim zachodzą. Szybkie tempo życia, pogoń za pieniędzmi, brak wsparcia w najbliższych to jedne z częstszych przyczyn załamań i depresji, a stąd już niestety niewielki krok do podjęcia ostatecznej decyzji. Bez względu na to, co jest przyczyną, jedno jest pewne: samobójstwo jest trzecią na świecie przyczyną zgonów młodych ludzi, którzy nie ukończyli 25 roku życia. Średnio co 2 minuty umiera ktoś  właśnie w ten sposób.  Dane te są zatrważające i dają wiele do myślenia. Może warto czasem zatrzymać się na chwilę i rozejrzeć wokół, czy wśród naszych bliskich i znajomych nie ma osoby, która potrzebuje wsparcia, czy jakiejkolwiek pomocy? Być może nasza obecność i pomocna dłoń uchronią kogoś przed podjęciem tak dramatycznej i nieodwracalnej decyzji.

Potencjalny samobójca
Osoby, u których pojawiają się myśli samobójcze, należy traktować z szczególną wrażliwością. Rozmawiając z taką osobą, musimy traktować ją z ponadprzeciętnym szacunkiem i empatią. Nie możemy pozostawać obojętni na cudze emocje! Troszczmy się z przekonaniem, ale przede wszystkim nauczmy się słuchać takich osób. Tylko takie zachowanie jest w stanie przekonać drugą osobę, że jej problemy nie są dla nas obojętne. Czego należy unikać w stosunku do takich osób? Oczywiście, nie możemy ignorować sytuacji i traktować jej pobłażliwie, ale z drugiej strony nie możemy pokazywać, że jesteśmy wstrząśnięci. Zatem nie wpadajmy w panikę i nie pozostawiajmy takiej osoby samotnej. Nie możemy również pokazywać, że problem uznajemy za błahy i nie wart naszej uwagi. Pamiętajmy o tych prostych zasadach, bo ich brak może mieć bardzo negatywne skutki.

10 września zatrzymajmy się na chwilę, zastanówmy nad naszym życiem i rozejrzymy dokoła, bo być może ktoś w naszym otoczeniu zmaga się z myślami samobójczymi. Starajmy się robić wszystko, aby uchronić życie osób nam bliskich. Samobójstwo to koniec czyjegoś istnienia, ale także ból i cierpienie tych, którzy pozostają.

Joanna Ulanowicz
(joanna.ulanowicz@dlalejdis.pl)

^{Fot. sxc.hu}