Znów przyszły Święta!

Wigilii czas
Boże Narodzenie zaczęto obchodzić w IV w.,  zaś samą wigilię dopiero około VI. Z kolacją wigilijną wiąże się wiele zwyczajów oraz tradycji. Tradycyjnie do wieczerzy wigilijnej należy zasiąść wraz z pojawieniem się na niebie pierwszej gwiazdy. Ma ona symbolizować Gwiazdę Betlejemską, która Trzem Królom obwieściła narodziny Zbawiciela. Kolację należy również rozpocząć modlitwą i czytaniem fragmentu Ewangelii mówiącego o narodzinach Jezusa. Później następuje przedzielenie się opłatkiem i składanie życzeń. Zwyczaj ten znany jest jedynie w Polsce i na Litwie. Dopiero wówczas należy zasiąść do stołu.

Choć od 2003 roku decyzją Watykańskiej Kongregacji Nauki Wiary, w wigilię nie obowiązuje już post, to warto jednak zwyczaj ten kultywować, jako piękną polską tradycję. W wielu domach tego dnia wciąż stoły obfitują w potrawy bezmięsne. Typowymi wigilijnymi daniami są  różnego rodzaju ryby oraz dania na bazie kapusty, czy desery z makiem. Wieczerzę  na ogół zaczyna się barszczem z uszkami (do jednego z nich czasem wrzuca się grosik na szczęście), zupą grzybową lub owocową. Na stole królują ryby. Mogą być one pieczone, świeże, a także podawane w zalewie octowej czy galarecie. Typową rybą wigilijną jest karp, ale ze względu na ości, wiele osób decyduje się też na inną rybę. Z dań z kapustą na stole pojawiają się najczęściej pierogi z kapustą i grzybami, kapusta z grochem. Wśród deserów królują wszelkie pierniki oraz wypieki z makiem - babeczki, makowce, pierogi.

Potraw powinno być dwanaście jako symbol dwunastu Apostołów. Powinno się spróbować każdej z nich, ponieważ zwiastuje to szczęście. Pod obrus wkładamy również odrobinę sianka, gdyż to właśnie na nim zostało położony nowo narodzony Chrystus. Przy stole zostawiamy również jedno nakrycie dla niespodziewanego gościa. Często również dodatkowe nakrycie jest dla członka rodziny zmarłego w mijającym roku.

Choinka musi być
Tradycja ubierania choinki doszła później. W Polsce, wedle tradycji, należy ubierać ją rano 24 grudnia, zaś na przykład w Anglii wedle zwyczajów, dekorowanie drzewka i domu przypada na dwanaście dni przed Bożym Narodzeniem. Choinka stanowi chrześcijański symbol drzewa rajskiego. Dzięki temu, iż zachowuje zielone igły przez cały rok, jest także symbolem Chrystusa jako drzewa życia. Ozdabianie jej świecami czy aktualnie lampkami symbolizuje zaś Chrystusa, czyli "światłość światła".

Do innych wigilijnych zwyczajów, które często pochodzą jeszcze z czasów pogańskich, zalicza się również śpiewanie kolęd, układanie prezentów pod choinką, czy dzielenie się opłatkiem również ze zwierzętami (głównie na wsiach). Jedna z legend głosi również iż tego dnia o północy zwierzęta przemawiają ludzkim głosem. Warto również pamiętać, by pierwszy tego dnia próg domu przekroczył młody mężczyzna, ma to bowiem przynieść szczęścia. Zaś już po kolacji warto wrzucić do portfela łuskę karpia, co ma przyciągać do nas pieniądze. W wigilię nie należy również niczego pożyczać, może to bowiem zwiastować utratę majątku bądź mienia.

Wigilia choć nie jest świętem ustawowym i w wielu krajach nie ma dużego znaczenia, to w polskiej mentalności jest definitywnie  jednym z najważniejszych dni w roku. Podobnie jak w Polsce wigilia obchodzona jest na Litwie, ale także w Czechach i na Słowacji. W Polsce uznajemy wigilię za dzień bardzo rodzinny, w którym należy zatrzymać się na chwilę, a istniejące konflikty - zażegnać. Dzięki tej silnej wartości rodzinnej, również dla wielu osób nie wierzących dzień ten pozostaje bardzo ważnym, jako czas na kultywowanie tradycji i przekazywanie jej kolejnym pokoleniom.

Postarajmy się więc uczynić wszystko, co w naszej mocy, by wszelkie spory i kłótnie w ten piękny dzień umilkły. Dajmy się ponieść duchowi świąt i przyjmijmy do serc ciepło rodzinne tej pięknej, wieloletniej i silnej tradycji.

Joanna Złomańczuk
(joanna.zlomanczuk@dlalejdis.pl)

^{Fot. sxc.hu}