Objawy demencji, które łatwo przegapić

Zmiany poznawcze są częstym elementem procesu starzenia się i nie zawsze muszą być powodem do niepokoju. Naturalnym zjawiskiem jest m.in. wolniejsze przypominanie sobie słów czy trudności z koncentracją. Również niektóre schorzenia, takie jak zaburzenia czynności tarczycy, niedobory witaminy B12 czy przewlekłe nadużywanie alkoholu, mogą powodować podobne objawy jak demencja. Ważne jest, by odróżniać te przypadki od demencji, która wywołuje poważniejsze zmiany w myśleniu i pamięci, wymagające pomocy zewnętrznej. Oto kilka nietypowych objawów demencji, które powinny zwrócić Twoją uwagę.

Problemy z prowadzeniem pojazdu

Jazda samochodem to złożona czynność wymagająca synchronizacji wielu umiejętności poznawczych. Częstsze mandaty, kolizje czy mylenie pedałów są niepokojącym sygnałem. Warto zwrócić uwagę także na nagłe zmiany pasa ruchu, nowe zadrapania na samochodzie czy wielokrotne sytuacje, w których blisko było do wypadku.

Nietypowe problemy finansowe

Zarządzanie pieniędzmi wymaga sprawności poznawczej, obejmującej pamięć, organizację i ocenę sytuacji. Problemy finansowe, takie jak pomijanie płatności rachunków, impulsywne zakupy czy podatność na oszustwa, mogą pojawić się na wczesnym etapie demencji. Choć pojedyncze zaniedbania mogą zdarzyć się każdemu, nagłe pogorszenie zdolności w tej sferze u osoby dotychczas skrupulatnej jest sygnałem alarmowym.

Nietypowe zachowania związane ze snem

Zaburzenia snu, takie jak nieregularny rytm snu, budzenie się w nocy czy nadmierne drzemki w ciągu dnia, mogą być subtelnymi objawami demencji.

Zmiany osobowości i nastroju

Demencja może prowadzić do znaczących zmian osobowości, takich jak apatia, drażliwość, podejrzliwość czy nagła utrata zainteresowania dotychczasowymi pasjami. Przykładem mogą być sytuacje, w których osoba dawniej towarzyska nagle unika kontaktów z innymi, a dotychczas aktywne hobby stają się zapomniane.

Sztywność i spowolnienie ruchowe

Objawy ruchowe, takie jak sztywność, drżenie czy zmiany w chodzie, mogą być związane z otępieniem z ciałami Lewy’ego lub chorobą Parkinsona. Szuranie nogami, drobniejsze pismo czy trudności z codziennymi czynnościami to oznaki, które powinny skłonić do konsultacji z lekarzem, szczególnie jeśli towarzyszą im inne deficyty poznawcze.

Zapominanie podstawowych słów lub nazw

Każdemu zdarza się chwilowo zapomnieć imię czy nazwę przedmiotu, ale wielokrotne problemy z przypomnieniem sobie dobrze znanych słów lub imion bliskich osób mogą świadczyć o demencji. Osoby zmagające się z tym problemem mogą zastępować zapomniane słowa opisami, co staje się zauważalne dla otoczenia.

Problemy z gotowaniem lub wykonywaniem codziennych czynności

Gotowanie wymaga planowania, zapamiętywania kroków do wykonania i umiejętności wielozadaniowych. Jeśli ktoś, kto wcześniej doskonale radził sobie w kuchni, nagle zapomina kluczowych składników przepisów, przypala potrawy lub ma trudności z prostymi czynnościami w kuchni, może to być objaw zaburzeń poznawczych. Dotyczy to również innych codziennych umiejętności, które wcześniej były wykonywane rutynowo.

Co zrobić, jeśli zauważysz te objawy?

Jeśli zauważysz powyższe symptomy u siebie lub bliskich, warto skonsultować się z lekarzem pierwszego kontaktu. Specjalista pomoże określić, czy objawy są wynikiem procesów starzenia, czy też innych problemów zdrowotnych, takich jak niedobór witamin czy choroby tarczycy. Warto wcześniej spisać szczegóły dotyczące objawów, takie jak czas ich trwania czy częstotliwość, co może przyspieszyć diagnozę. Jeśli podejrzenia się potwierdzą, wsparcie specjalisty od demencji pozwoli na dostosowanie opieki i poprawę jakości życia osoby chorej. Wczesne rozpoznanie objawów to klucz do skuteczniejszego działania, które zapewni większe bezpieczeństwo i komfort zarówno choremu, jak i jego bliskim.

Joanna Adamski
(joanna.adamski@dlalejdis.pl)

^{Fot. freepik.com}