6 dodatkowych dni urlopu dla niepalących? Sensacyjna wiadomość obiegła internet. Sprawdzamy

Hasło „wchodzi specjalny urlop tylko dla niepalących” może sugerować, że polscy pracownicy wkrótce otrzymają nowe ustawowe uprawnienie. W filmach często brakuje jednak najważniejszej informacji - rozwiązanie nie jest elementem zmian w polskim prawie pracy.

Sześć dodatkowych dni wolnego rzeczywiście wprowadzono, ale zrobiła to japońska firma Piala Inc. Była to wewnętrzna decyzja przedsiębiorstwa, a nie powszechny urlop przyznany wszystkim niepalącym pracownikom przez państwo.

Skąd wzięło się sześć dni urlopu?

Historia zaczęła się w 2017 roku w japońskiej firmie marketingowej Piala Inc. Jeden z niepalących pracowników zwrócił uwagę, że osoby wychodzące na papierosa korzystają w ciągu dnia z większej liczby przerw niż pozostali członkowie zespołu.

Siedziba przedsiębiorstwa znajdowała się na 29. piętrze. Samo zejście do miejsca, w którym można było zapalić, wypalenie papierosa i powrót miały zajmować około 15 minut. Firma uznała więc, że niepalący pracownicy powinni otrzymać rekompensatę w postaci sześciu dodatkowych dni płatnego urlopu rocznie.

Z programu skorzystało początkowo 30 ze 120 pracowników. Według informacji przekazywanych przez firmę dodatkowe wolne miało również zachęcić kilka osób do rezygnacji z palenia. Pomysł opierał się więc na nagrodzie, a nie na karaniu osób uzależnionych od nikotyny.

Informacja od lat regularnie powraca w mediach. Publikowana jest jednak często bez podania kraju, nazwy firmy i daty wprowadzenia rozwiązania. W efekcie odbiorcy mogą odnieść wrażenie, że chodzi o nową ustawę obowiązującą w Polsce.

Czy urlop dla niepalących wchodzi w Polsce?

Nie. Na dzień 6 sierpnia 2026 roku polskie przepisy nie przewidują powszechnego, ustawowego urlopu przysługującego pracownikowi wyłącznie dlatego, że nie pali papierosów.

Podstawowy wymiar urlopu wypoczynkowego wynosi:

• 20 dni dla pracownika zatrudnionego krócej niż 10 lat,
• 26 dni dla pracownika zatrudnionego co najmniej 10 lat.

Do okresu zatrudnienia wpływającego na wymiar urlopu wliczane są także określone okresy nauki. Dodatkowe uprawnienia urlopowe mogą przysługiwać wybranym grupom zawodowym lub osobom znajdującym się w określonej sytuacji, ale nie istnieje ogólny urlop dla niepalących.

Nagranie nie oznacza więc, że każdy niepalący pracownik może złożyć wniosek o sześć dodatkowych dni wolnego. Pracodawca nie ma obowiązku udzielenia takiego urlopu, a pracownik nie może samodzielnie dopisać go do swojego limitu.

Czy pracodawca może przyznać dodatkowe wolne?

Brak ustawowego urlopu nie oznacza, że firma nie może zaoferować pracownikom korzystniejszych warunków niż ustawowe minimum. Pracodawcy wprowadzają różne benefity, takie jak dodatkowy dzień wolny z okazji urodzin, krótszy dzień pracy przed świętami, dodatkowy urlop stażowy czy dni przeznaczone na profilaktykę zdrowotną.

Teoretycznie firma mogłaby również przyznać dodatkowe wolne w ramach programu promującego rezygnację z palenia. Nie byłby to jednak „urlop dla niepalących” wynikający z Kodeksu pracy, lecz dobrowolny benefit ustanowiony przez konkretnego pracodawcę.

Zasady takiego programu powinny zostać precyzyjnie określone. Pracodawca musiałby rozstrzygnąć między innymi, od kiedy dana osoba jest uznawana za niepalącą, czy benefit obejmuje użytkowników papierosów elektronicznych oraz co dzieje się, gdy pracownik wróci do nałogu.

Znaczenie mają również przepisy o równym traktowaniu pracowników. Wprowadzenie dodatkowego świadczenia wyłącznie dla jednej grupy powinno mieć racjonalne i obiektywne uzasadnienie. Ocena legalności konkretnego programu zależałaby zatem od jego konstrukcji, celu i sposobu stosowania.

Czy palacz ma prawo do dodatkowych przerw?

Kodeks pracy nie przewiduje osobnej, dodatkowej przerwy przeznaczonej na palenie papierosów.

Pracownik może wykorzystać na ten cel przysługującą mu zwykłą przerwę, o ile pozwalają na to obowiązujące w zakładzie zasady. Przy pracy trwającej co najmniej sześć godzin przysługuje przerwa trwająca co najmniej 15 minut, wliczana do czasu pracy. Przy dłuższych dniówkach dochodzą kolejne przerwy wynikające z Kodeksu pracy.

Państwowa Inspekcja Pracy podkreśla, że opuszczanie stanowiska w celu zapalenia papierosa poza ustawową przerwą oznacza korzystanie z dodatkowej przerwy. Pracodawca może określić zasady takich wyjść w regulaminie pracy oraz egzekwować przestrzeganie czasu pracy.

Nie oznacza to, że osoba paląca automatycznie pracuje krócej. W niektórych firmach krótkie wyjścia są tolerowane, w innych należy uzyskać zgodę przełożonego, odnotować przerwę albo ją odpracować. Zasady powinny być znane wszystkim pracownikom i stosowane w sposób jednolity.

Pracodawca może zakazać palenia

Przepisy zabraniają palenia wyrobów tytoniowych, papierosów elektronicznych i nowatorskich wyrobów tytoniowych w pomieszczeniach zakładów pracy. Pracodawca może stworzyć palarnię, ale nie ma obowiązku jej organizowania. Może również wprowadzić zakaz palenia na całym terenie firmy.

Jeżeli pracownik łamie zasady dotyczące organizacji pracy, bezpieczeństwa lub zakazu palenia, może narazić się na konsekwencje porządkowe. Nie chodzi przy tym o samo uzależnienie, lecz o nieprzestrzeganie regulaminu albo samowolne opuszczanie stanowiska.

Pomysł budzi duże emocje

Dodatkowe dni wolne dla niepalących mają swoich zwolenników. Ich zdaniem byłaby to rekompensata dla osób, które nie korzystają z regularnych przerw na papierosa. Benefit mógłby również motywować do zerwania z nałogiem i wspierać działania prozdrowotne.

Przeciwnicy wskazują jednak, że pracownicy robią przerwy z wielu powodów. Jedni palą, inni częściej przygotowują kawę, rozmawiają ze współpracownikami, sprawdzają telefon albo wychodzą w prywatnych sprawach. Sam podział na palących i niepalących nie zawsze pokazuje więc rzeczywisty czas pracy i produktywność.

Pojawiają się również pytania o osoby, które rzuciły palenie, korzystają z terapii uzależnienia albo sporadycznie sięgają po papierosa poza miejscem pracy. Kontrolowanie prywatnych nawyków pracowników mogłoby być trudne i prowadzić do konfliktów.

Polacy chcieliby dodatkowych dni wolnych

Pomysł japońskiej firmy spotkał się w Polsce z dużym zainteresowaniem. Według przywoływanego przez media badania z 2022 roku 60 procent ankietowanych uważało, że dodatkowe dni wolne dla niepalących zwiększyłyby atrakcyjność oferty pracy.

Nie jest to jednak równoznaczne z planami wprowadzenia takiego rozwiązania do polskiego prawa. Popularność benefitu w sondażach nie oznacza, że powstał projekt ustawy albo że pracodawcy będą musieli go stosować.

Sensacyjne nagłówki pomijają najważniejszą informację

Sześć dni urlopu dla niepalących nie jest nowym świadczeniem wprowadzanym w Polsce w 2026 roku. To rozwiązanie zastosowane przez pojedynczą japońską firmę już w 2017 roku.

Polski pracodawca może rozważyć dodatkowe dni wolne jako dobrowolny benefit, ale nie ma takiego obowiązku. Pracownikowi nie przysługuje ustawowe prawo do dodatkowego urlopu tylko z powodu niepalenia papierosów.

Nagrania mówiące, że „wchodzi specjalny urlop”, przedstawiają więc starą ciekawostkę biznesową jako aktualną zmianę prawa. Zanim zaczniemy planować sześć dodatkowych dni wypoczynku, warto sprawdzić regulamin własnej firmy. To właśnie pracodawca, a nie nowa ustawa, musiałby zdecydować o wprowadzeniu podobnego rozwiązania.

PMP

^{Fot. Wygenerowano AI}