Pobiorą twojemu dziecku krew w szkole? Rusza ogólnopolskie badanie WOBASZ DZIECI

WOBASZ DZIECI rusza w polskich szkołach

Ministerstwo Zdrowia poinformowało o rozpoczęciu największego tego typu badania dotyczącego zdrowia dzieci w Polsce. WOBASZ DZIECI, czyli Wieloośrodkowe Ogólnopolskie Badanie Stanu Zdrowia Ludności skierowane do dzieci i młodzieży, obejmie około 3,5 tys. uczniów w wieku od 7 do 18 lat.

Badanie będzie realizowane w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych na terenie 107 gmin ze wszystkich województw. Według Ministerstwa Zdrowia prace terenowe mają rozpocząć się od września 2026 roku, a za ich przeprowadzenie odpowiadać będzie ponad 300 zespołów badawczych.

Głównym celem projektu jest sprawdzenie, jak często już u dzieci występują czynniki zwiększające ryzyko chorób układu krążenia, m.in. nadwaga, otyłość, nadciśnienie czy zaburzenia metaboliczne.

Czy naprawdę pobiorą dzieciom krew?

Tak. Pobranie krwi jest jednym z elementów WOBASZ DZIECI.

Nie oznacza to jednak, że któregoś dnia wszystkie dzieci w szkole zostaną ustawione w kolejce do pobrania krwi.

Do badania zostaną zaproszeni wyłącznie wylosowani uczniowie, a udział będzie możliwy dopiero po uzyskaniu pisemnej zgody rodzica lub opiekuna prawnego.

Według oficjalnych informacji w szkołach podstawowych zaproszenie do udziału ma otrzymywać około 50 wylosowanych uczniów, natomiast w szkołach ponadpodstawowych około 25. Nie będzie możliwości samodzielnego zgłoszenia dziecka do projektu.

Czy krew zostanie pobrana w szkole?

To zależy od możliwości konkretnej placówki.

Organizatorzy wskazują, że pobranie może odbyć się:

• w gabinecie pielęgniarki szkolnej,

• w lokalnym punkcie pobrań,

• w mobilnym punkcie pobrań.

Co istotne, pobieranie krwi ma odbywać się w obecności rodzica lub opiekuna prawnego.

Nie jest więc prawdą, że dziecko zostanie zabrane z lekcji na pobranie krwi bez wiedzy rodziców.

Co zbadają we krwi dziecka?

Zakres badań jest szeroki. Z pobranej krwi i moczu mają być oznaczane m.in.:

• cholesterol całkowity,

• cholesterol HDL i LDL,

• trójglicerydy,

• glukoza,

• hemoglobina glikowana HbA1c,

• kwas moczowy,

• kreatynina,

• białko C-reaktywne hs-CRP,

• wskaźnik albumina-kreatynina.

Badania mają pozwolić na ocenę czynników ryzyka chorób układu krążenia oraz niektórych zaburzeń metabolicznych.

To nie tylko pobranie krwi

WOBASZ DZIECI będzie znacznie szerszym badaniem.

Najpierw przeprowadzony zostanie wywiad dotyczący zdrowia dziecka. Pytania mają dotyczyć m.in. przebytych chorób, aktywności fizycznej, sposobu odżywiania oraz występowania w rodzinie nadciśnienia, cukrzycy czy chorób serca.

Następnie wykonywane będą pomiary:

• wzrostu,

• masy ciała,

• obwodu talii i bioder,

• ciśnienia tętniczego.

Całość badania ma trwać średnio około 90-120 minut.

Będą też badania genetyczne. Ale tylko za dodatkową zgodą

Ten element może wzbudzać szczególne zainteresowanie rodziców.

W ramach projektu przewidziano możliwość pobrania dodatkowej próbki krwi do badań genetycznych. Materiał ma być wykorzystywany do celów naukowych, m.in. do badania mechanizmów związanych z rozwojem chorób serca i naczyń.

Badanie genetyczne jest jednak opcjonalne i wymaga odrębnej zgody rodzica.

Jednym z celów projektu jest również utworzenie biobanku próbek uczestników, który ma umożliwić prowadzenie dalszych badań dotyczących czynników ryzyka i predyspozycji genetycznych.

Rodzice otrzymają wyniki

Udział w badaniu nie ma służyć wyłącznie zebraniu danych statystycznych.

Rodzice mają otrzymać wyniki badań swojego dziecka w formie pisemnej lub elektronicznej. Mają one zostać uzupełnione o interpretację, a w przypadku wykrycia nieprawidłowości również o zalecenia dotyczące dalszej diagnostyki lub konsultacji z lekarzem.

Dla części rodzin może to oznaczać możliwość wykrycia problemów zdrowotnych, które wcześniej nie dawały żadnych zauważalnych objawów.

Po co państwo bada dzieci?

WOBASZ DZIECI jest częścią Narodowego Programu Chorób Układu Krążenia na lata 2022-2032.

Chodzi przede wszystkim o sprawdzenie, jak często u młodych Polaków występują czynniki, które w przyszłości mogą prowadzić do chorób serca i naczyń.

Ministerstwo Zdrowia podkreśla, że procesy prowadzące do chorób układu krążenia mogą rozpoczynać się już w dzieciństwie, choć ich poważne konsekwencje ujawniają się często dopiero wiele lat później.

Dane z WOBASZ DZIECI mają być wykorzystane m.in. przy tworzeniu programów profilaktycznych, edukacji zdrowotnej oraz planowaniu przyszłych działań dotyczących zdrowia publicznego.

Czy rodzic musi się zgodzić?

Nie. Udział jest całkowicie dobrowolny.

Organizator badania jednoznacznie informuje, że dziecko może zostać przebadane wyłącznie po uzyskaniu pisemnej zgody rodzica lub opiekuna prawnego.

Rodzic ma wcześniej otrzymać informacje dotyczące zakresu i przebiegu badania. Z udziału można również zrezygnować na każdym jego etapie.

To szczególnie ważne w kontekście pojawiających się w mediach społecznościowych nagłówków sugerujących, że dzieciom po prostu "będą pobierać krew w szkołach".

Nie każde dziecko i nie bez wiedzy rodzica

Hasło "pobiorą twojemu dziecku krew w szkole" może brzmieć alarmująco, ale pomija kilka kluczowych informacji.

Badanie rzeczywiście obejmuje pobieranie krwi, jednak:

• dotyczy tylko wylosowanych szkół i uczniów,

• rodzic musi wyrazić pisemną zgodę,

• pobranie krwi odbywa się w obecności rodzica lub opiekuna,

• udział jest dobrowolny,

• z badania można zrezygnować,

• dodatkowe badania genetyczne wymagają osobnej zgody.

Jeżeli więc po rozpoczęciu nowego roku szkolnego rodzice otrzymają ze szkoły dokumenty dotyczące WOBASZ DZIECI, nie jest to obowiązkowe badanie wszystkich uczniów. To ogólnopolski projekt naukowo-profilaktyczny, do którego zaproszona zostanie jedynie część dzieci.

I to właśnie rodzic podejmie ostateczną decyzję, czy jego dziecko weźmie w nim udział.

PMP

^{Fot. Wygenerowano AI}