Czerniak - cichy zabójca

Po to jest krem do opalania, żeby go używać, filtr zawarty w kosmetyku ratuje nasze ciało przed oparzeniem, a tym samym chorobą. Równie istotne są okulary przeciwsłoneczne i kapelusz lub czapeczka na głowie. Dlaczego o tym zapominamy?

Czym jest czerniak?
Czerniak to rak skóry. Określa się go mianem złośliwego ze względu na trudność leczenia, duże przerzuty oraz szybkość wzrostu. Powoduje go nie właściwa przemiana melanocytów. Najczęściej atakuje tych, którzy już wcześniej na niego chorowali, mają jasną karnację (albinosi, blondyni), bądź są rudzi, przeszli jako dzieci poparzenia słoneczne lub za długo opalają się na słońcu w godzinach największego jego oddziaływania. Nie oszczędza także miłośników solarium oraz osób o niebieskim kolorze oczu.

Czerniak czy znamię?
Powinniśmy poczuć się zaniepokojone wtedy, gdy nasze znamię ma postrzępione końce i jest duże tzn. większe niż 0,5 cm. Poza tym ma czarny kolor, rośnie oraz leci z niego krew. Niepokojącym sygnałem jest także jego swędzenie oraz zaczerwienienie wokół. Wtedy najlepiej zwrócić się po poradę do onkologa lub dermatologa. Nie warto z tym czekać, bo tylko wcześnie zdiagnozowanego raka można całkowicie wyleczyć. Nie warto umierać z powodu zaniechania.

Walka z czerniakiem
Rak powstaje zazwyczaj z pieprzyków czyli zmian barwnikowych, w których otoczeniu się umiejscawia. W zależności od płci są różne miejsca pojawiania się go. U kobiet jest to przede wszystkim twarz lub nogi, a u mężczyzn tułów. Czerniaka leczy się  na ogół przy pomocy terapii genowej lub chemioterapii. Leczenie rozpoczyna się od badania histopatologicznego. Wycina się podejrzaną część skóry, na której występuje znamię wraz ze zdrowym kawałkiem skóry. Często lecząc czerniaka, usuwa się węzły chłonne, aby zapobiec rozprzestrzenianiu się choroby. Najczęściej atakują odmiany czerniaka tj. czerniak szerzący się powierzchownie, czerniak guzkowy, czerniak wywodzący się z plamy soczewicowatej czy czerniak akralny.

Czerniak szerzący się powierzchownie stanowi około 70% zachorowań. Jego znakiem rozpoznawczym jest plama, która ma pozbawioną symetrii guzkowatą powierzchnię, nierównomiernie zabarwioną. Kolejnym czerniakiem jest czerniak guzkowy. Jest on najbardziej śmiertelny, najtrudniej go wyleczyć i bardzo szybko się powiększa. Szacuje się, że dotyka około 30% osób chorych na czerniaka. Powstaje na zdrowej skórze lub znamionach barwnikowych. Atakuje m.in. kark i plecy. Z kolei następny rodzaj czerniaka powstaje z plam barwnikowych, które mają niesymetryczny kształt. Barwnik pokrywa je nierównomiernie. Choruje na niego około 20% wszystkich osób chorych na czerniaka. Czerniak akralny powstaje na kończynach, atakując paznokcie zarówno dłoni, jak i nóg. Może pojawić się zarówno w okolicach paznokcia jak i pod płytką. Jest rzadki i trudno zauważalny w początkowej fazie.

Czerniak nie atakuje tylko i wyłącznie skóry, pojawia się, także wewnątrz gałki ocznej, w krtani, odbycie czy przełyku.

Czerniak zbiera coraz większe żniwo, bardzo trudno się go leczy, szybko pojawiają się przerzuty, dlatego warto oglądać swoje pieprzyki, a gdy zauważymy jakiekolwiek zmiany, udać się do lekarza.

Agnieszka Krakowiak
(agnieszka.krakowiak@dlalejdis.pl)

^{Fot. sxc.hu}