Wielkanocna święconka

Praktycznie każdemu elementowi, który znajduje się w wielkanocnym koszyczku, jest przypisany inny symbol.

Historia święconki
Zwyczaj święcenia pokarmów jest głęboko zakorzeniony w naszej tradycji i sięga czasów średniowiecza. Jednak niewielu z nas wie, że ma on swoje początki w kulturze pogańskiej. Praktykowanie tego zwyczaju w Polsce sięga XIII-XIV wieku. W miastach mieszkańcy udają się ze święconką do kościoła. Na wsi bardzo często pokarmy święci się poza świątynią, w wyznaczonym miejscu we wsi, ale zwyczaj ten powoli zanika. Dawniej na wsiach praktykowano również zwyczaj, który nakazywał, aby wracając ze święconym obejść dom, zgodnie z ruchem wskazówek zegara, trzy razy. Miało to wypędzić z gospodarstwa złe moce.

Jajka, chleb i co jeszcze?
Koszyczek wielkanocny zazwyczaj jest wykonany z wikliny, bądź słomy. Wykłada się go białą serwetką i przyozdabia bukszpanem bądź barwinkiem. Zielona roślina ma symbolizować radość. Do koszyczka tradycyjnie wkładamy bogato zdobione pisanki. Jajka mają symbolizować początek nowego życia. W koszyczku umieszczamy także baranka. Dawniej był on formowany z masła lub ciasta,dziś jest zazwyczaj cukrowy, bądź czekoladowy, obowiązkowo z czerwoną chorągiewką z napisem: Alleluja! Niezmienna pozostała symbolika baranka, który oznacza zmartwychwstałego Jezusa Chrystusa. Wkładana do koszyczka sól kuchenna ma chronić przed zepsuciem. W święconce nie może zabraknąć chleba, który jest efektem ludzkiej pracy. Dla chrześcijan to przede wszystkim symbol Ciała Chrystusa. Kolejnym pokarmem, który znajdziemy w święconce, jest wędlina. Oznacza ona dostatek, ma zapewnić zdrowie i płodność. Obecnie coraz częściej święci się także ciasta, jako oznakę umiejętności i doskonałości. Zależnie od lokalnej tradycji może pojawić się w święconce także chrzan, czy pieprz. Niezmienny pozostaje moment spożywania poświęconych pokarmów i następuje on zawsze podczas śniadania w wielkanocny poranek.

W dzisiejszych czasach w niesionych do pobłogosławienia koszyczkach możemy znaleźć praktycznie wszystko. Dla większości z nas najważniejsze jest to, aby było kolorowo i dużo. Jednak warto pamiętać o pokarmach, które są umieszczane w święconce od wieków oraz o ich symbolice, która jest szczególnie ważna dla katolików.

Joanna Ulanowicz
(Joanna.ulanowicz@dlalejdis.pl)

^{Fot. sxc.hu}