Jaki wpływ mają na organizm probiotyki?

Według definicji FAO/WHO (Organizacji Narodów Zjednoczonych do Spraw Wyżywienia i Rolnictwa oraz Światowej Organizacji Zdrowia) probiotyki to "żywe mikroorganizmy, które spożywane w odpowiedniej ilości, mają korzystny wpływ na zdrowie organizmu".

W badaniach naukowych udokumentowano, że zależnie od szczepu bakterie probiotyczne mają następujące właściwości:
- przywracają naturalny, właściwie funkcjonujący układ mikroflory jelitowej
- hamują rozwój wielu mikroorganizmów chorobotwórczych
- zmniejszają częstość występowania biegunek podróżnych
- łagodzą przebieg i skracają czas trwania niektórych biegunek bakteryjnych i wirusowych
- zapobiegają wystąpieniu lub łagodzą przebieg biegunek poantybiotykowych
- zmniejszają nasilenie biegunek popromiennych
- likwidują lub zmniejszają objawy nietolerancji laktozy
- obniżają poziom cholesterolu i mogą działać leczniczo w encefalopatii wątrobowej
- normalizują zaburzenia motoryki jelit u ludzi w podeszłym wieku

Mechanizmy aktywności przeciwnowotworowej bakterii mlekowych wynikają głównie z hamowania w jelitach rozwoju bakterii, syntetyzujących enzymy katalizujące przemiany prekursorów związków rakotwórczych do mniej szkodliwych dla naszego organizmu, a także metabolizowania bądź usuwania związków rakotwórczych, pochodzących z diety lub tworzonych przez bakterie chorobotwórcze w jelitach.

Zakażenie Helicobacter pylori
Spożywanie probiotyków pomaga przywrócić prawidłowy stan błony śluzowej żołądka po zakażeniu spowodowanym przez Helicobacter pylori. Badania nad produktami metabolizmu szczepów Lactobacillus acidophillus i L. salivarius wykazały, że hamowany jest wzrost Helicobacter pylori w śluzówce żołądka. Prawdopodobnie jest to powodowane przez kwaśne produkty Lactobacillus i produkcję antybakteryjnych peptydów.

Nietolerancja laktozy
Probiotyki są szczególnie zalecane w celu zapobiegania objawom nietolerancji laktozy u osób z hipolaktozją dorosłych, a także u pacjentów, u których wtórnie doszło do obniżenia aktywności laktazy (po antybiotykach, chemioterapii, resekcji jelit czy żołądka). Zaburzenia równowagi między ilością spożytej laktozy, a możliwością jej strawienia, prowadzą do fermentacji w jelicie grubym i tzw. biegunki osmotycznej, typowej dla nietolerancji węglowodanów. Bakterie fermentacji mlekowej rozkładając laktozę, zapobiegają tym dolegliwościom. Z badań wynika, że osobom z nietolerancją laktozy po jego dodaniu zmniejszyły się lub całkowicie ustąpiły zaburzenia czynności jelit (biegunki, bóle brzucha, wzdęcia) i zwiększyła się znacznie hydroliza laktozy.

Zaparcie stolca
Podawanie produktów mlecznych wzbogaconych probiotykami ma bardzo ważną rolę w rozluźnianiu stolców. Namnażające się w jelitach bakterie probiotyczne inicjują powstawanie krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych (SCFA), które działają stymulująco na motorykę jelit. Duża ilość takich bakterii może powodować rozluźnienie stolca, szybszy pasaż jelitowy i eliminację zalegających mas kałowych z jelit.

Badania kliniczne potwierdziły skuteczność wybranych probiotyków w leczeniu ostrej biegunki u dzieci, biegunki poantybiotykowej lub spowodowanej radioterapią oraz zapobieganiu alergii pokarmowej.

Iwona Pankowska
(zdrowie@dlalejdis.pl)