Nowe szkolenia dla opiekunów w żłobkach. Dobry kierunek, ale czy rynek zdąży za ustawą?

Przez Sejm procedowana jest nowelizacja ustawy żłobkowej, która zakłada zmiany w szkoleniach dla osób pracujących z dziećmi do lat 3. Wśród planowanych rozwiązań pojawia się m.in. nowy model przygotowania opiekunów, dłuższe szkolenia oraz dodatkowe szkolenia związane ze standardami opieki. Sam kierunek można ocenić pozytywnie. Profesjonalizacja zawodu opiekuna jest potrzebna i od dawna oczekiwana przez wiele placówek. Pytanie brzmi jednak: czy firmy szkoleniowe, zwłaszcza komercyjne, dostaną realną możliwość dostosowania się do nowych zasad?

Największy niepokój budzi termin. Jeżeli nowe wymagania miałyby zacząć obowiązywać już od 1 stycznia 2027 roku, oznacza to bardzo krótki czas na przygotowanie nowych programów, ich opisanie, złożenie do zatwierdzenia, uzyskanie decyzji, aktualizację materiałów, dostosowanie platform e-learningowych, organizację praktyk, zmianę regulaminów i poinformowanie kursantów. To nie jest kosmetyczna korekta kilku slajdów. To przebudowa całego produktu szkoleniowego.

Dlatego kluczowe są przepisy przejściowe. Ustawodawca powinien jasno określić, co stanie się z dotychczas zatwierdzonymi programami. Czy zachowają ważność przez określony czas? Czy osoby, które rozpoczną kurs przed wejściem nowych przepisów, będą mogły go ukończyć według starych zasad? Czy firmy, które obecnie prowadzą legalnie zatwierdzone szkolenia, będą miały bezpieczny okres na dostosowanie oferty? Bez takich odpowiedzi powstanie chaos, który uderzy nie tylko w firmy szkoleniowe, ale także w przyszłych opiekunów i same placówki.

Druga kwestia to równy dostęp do zatwierdzania nowych programów. Nowe standardy nie mogą prowadzić do sytuacji, w której tylko wybrane, finansowane publicznie instytucje będą w praktyce gotowe do prowadzenia szkoleń od pierwszego dnia obowiązywania przepisów. Formalnie rynek może pozostać otwarty, ale jeśli część podmiotów będzie miała wcześniej dostęp do materiałów, interpretacji, finansowania i sieci kontaktów, a prywatne firmy będą dopiero czekały na decyzje administracyjne, konkurencja stanie się iluzoryczna.

To szczególnie istotne w kontekście Akademii Wsparcia i innych projektów publicznych. Ich rola w podnoszeniu jakości opieki może być cenna, ale nie powinny one zastępować ani wypychać rynku komercyjnego. Państwo ma prawo wspierać placówki, ale powinno robić to w taki sposób, aby nie tworzyć uprzywilejowanej sieci szkoleniowej kosztem firm, które od lat budują doświadczenie, programy i zaplecze merytoryczne.

Trzecim problemem jest praktyczny termin wejścia w życie nowych wymogów. Jeżeli ustawodawca oczekuje od firm szkoleniowych profesjonalizmu, sam również powinien zapewnić profesjonalne warunki wdrożenia. Oznacza to odpowiednio wczesne opublikowanie szczegółowych wymagań, jasnych kryteriów zatwierdzania programów oraz sprawnej procedury administracyjnej. W przeciwnym razie może dojść do sytuacji, w której dobre przepisy na papierze doprowadzą do paraliżu organizacyjnego.

Nowe standardy w żłobkach są dobrym kierunkiem. Dzieci zasługują na wysoką jakość opieki, a opiekunowie na dobre przygotowanie do pracy. Jednak reforma nie może być przeprowadzana w sposób, który pomija realia działania placówek i firm szkoleniowych. Zbyt krótki termin, brak jasnych przepisów przejściowych i nierówny dostęp do zatwierdzania programów mogą sprawić, że zamiast uporządkowania systemu powstanie niepewność, chaos i faktyczne ograniczenie konkurencji.

Profesjonalizacja opieki nad dziećmi do lat 3 jest potrzebna. Ale profesjonalizacja nie powinna oznaczać centralizacji rynku szkoleń ani przewagi podmiotów finansowanych publicznie nad firmami prywatnymi. Jeżeli reforma ma naprawdę służyć dzieciom, rodzicom i placówkom, musi być wdrażana w sposób transparentny, rozsądny i możliwy do wykonania w praktyce.

PMP

^{Fot. Wygenerowano AI}