Świat wolny od egzekucji

Święto zostało proklamowane w 2003 roku przez Światową Koalicję Przeciwko Karze Śmierci w wyniku Międzynarodowego Kongresu Przeciwko Karze Śmierci w 2011 roku. Koalicja zrzesza ponad 53 organizacje  tj. Amnesty International, władze lokalne, rady adwokackie i związki zawodowe. Organizatorem światowych obchodów przeciw karze śmierci jest Rada Europy oraz organizacje pozarządowe.

Tysiące ludzi w wielu krajach wzywa, by świat stał się wolny od egzekucji. Przywódcy kilkudziesięciu państw i organizacji wyrażają przekonanie, że karanie śmiercią nie powinno być stosowane, ponieważ jest okrutne i nieludzkie. Amnesty International twierdzi, iż kara śmierci nie może być akceptowana niezależnie od okoliczności. Każda egzekucja stanowi skraje naruszenie prawa do życia. Często decyzja o odebraniu życia zapada w wyniku niesprawiedliwego procesu sądowego, a naruszenie prawa jest wtedy jeszcze bardziej dotkliwe. Kraje, które stosują jawnie karę śmierci stawiają się w opozycji do sprawiedliwości, naruszając międzynarodowe zasady.

Należy zwrócić uwagę na zatrważająco niskie standardy prawne wykorzystywane do orzekania kary śmierci w wielu krajach. Dzień Przeciwko Karze Śmierci ma na celu naświetlenie luk i błędów w systemach prawnych Iranu, Nigerii, Chin, Arabii Saudyjskiej i Stanów Zjednoczonych. Kraje te stosują karę śmierci jako najwyższy wymiar kary, przez co działają wbrew standardom licznych traktatów określonych przez społeczność międzynarodową. Iran i Pakistan to kraje, które aktualnie dokonują egzekucji małoletnich sprawców przestępstw. W Nigerii skazano na karę śmierci kobietę nie posiadającą w procesie żadnej reprezentacji prawnej. Chiny dokonywały egzekucji osób, które okazały się niewinne po odnalezieniu domniemanych ofiar morderstw żywych i w dobrym zdrowiu. W Arabii Saudyjskiej cudzoziemcy padają ofiarą dyskryminacji poprzez prowadzenie procesów w niezrozumiałym dla nich języku, co prowadzi często do błędnych oskarżeń i orzekania okrutnych kar. Stany Zjednoczone natomiast skazują na śmierć osoby, które w sposób szczególnie widoczny cierpią na choroby psychiczne. Odbieranie komuś życia w oparciu o tak niskie standardy wymiaru sprawiedliwości sprawia, że stoimy w obliczu ogromnej konieczności zniesienia kary śmierci.

Pocieszającym faktem jest, iż trend ku przekształceniu świata w strefę wolną od egzekucji nabiera rozpędu. W 2006 roku zakaz stosowania kary śmierci wprowadzono na Filipinach i w Mołdawii. Po zniesieniu kary śmierci, bardzo niewiele krajów rozważa jej przywrócenie. W prawie ani praktyce kara śmierci nie występuje w 129 krajach świata. Światowy Dzień Przeciw Karze Śmierci daje zwolennikom tej formy wyroku możliwość ponownego rozważenia ich poparcia dla tej przestarzałej kary.  Nieliczna grupa krajów, które wciąż stosują egzekucje, powinna zadać sobie pytanie o korzyści tak brutalnych działań.

Światowy Dzień poprzedza akcję Miasta dla Życia, przypadającą 30 listopada. Miasta dla Życia to doroczne wydarzenie, podczas którego podświetla się budynki publiczne lub inne lokalizacje, symbolicznie reprezentujące wspólnoty miast na całym świecie. Jest to działanie podkreślające afirmację życia i działania przeciwko karze śmierci.

Joanna Swojak
(joanna.swojak@dlalejdis.pl)