24 Marca - Światowy Dzień Walki z Gruźlicą

A w końcu zdobywca Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny. To Heinrich Hermann Robert Koch, znany bardziej jako Robert Koch, odkrywca bakterii wywołujących wąglika, cholerę i gruźlicę. Jako mały chłopiec, Robert interesował się minerałami, owadami, będąc zapewne pod wpływem swojego dziadka i stryja, którzy byli geologami amatorami. Wpływ obu panów był tak duży, że Koch zaczął studiować nauki przyrodnicze. Po krótkim czasie, pod wpływem fascynacji anatomem Jacobem Henle, który badał drobnoustroje, przenosi się na medycynę. W 1866 roku Robert kończy studia, a w 1872 roku osiedla się w Wolsztynie, gdzie przyjmuje posadę lekarza powiatowego.

Przełomem w karierze Kocha był prezent urodzinowy od żony, która podarowała mu mikroskop. Zanim w 1882 roku, Robert Koch odkryje bakterię wywołującą gruźlicę, poświęci dużo czasu na badania, odkrywając laseczki wąglika, opublikuje „postulaty Kocha”, stworzy metodę hodowli bakterii na żelatynie oraz wyda książkę „Metody badania patogenicznych organizmów”.

24 marca 1882 roku Koch informuje świat naukowy, że dokonał odkrycia i wyizolowania bakterii, która wywołuje bardzo ciężką chorobę płuc, niejednokrotnie kończącą się śmiercią, gruźlicę. Pod koniec XIX wieku gruźlica (łac. tuberkulosis) była chorobą dość powszechną. Pierwsze wzmianki o chorobie można znaleźć już w dziełach m. in. Hipokratesa.

We Francji, w 1921 roku Albert Calmette i Camille Guerin wynajdują szczepionkę przeciwko gruźlicy, nazwaną BCG. W kalendarzu szczepień obowiązkowych ochronnych w Polsce znalazła się ona w latach 50-tych XX wieku. Dziś wykonuje się szczepienie raz, w ciągu pierwszych 24 godzin życia noworodka.

Pomimo dużej wiedzy na temat choroby, skutecznej szczepionki oraz wiedzy na temat źródła zachorowania, co roku na gruźlicę umiera na świecie ok. 2 miliony osób. Największą zachorowalność obserwuje się na terenie Azji oraz Afryki Subsaharyjskiej. Z badań przeprowadzonych przez WHO wynika, że 1/3 populacji posiada utajoną postać bakterii gruźlicy, czyli statystycznie u co dziesiątej osoby rozwinie się ta choroba. Najbardziej narażeni na zachorowanie są ci, którzy mają obniżoną odporność organizmu, m. in. chorzy na AIDS.

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO), w rocznicę ogłoszenia przez Roberta Kocha odkrycia prątka gruźlicy, ustanowiła 24 marca Światowym Dniem Walki z Gruźlicą. Celem obchodów jest zwiększenie świadomości społeczeństwa na temat choroby, zapobieganie epidemii, namawianie do szczepień ochronnych. Te obchody mają również na celu pokazanie, że gruźlica to nie jest „choroba z przeszłości”. To nadal bardzo niebezpieczne i realne zagrożenie.

Natalia Nowak-Lewandowska
(natalia.nowak@dlalejdis.pl)

^{Fot. sxc.hu}