Sejm za częściową dekryminalizacją pomocy w aborcji. Co naprawdę zmienia uchwalona ustawa?

W mediach społecznościowych pojawiły się nagłówki informujące, że "Sejm zdekryminalizował aborcję". To jednak zbyt duże uproszczenie.

Uchwalona ustawa dotyczy przede wszystkim częściowej dekryminalizacji czynów związanych z przerwaniem ciąży oraz pomocy w samodzielnej aborcji. Nie oznacza natomiast, że Sejm wprowadził ogólne prawo do aborcji na życzenie czy całkowicie usunął odpowiedzialność karną związaną z przerywaniem ciąży.

Jak wygląda prawo obecnie?

Obowiązujący Kodeks karny przewiduje karę do 3 lat pozbawienia wolności dla osoby, która za zgodą kobiety przerywa jej ciążę z naruszeniem przepisów ustawy.

Taka sama kara grozi osobie, która pomaga kobiecie ciężarnej w przerwaniu ciąży z naruszeniem przepisów albo ją do tego nakłania.

Sama kobieta, która przerywa własną ciążę, nie jest na podstawie tych przepisów karana.

Co zmienia ustawa uchwalona przez Sejm?

Najważniejsza zmiana dotyczy właśnie osób pomagających kobiecie w samodzielnym przerwaniu ciąży.

Uchwalony przez Sejm projekt zakłada usunięcie odpowiedzialności karnej za pomoc kobiecie ciężarnej w przerwaniu własnej ciąży oraz za nakłanianie jej do takiego działania. W praktyce chodzi między innymi o sytuacje związane z przekazaniem środków potrzebnych do przeprowadzenia aborcji farmakologicznej czy udzieleniem pomocy organizacyjnej.

Projekt wprowadza również zmiany dotyczące odpowiedzialności personelu medycznego. Lekarz, pielęgniarka lub położna mają nie odpowiadać karnie w określonych sytuacjach związanych między innymi z ratowaniem życia lub zdrowia kobiety oraz w przypadkach dotyczących ciężkich wad płodu.

To właśnie dlatego bardziej precyzyjne jest określenie tej zmiany jako częściowej dekryminalizacji, a nie pełnej legalizacji aborcji.

Cztery głosy zdecydowały o wyniku

Głosowanie było wyjątkowo wyrównane.

Za ustawą głosowało 217 posłów, przeciw 213, a 3 wstrzymało się. Łącznie w głosowaniu wzięło udział 433 posłów, a 27 nie głosowało.

Projekt miał długą drogę legislacyjną. Wpłynął do Sejmu już 26 lipca 2024 roku. W listopadzie 2024 roku odrzucono wniosek o zakończenie prac nad nim w pierwszym czytaniu, a następnie projekt trafił do komisji nadzwyczajnej zajmującej się projektami dotyczącymi prawa do przerywania ciąży.

Dopiero 8 października 2026 roku komisja przedstawiła swoje sprawozdanie, a 20 października odbyło się drugie i trzecie czytanie.

Czy nowe przepisy już obowiązują?

Nie.

To szczególnie ważne w kontekście materiałów pojawiających się w social mediach. Samo uchwalenie ustawy przez Sejm nie oznacza jeszcze, że przepisy weszły w życie.

Na 23 października 2026 roku proces legislacyjny nadal nie jest zakończony. Oficjalna strona Sejmu wskazuje ustawę jako uchwaloną, ale prace nad nią pozostają niezakończone.

Dopóki cały proces legislacyjny nie zostanie zakończony i ustawa nie zostanie ogłoszona w Dzienniku Ustaw, obowiązują dotychczasowe przepisy Kodeksu karnego.

To nie jest pełna legalizacja aborcji

Warto więc ostrożnie podchodzić do nagłówków w rodzaju "Sejm zdekryminalizował aborcję".

Sejm rzeczywiście zrobił istotny krok w kierunku ograniczenia odpowiedzialności karnej związanej z pomocą w przerwaniu ciąży. Ustawa nie oznacza jednak pełnej legalizacji aborcji ani całkowitego usunięcia przepisów karnych.

Najbardziej precyzyjnie można powiedzieć:

Sejm uchwalił ustawę częściowo dekryminalizującą pomoc w aborcji i ograniczającą odpowiedzialność karną w określonych przypadkach.

Teraz kluczowe będzie to, czy ustawa zakończy całą drogę legislacyjną i w jakim ostatecznie kształcie zacznie obowiązywać.

PMP