Spektrum autyzmu u dziewcząt i kobiet

Czym jest autyzm?

Autyzm to zaburzenie neurorozwojowe, które charakteryzuje się trudnościami w relacjach społecznych i komunikacji. Towarzyszą mu powtarzalne, ograniczone zachowania, a czasem niepełnosprawność intelektualna i brak mowy. Obecnie coraz częściej zamiast „autyzm” używa się formy „spektrum autyzmu”, ponieważ występujące przy nim objawy mają różne nasilenie.

Choć autyzm to spektrum różnorodnych cech i trudności, jego diagnoza przez lata opierała się na obserwacjach przede wszystkim chłopców. Wobec tego dziewczynki i kobiety zostały zdiagnozowane dopiero w dorosłym życiu lub w ogóle pozostały niezdiagnozowane.

Skąd tak późna diagnoza?

Główną przyczyną, dla której dziewczynki i kobiety w spektrum autyzmu rzadziej otrzymują diagnozę, jest maskowanie objawów. Jest to świadome lub nieświadome dostosowywanie się do otoczenia w celu ukrycia własnych trudności. Kiedy dziewczynki wyjdą do rówieśników, zaczynają naśladować ich zachowania, przez co problemy, z którymi mierzą się na co dzień, stają się mniej dostrzegalne.

Objawy spektrum autyzmu u dziewczynek

Objawy towarzyszące dziewczynkom w spektrum autyzmu nieco różnią się od tych, które okazują chłopcy. Chłopcy z autyzmem najczęściej mają kłopoty z nawiązywaniem relacji z rówieśnikami, interesują się specyficzną, wąską dziedziną i nie nawiązują kontaktu wzrokowego. Dziewczynki mają lepsze zdolności komunikacyjne, najczęściej przyjaźnią się z wąskim gronem lub nawet tylko z jedną osobą, a także wykazują zainteresowanie psychologią lub zwierzętami. Inne objawy spektrum autyzmu u dziewcząt to:

• szczególna wrażliwość na bodźce, np. zbyt jasne światło, niespodziewany dotyk czy za głośne miejsce,
• nierozumienie komunikacji niewerbalnej,
• szeroko rozumiane poczucie sprawiedliwości,
• odczuwanie dezorientacji i natłoku myśli,
• dobra pamięć długotrwała, ale słaba krótkotrwała,
• ciągłe analizowanie sytuacji,
• preferowanie samotności.

Ze względu na niewidoczne na pierwszy rzut oka objawy dziewczynki otrzymują najpierw diagnozę innego zaburzenia jak np. depresja, fobia społeczna czy zaburzenia odżywiania. Diagnoza spektrum autyzmu zostaje wystawiona najczęściej w dorosłym wieku, a często nie wystawia się jej wcale. Dzieje się tak dlatego, że kryteria diagnostyczne nie są dostosowane do dziewczynek i kobiet, gdyż zostały stworzone na podstawie objawów, które wykazują chłopcy.

Dlaczego diagnoza jest tak ważna?

Często brak diagnozy potrafi wytworzyć wiele trudności jak chroniczne zmęczenie będące wynikiem dostosowywania się do wymagań społeczeństwa. Diagnoza jest niezbędna do lepszego zrozumienia samego siebie, własnych zachowań, zapobiegania niektórym objawom i poprawy jakości życia.

Joanna Karbownik
(joanna.karbownik@dlalejdis.pl)

^{Fot. freepik.com}