Singultus – co to takiego?

Czkawka to wynik podrażnienia nerwów, wywołujących skurcze przepony. Może być ono miejscowe lub dotyczyć jakiejś części mózgu. Skutkuje to tym, że każda sytuacja, w której dochodzi do podrażnienia głównego mięśnia oddechowego może pociągnąć za sobą napad czkawki. Uszkodzenie obszaru mózgu, zawierającego ośrodek wyzwalający singultus także ją spowoduje. Zdarza się więc, że czkawka u pacjentów po operacjach serca lub płuc trwa kilka dni lub tygodni! Niewiarygodne, prawda?

Jakże często zupełnie nagle dopada nas objaw, polegający na rytmicznych, mimowolnych skurczach przepony i mięśni oddechowych klatki piersiowej. Skurczom tym towarzyszy wdech oraz charakterystyczny, tak dobrze znany i śmieszący wielu, odgłos. Najczęściej atak czkawki jest zupełnie niegroźny, choć zdarzyć się może raz na bardzo wiele przypadków, że jej przyczyną okazują się jakieś poważne choroby. Z reguły jednak jeśli dopadnie nas w miejscu publicznym albo w pracy powoduje tylko lekkie zakłopotane i uśmiechy towarzystwa. No chyba, że jest to czkawka przewlekła, taka jak ta, która dopadła pewnego, wpisanego do Księgi Rekordów Guinnessa Amerykanina. Według świadków trwała ona u niego aż 68 lat!

Warto wiedzieć, że u niemowlaków czkawka może występować kilkanaście razy dziennie. Nie ma jednak powodów do obaw – nasz brzdąc uczy się tylko w ten sposób nawyku ssania.

Sposoby na czkawkę są różne. Poleca się wypić niedużą ilość niegazowanej wody, przegryźć coś słodkiego, poklepać dotkniętego atakiem czkawki po plecach, possać kostkę lodu. Dobrze życzący osobie zmagającej się z mimowolnymi skurczami przepony będą też pewnie próbowali ją przestraszyć oraz zachęcić do nabrania powietrza w płuca i wstrzymania oddechu na jak najdłuższą chwilę. Skutecznym sposobem na zniwelowanie występowania odruchu czkania jest ponoć także regularne raczenie się herbatkami ziołowymi.

Co najczęściej powoduje czkawkę? Łapczywe jedzenie, konsumowanie potraw bez popijania, połykanie zbyt dużych kawałków pokarmów, podrażnienie żołądka zimnym lub zbyt gorącym płynem. Niebagatelne znaczenie odgrywa również stres. Do powstania singultus przyczynia się także spożycie alkoholu, napojów gazowanych oraz mnóstwo innych rzeczy.

Istnieje teoria mówiąca o tym, że czkawka to pozostałość po płucach, które posiadali praprzodkowie człowieka. Według niektórych naukowców, odruch ten przetrwał u homo sapiens całą ewolucję. Dla przeciętnej czytelniczki dlaLejdis.pl jest to jednak tylko pewnie drobne, kłopotliwe zjawisko, pojawiające się od czasu do czasu u każdej z nas. Nie warto więc chyba zagłębiać się w dalsze, analityczne i skomplikowane szczegóły. Czkawka to czkawka. I tyle.

Iwona Trojan
(iwona.trojan@dlalejdis.pl)

^{Fot. pixabay.com}