Rehabilitacja kolana – kiedy jest konieczna i jakie zabiegi obejmuje?

Kiedy rehabilitacja jest niezbędna?

Jakie są wskazania do rehabilitacji kolana? Poniżej zostały wymienione najczęstsze z nich.

• Uszkodzenie więzadeł – najczęściej dotyczy więzadła krzyżowego przedniego lub tylnego oraz pobocznego piszczelowego albo strzałkowego. Ich przyczyną są zazwyczaj nagłe urazy podczas gry w piłkę nożną, czy uprawiania sportów zimowych.
• Uszkodzenia łąkotek – zazwyczaj dochodzi do nich podczas uprawiania sportu. Najczęściej obejmują róg tylny łąkotki przyśrodkowej.
• Zapalenie więzadła rzepki (tzw. kolano skoczka) – jest to problem, który dotyczy najczęściej osób w młodym wieku, które uprawiają dynamiczne sporty skocznościowe (np. siatkówkę). Stan zapalny pojawia się w wyniku zbyt intensywnych ćwiczeń w pozycji zgięcia kolana, dużego obciążenia stawu w czasie treningów, a także za szybkiego powrotu do intensywnych ćwiczeń po długiej przerwie.
• Zmiany zwyrodnieniowe – ich przyczyną są zarówno urazy, jak i zaburzenia biomechaniczne (np. koślawość kolan).
• Torbiel Bakera – rozwija się w wyniku nadprodukcji płynu stawowego, która spowodowana jest m.in. urazami, zmianami zwyrodnieniowymi oraz reumatoidalnym zapaleniem stawów (RZS).
• ”Kolano biegacza” – jego najczęstszą przyczyną jest wzmożone napięcie mięśnia naprężacza powięzi szerokiej.
• Szpotowatość i koślawość kolan – niewłaściwe ustawienie stawów może mieć charakter pierwotny lub wtórny. W drugim przypadku czynnikami predysponującymi do powstania wady są m.in. choroby wynikające z osłabienia mięśni, krzywica w okresie dzieciństwa, a także złe ustawienie stopy lub stawu biodrowego.

Rehabilitacja kolana odgrywa również bardzo ważną rolę w okresie pooperacyjnym. Czas jej trwania zależy od stanu zdrowia pacjenta, a także rodzaju uszkodzenia i wykonanego zabiegu.

Co daje terapia manualna, fizykoterapia oraz wykonywanie odpowiednich ćwiczeń?

Terapia manualna nie powinna być mylona ze zwykłym masażem. Jest to jedna z metod leczenia, która obejmuje specjalistyczne zabiegi manualne. Ich celem jest przywrócenie zakresu ruchomości w stawie kolanowym, a także elastyczności tkanek miękkich (po rekonwalescencji i zmniejszeniu ilości ruchu w naturalny sposób stają się one bardziej napięte). Oprócz tego terapia manualna odgrywa istotną rolę przy mobilizacji blizny. Dlatego jest wskazana po urazach i zabiegach, w wyniku których doszło do jej powstania.

Oprócz terapii manualnej można zastosować fizykoterapię. Rodzaj zabiegu zależy m.in. od celu, jaki ma być osiągnięty. Laser oraz pole magnetyczne stymulują procesy regeneracji tkanek, dzięki czemu pacjent może szybciej wrócić do wykonywania codziennych aktywności. Z kolei elektrostymulacja pobudza mięśnie do skurczu i dzięki temu zapobiega ich zanikowi. Jeszcze inne zastosowanie znajdują ultradźwięki, które podobnie jak terapia manualna są wskazane w terapii blizn.

Nie mniej istotne jest regularne wykonywanie odpowiednich ćwiczeń (pod okiem fizjoterapeuty lub w domu otrzymaniu instrukcji od specjalisty). Ich celem jest przeciwdziałanie zanikom mięśni, odbudowa masy mięśniowej, stabilizacja stawu oraz zachowanie dużego zakresu ruchu. Ponadto usprawniają przepływ płynu w tkankach, przez co są zalecane w przypadku obrzęków.

Lekarz lub fizjoterapeuta może zadecydować o konieczności wdrożenia kilku z tych metod. Należy przy tym pamiętać, że rehabilitacja jest nie mniej ważna od innych metod leczenia. Różnego typu zabiegi i ćwiczenia przynoszą pacjentowi wiele korzyści. Pomagają przywrócić zakres ruchomości w stawie i zmniejszyć dolegliwości bólowe. Ponadto przeciwdziałają zanikom mięśni i sprzyjają ich odbudowie.

Artykuł merytorycznie wspiera placówka medyczna: