Wirus PIV - czym jest paragrypa i jakie daje objawy?

Co oznacza skrót PIV?

PIV to skrót od angielskiej nazwy parainfluenza virus. W odniesieniu do zakażeń występujących u ludzi stosuje się także określenie HPIV, czyli human parainfluenza virus. Po polsku są to wirusy paragrypy.

Nazwa może być myląca, ponieważ PIV nie jest wirusem grypy. To odrębna grupa wirusów powodujących zakażenia górnych i dolnych dróg oddechowych. Wyróżnia się cztery główne typy ludzkich wirusów paragrypy: HPIV-1, HPIV-2, HPIV-3 i HPIV-4.

Poszczególne typy mogą być związane z nieco innym przebiegiem infekcji. HPIV-1 i HPIV-2 często powodują u dzieci podgłośniowe zapalenie krtani, nazywane również krupem. HPIV-3 częściej wiąże się z zapaleniem oskrzelików i zapaleniem płuc. Typ HPIV-4 jest wykrywany rzadziej, ale również może powodować zakażenia układu oddechowego.

Jakie są objawy zakażenia PIV?

Pierwsze objawy pojawiają się najczęściej od 2 do 6 dni po zakażeniu. U wielu osób choroba przypomina przeziębienie. Mogą wystąpić:

• katar lub zatkany nos,

• kaszel,

• kichanie,

• ból gardła,

• gorączka,

• ból ucha,

• osłabienie,

• zmniejszony apetyt,

• rozdrażnienie, szczególnie u małych dzieci.

Większość infekcji ma łagodny przebieg i ustępuje samoistnie. PIV może jednak zaatakować również dolne drogi oddechowe, wywołując zapalenie oskrzeli, zapalenie oskrzelików lub zapalenie płuc.

Szczekający kaszel i chrypka u dziecka

Jednym z najbardziej charakterystycznych powikłań zakażenia PIV u małych dzieci jest krup, czyli wirusowe zapalenie krtani i tchawicy. Obrzęk w okolicy krtani powoduje zwężenie dróg oddechowych, dlatego dziecko może oddychać głośniej niż zwykle.

Do charakterystycznych objawów należą:

• suchy, szczekający kaszel,

• chrypka,

• świst lub wysoki dźwięk pojawiający się podczas wdechu,

• trudności z oddychaniem,

• pogorszenie objawów wieczorem i w nocy.

Krup może zacząć się jak zwykła infekcja z katarem, gorączką i kaszlem. Po kilku dniach kaszel zmienia jednak charakter i zaczyna przypominać szczekanie.

Podejrzenie zapalenia krtani u dziecka warto skonsultować z lekarzem. W niektórych przypadkach konieczne jest zastosowanie leków zmniejszających obrzęk dróg oddechowych.

Kto jest najbardziej narażony na ciężki przebieg?

Zachorować może każdy, a zakażenia PIV mogą występować wielokrotnie w ciągu życia. Ponowne infekcje zwykle przebiegają łagodniej i przypominają przeziębienie.

Większe ryzyko ciężkiego przebiegu dotyczy:

• niemowląt,

• małych dzieci,

• seniorów,

• osób z osłabioną odpornością,

• osób z przewlekłymi chorobami płuc,

• pacjentów chorujących na astmę.

U dorosłych PIV najczęściej powoduje infekcję górnych dróg oddechowych. Zapalenie oskrzeli lub płuc częściej rozwija się u osób starszych oraz pacjentów z zaburzeniami odporności.

Jak dochodzi do zakażenia?

Wirusy paragrypy przenoszą się głównie drogą kropelkową. Do zakażenia może dojść, gdy chora osoba kaszle, kicha lub przebywa w niewielkiej odległości od innych ludzi.

Wirus może zostać przeniesiony także podczas bezpośredniego kontaktu oraz przez dotykanie przedmiotów i powierzchni, na których znajdują się zakaźne wydzieliny, a następnie dotykanie nosa, ust lub oczu. Osoba zakażona jest najbardziej zaraźliwa we wczesnym okresie choroby.

Infekcje łatwo rozprzestrzeniają się w żłobkach, przedszkolach i innych miejscach, w których dzieci pozostają ze sobą w bliskim kontakcie.

Jak rozpoznaje się zakażenie PIV?

W przypadku łagodnej infekcji wykonanie testu zazwyczaj nie jest konieczne. Lekarz najczęściej rozpoznaje chorobę na podstawie objawów i badania pacjenta.

Badanie w kierunku PIV może zostać zalecone przy cięższym przebiegu, pobycie w szpitalu lub zwiększonym ryzyku powikłań. Najczęściej wykorzystuje się test molekularny PCR wykonywany z materiału pobranego z nosa lub dróg oddechowych. PIV może być jednym z patogenów oznaczanych w szerszym panelu badań wykrywającym różne wirusy i bakterie odpowiedzialne za infekcje oddechowe.

Jak leczy się infekcję PIV?

Nie ma obecnie szczepionki chroniącej przed ludzkimi wirusami paragrypy ani swoistego leku przeciwwirusowego przeznaczonego do leczenia typowego zakażenia PIV. W większości przypadków stosuje się leczenie objawowe.

Chory powinien odpoczywać i przyjmować odpowiednią ilość płynów. Leki przeciwgorączkowe i przeciwbólowe należy podawać zgodnie z zaleceniami lekarza lub informacjami zawartymi w ulotce, uwzględniając wiek oraz masę ciała dziecka.

Antybiotyki nie działają na wirusy PIV. Mogą zostać zalecone wyłącznie wtedy, gdy lekarz stwierdzi dodatkowe zakażenie bakteryjne.

Przy łagodnym zapaleniu krtani ważne jest uspokojenie dziecka, ponieważ płacz może nasilać trudności w oddychaniu. Nie zaleca się stosowania inhalacji gorącą parą ani umieszczania dziecka w silnie zaparowanym pomieszczeniu.

Kiedy trzeba pilnie szukać pomocy?

Pilnej pomocy medycznej wymaga sytuacja, w której dziecko:

• ma wyraźne trudności z oddychaniem,

• oddycha bardzo szybko lub z dużym wysiłkiem,

• ma zaciągane przestrzenie między żebrami albo dołek pod żebrami,

• wydaje głośne dźwięki podczas oddychania również w spoczynku,

• sinieje wokół ust albo ma sine usta lub język,

• jest bardzo senne i trudno je obudzić,

• staje się wiotkie, apatyczne lub nie reaguje jak zwykle,

• ma trudności z przełykaniem albo nadmiernie się ślini,

• nie przyjmuje płynów lub wykazuje objawy odwodnienia.

Nie należy czekać również wtedy, gdy stan chorego szybko się pogarsza lub objawy nie ustępują pomimo zastosowanego leczenia.

Jak ograniczyć rozprzestrzenianie wirusa?

Podstawą profilaktyki jest regularne i dokładne mycie rąk, szczególnie po kaszlu, kichaniu oraz kontakcie z wydzielinami chorego. Warto także:

• zasłaniać usta i nos podczas kaszlu lub kichania,

• regularnie czyścić często dotykane powierzchnie,

• wietrzyć pomieszczenia,

• unikać dotykania twarzy nieumytymi rękami,

• nie dzielić się kubkami, sztućcami i ręcznikami,

• ograniczyć bliski kontakt chorej osoby z niemowlętami i osobami z obniżoną odpornością,

• pozostać w domu podczas infekcji.

PIV najczęściej powoduje łagodną chorobę przypominającą przeziębienie. U niemowląt i małych dzieci nie należy jednak lekceważyć szczekającego kaszlu, chrypki ani głośnego oddychania. Wczesna konsultacja pozwala ocenić, czy infekcja może być leczona w domu, czy wymaga szybkiej pomocy medycznej.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem.

PMP

^{Fot. Wygenerowano AI}