Korzeń mniszka lekarskiego niszczy 95 proc. komórek nowotworowych? Jest ważne „ale”

Mniszek lekarski, czyli Taraxacum officinale, od lat jest przedmiotem zainteresowania naukowców. Jedno z najczęściej przywoływanych badań zostało opublikowane w 2016 roku i dotyczyło wpływu wodnego ekstraktu z korzenia mniszka na komórki raka jelita grubego.

Wyniki były rzeczywiście bardzo interesujące. Naukowcy stwierdzili, że po 48 godzinach działania ekstraktu doszło do zaprogramowanej śmierci ponad 95 proc. badanych komórek raka jelita grubego.

Skąd wzięło się słynne „95 proc. w 48 godzin”?

To właśnie rezultat tego badania stał się podstawą wielu internetowych grafik.

Eksperyment prowadzono jednak przede wszystkim na komórkach nowotworowych hodowanych w laboratorium. Nie oznacza to więc, że wypicie naparu z mniszka lub przyjmowanie suplementu z jego ekstraktem zniszczy 95 proc. nowotworu w organizmie człowieka.

W tym samym badaniu przeprowadzono również eksperymenty na modelach zwierzęcych. U myszy, którym wszczepiono ludzkie komórki raka jelita grubego, podawanie ekstraktu wiązało się ze spowolnieniem wzrostu guza. To kolejny interesujący wynik, ale wciąż należący do badań przedklinicznych.

Dlaczego wynik laboratoryjny nie oznacza jeszcze leku na raka?

To jedna z najważniejszych różnic, które często znikają w wiralowych publikacjach.

Wiele substancji potrafi niszczyć komórki nowotworowe w probówce. Znacznie trudniejsze jest wykazanie, że dana substancja:

• dociera do guza w organizmie człowieka w odpowiednim stężeniu,
• działa skutecznie po podaniu pacjentowi,
• nie powoduje niebezpiecznych skutków ubocznych,
• nie wchodzi w szkodliwe interakcje z innymi lekami,
• rzeczywiście poprawia przeżycie lub zmniejsza nowotwór.

Dopiero odpowiednio przeprowadzone badania kliniczne pozwalają stwierdzić, czy potencjalna terapia jest skuteczna i bezpieczna dla ludzi.

Mniszek badano również przy innych nowotworach

Badania laboratoryjne dotyczą nie tylko raka jelita grubego.

Ekstrakty z mniszka testowano m.in. na komórkach białaczki, czerniaka, raka prostaty czy nowotworów wieku dziecięcego. W części eksperymentów obserwowano hamowanie namnażania komórek nowotworowych lub uruchamianie procesu apoptozy, czyli ich zaprogramowanej śmierci.

Najnowsze przeglądy badań nadal określają jednak dowody jako przede wszystkim przedkliniczne. W publikacji z 2026 roku dotyczącej mniszka w białaczkach i chłoniakach autorzy podkreślają, że brakuje odpowiednich badań klinicznych umożliwiających potwierdzenie skuteczności u ludzi.

Były plany badań na pacjentach

Zespół naukowców z University of Windsor w Kanadzie przez lata zajmował się potencjalnym przeciwnowotworowym działaniem ekstraktu z korzenia mniszka. W 2015 roku uczelnia informowała o uzyskaniu zgody na rozpoczęcie badania klinicznego u pacjentów z chorobami nowotworowymi.

Sam fakt uzyskania zgody na badanie nie jest jednak dowodem skuteczności terapii. Badania kliniczne mają właśnie ustalić, czy obiecujące rezultaty obserwowane wcześniej w laboratorium można przełożyć na leczenie człowieka.

Czy mniszek lekarski leczy raka?

Na dziś nie ma podstaw, aby tak twierdzić.

Amerykańskie National Center for Complementary and Integrative Health wskazuje, że wiedza dotycząca wpływu mniszka na zdrowie człowieka jest nadal bardzo ograniczona i nie ma przekonujących dowodów naukowych pozwalających zalecać go jako terapię jakiejkolwiek choroby.

Memorial Sloan Kettering Cancer Center również zwraca uwagę, że choć w badaniach laboratoryjnych ekstrakt wykazywał działanie wobec różnych linii komórek nowotworowych, potrzebne są badania kliniczne, aby określić jego rzeczywistą skuteczność i bezpieczeństwo u pacjentów.

„Naturalny” nie zawsze znaczy obojętny dla organizmu

Mniszek spożywany w typowych ilościach występujących w żywności jest uznawany za prawdopodobnie bezpieczny, jednak większe dawki i skoncentrowane suplementy mogą działać inaczej.

Preparaty z mniszka mogą m.in. wpływać na poziom cukru we krwi, działać moczopędnie i wchodzić w interakcje z niektórymi lekami. Z tego powodu osoby leczone onkologicznie nie powinny wprowadzać suplementów czy skoncentrowanych ekstraktów bez konsultacji z lekarzem.

Internetowa informacja jest więc częściowo prawdziwa

Zdanie, że ekstrakt z korzenia mniszka lekarskiego „zniszczył do 95 proc. komórek nowotworowych w 48 godzin”, ma źródło w rzeczywistym badaniu naukowym.

Kluczowe jest jednak jedno dopowiedzenie: chodziło o komórki raka jelita grubego badane w warunkach laboratoryjnych, a nie o 95 proc. nowotworu u leczonych pacjentów.

Mniszek lekarski pozostaje interesującym kierunkiem badań nad potencjalnymi substancjami przeciwnowotworowymi. Na obecnym etapie nie jest jednak potwierdzoną metodą leczenia raka i nie może zastępować terapii onkologicznej.

PMP

^{Fot. Wygenerowano AI}