27. czerwca cały świat walczy z cukrzycą

Z szacunków Ministerstwa Zdrowia wynika, że w Polsce 4 miliony osób żyje z objawami, wskazującymi na możliwy rozwój tej choroby w najbliższej przyszłości.

Czym jest cukrzyca?
Według definicji Światowej Organizacji Zdrowia cukrzyca to grupa chorób metabolicznych, charakteryzujących się hiperglikemią - podwyższonym poziomem cukru we krwi. Wynika to z defektu działania lub wydzielania insuliny. Przewlekła hiperglikemia w cukrzycy wiąże się z uszkodzeniem, zaburzeniem czynności i niewydolnością różnych narządów, szczególnie oczu, nerek, nerwów, serca i naczyń krwionośnych.

Rodzaje cukrzycy
Podstawowym celem wszystkich typów cukrzycy jest osiągnięcie poziomu cukru zbliżonego to wartości prawidłowych. Istnieje kilka rodzajów cukrzycy. Pierwszy to cukrzyca typu I, zwana też młodzieńczą. Jest ona spowodowana zniszczeniem w młodym wieku wielu komórek wysp trzustkowych przez układ immunologiczny organizmu. Chorzy na ten typ cukrzycy muszą przyjmować regularne zastrzyki insulinowe. Cukrzyca typu I stanowi 10-15% wszystkich przypadków cukrzycy.

Cukrzyca typu II, zwana także cukrzycą dorosłych, stanowi 85-90% wszystkich przypadków występowania cukrzycy. Jest spowodowana zbyt małym wydzielaniem insuliny lub wytworzeniem odporności komórek na jej działanie. Chorzy w zależności od stadium choroby muszą przyjmować insulinę doustnie lub w zastrzykach. Szacuje się, że w Polsce na cukrzycę typu II choruje około 2 mln osób. Połowa z nich ma nierozpoznaną cukrzycę, przez co jest ona nieleczona.

Trzecim rodzajem cukrzycy jest cukrzyca ciążowa, która stanowi 2-8% przypadków. Ten przypadek jest spowodowany zaburzeniem gospodarki hormonalnej kobiety podczas ciąży. Zazwyczaj całkowicie ustępuje po porodzie, ale zwiększa ryzyko występowania cukrzycy typu II w przyszłości (w ciągu kolejnych 15 lat u 30-50% kobiet). Ten typ choroby jest groźny nie tylko dla matki, ale również dla płodu. Szczegółowa i regularna kontrola poziomu cukru zmniejsza ryzyko wystąpienia powikłań podczas ciąży.

Cukrzyca wtórna to ostatni typ tej choroby. Spowodowana jest regulowaniem metabolizmu organizmu przez inne zaburzenia lub zespoły chorobowe. Najczęstsze przyczyny to: przewlekłe zapalenie lub rak trzustki, niedożywienie lub złe odżywianie, genetycznie uwarunkowane choroby przemiany materii oraz stosowanie niektórych leków sterydowych, moczopędnych i w chorobach układu krążenia.

Jak rozpoznać cukrzycę?
Cukrzyca może objawiać się w różny sposób, a jej dolegliwości są często przez nas bagatelizowane.
Objawy, które mogą wywołać podejrzenie cukrzycy: szybkie męczenie się, senność, osłabienie, zwiększony lub zmniejszony apetyt, uczucie suchości w ustach, zwiększone pragnienie, częste oddawanie dużej ilości moczu, nadmierne chudnięcie, stany zapalne śluzówki, zaburzenia widzenia, drętwienia kończyn, spowolnienie gojenia ran, zapach acetonu w wydychanym przez chorego powietrzu i śpiączka. Czynnikami, zwiększającymi ryzyko pojawienia się cukrzycy są: wiek powyżej 40. lat, otyłość i nadwaga, nieprawidłowa dieta, występowanie podobnej choroby w rodzinie, zawał serca lub udar.

Jak zapobiec cukrzycy?
Stosowanie insuliny to jedyny sposób na leczenie cukrzycy typu 1. W cukrzycy typu 2 początkowo stosuje się leki obniżające odporność na insulinę oraz nasilające wydzielanie insuliny z trzustki. Odpowiednia dieta i zachowanie aktywności fizycznej grają bardzo istotną rolę w każdym z typów cukrzycy. W ostatnim czasie coraz więcej uwagi poświęca się kompleksowemu leczeniu, które obok zmniejszania poziomu cukru we krwi zajmuje się też leczeniem nadciśnienia tętniczego, zaburzeń gospodarki lipidowej oraz wszelkich powikłań.

Znając symptomy i przyczyny choroby z łatwością możemy się przed nią uchronić lub złagodzić jej przebieg. Bądźmy odpowiedzialne za swoje zdrowie i życie. Światowy Dzień Walki z Cukrzycą pełni ważną rolę edukacyjną w zapobieganiu cukrzycy. Mówi też o wzrastającej nieustannie liczbie chorych. Wzrost powodowany jest brakiem odpowiedniej profilaktyki. Nie bagatelizujmy problemu – kontrolujmy regularnie poziom cukru (glukozy) we krwi!

Joanna Swojak
(joanna.swojak@dlalejdis.pl)