Żylaki kończyn dolnych - leczenie

Na przewlekłe zaburzenia żylne, których efektem są powstające między innymi żylaki, choruje w Polsce 36% kobiet i 28% mężczyzn.

Problem z żylakami najłagodniej objawia się widocznymi na skórze tzw.: pajączkami. Gdy mamy do czynienia z zaawansowaną chorobą - pojawiają się trudno gojące owrzodzenia.

Żylaki, o czym nie wolno zapominać, są istotnym elementem choroby zatorowo - zakrzepowej, która w skrajnych przypadkach może prowadzić do śmierci.

Czym dokładnie są żylaki kończyn dolnych? - to żyły, które uległy nieodwracalnemu poszerzeniu i poskręcaniu. Są wyczuwalne i widoczne pod skórą.

Jak powstają? - to efekt upośledzenia ścian i zastawek żył głębokich. Żyły są naczyniami krwionośnymi, w których krew płynie w górę, w kierunku serca. Proces taki jest możliwy dzięki zastawkom, wypustkom błony naczyń. Zdrowe, dobrze funkcjonujące zastawki zamykają się, gdy krew płynąca ku górze, próbuje się cofnąć. W przypadku, gdy ścianki żył tracą swoją elastyczność, zastawki przestają się domykać. Skutkiem takiej sytuacji jest napieranie na ścianki żył zalegającej krwi, co doprowadza do rozciągnięcia się i zniekształcenia owych żył - w konsekwencji powstaje żylak.

Żylaki nie stanowią tylko i jedynie problemu natury estetycznej, ich pojawienie się to wynik poważnej choroby układu krążenia, mogącej doprowadzić do groźnych zakażeń całego organizmu. Dlatego tak istotna jest profilaktyka mająca na celu nie dopuścić do powstania tej przypadłości. W sytuacji, gdy już się żylaki pojawiły, jak najszybciej powinno się je usunąć.

Podatność na żylaki jest niestety uwarunkowana genetycznie, mowa tu o przyczynach pierwotnych powstania tej przypadłości. Skłonność do nich odziedziczyć możemy nie tylko po rodzicach, ale również i po pradziadkach. Winy za pojawienie się żylaków nie można jednak zrzucać tylko i wyłącznie na genetykę. My sami, a konkretnie higiena naszego życia, ma również wpływ na to, czy dotknie nas ta przypadłość, czy też nie - w tym przypadku mamy do czynienia z przyczyną wtórną powstawania żylaków.

Żylaki rozwijają się latami, są konsekwencją głównie:

• nadwagi
• siedzącej, bądź stojącej pracy
• małej aktywności fizycznej
• stosowania hormonalnej antykoncepcji
• ciąży (wielokrotnej)
• noszenia zbyt obcisłej odzieży

Żylakom sprzyjają również problemy z przewlekłymi zaparciami (dochodzi do utrudnionego odpływu krwi z dolnych partii ciała).

Objawy, które powinny zaniepokoić, że z naszymi żyłami dzieje się coś niedobrego to:

• uczucie ciężkości nóg (zwłaszcza w drugiej części dnia)
• opuchnięte kostki
• wieczorne bóle i kurcze łydek
• pajączki (pod kolanami i w okolicy łydek)

Diagnostyka polega przede wszystkim na przeprowadzeniu wywiadu lekarskiego z ustaleniem czynników ryzyka, dokładnym badaniu przedmiotowym pacjenta, jak i wykonaniu badań dodatkowych (nieinwazyjnych), do których zalicza się między innymi próby opaskowe, oraz usg - badanie usg duplex doppler żył kończyn dolnych z obrazowaniem przepływu krwi, to podstawowe i najważniejsze badanie.

Trwałe rozszerzenia żył (żylaki) leczy się na wiele sposobów.

Metody leczenia żylaków nóg:
Leczenie miejscowe - stosowanie maści, kremów i żeli mających na celu zmniejszenie obrzęków, wzmocnienie ścian naczyń krwionośnych, poprawienie napięcia żył. Owe preparaty zawierają m.in.: escynę z kasztanowca, rutynę, diosminę.

Leczenie uciskowe - stosowanie uciskowych rajstop dobranych indywidualnie do potrzeb pacjenta, które mają za zadanie poprawić krążenie w nogach i nie dopuścić do rozszerzenia się żył.

Leczenie farmakologiczne - stosowanie leków flebotropowych, czyli takich, które poprawiają mikrokrążenie, wzmacniają napięcie ścian naczyń oraz usprawniają krążenie limfy.

Metody zabiegowe:
Jedną z bardziej popularnych jest zabieg skleroterapii, który chętnie polecają specjaliści.
Metoda ta jest mało inwazyjna, wykonuje się ją w warunkach ambulatoryjnych (trwa 20 - 30 minut). Pacjent po zabiegu może udać się do domu.

Ten rodzaj leczenia stosuje się w zmianach żylakowych, którym nie towarzyszą poważne uszkodzenia głównych, powierzchownych pni żylnych kończyn dolnych. O zastosowaniu tej formy terapii decyduje stan zastawek żylnych, które regulują kierunek przepływu krwi. Ocenę sprawności tychże zastawek dokonuje się na podstawie dokładnego badania ultradźwiękowego.

Sam zabieg skleroterapii wykonuje się przy użyciu płynu lub pianki obliterujacej. Lek wstrzykuje się do światła żyły, skutkiem jest stan zapalny. Powstaje skrzeplina, która wytwarza proces włóknienia i zatyka żyłę. Po pewnym czasie tak zatkany żylak na skutek wykluczenia go z krwiobiegu obumiera i zanika.

Po zabiegu zaleca się noszenie przez około 2 - 4 tygodnie specjalnych pończoch bądź podkolanówek uciskowych.

Mankamentem tego rodzaju terapii jest możliwość pozostania przebarwień na skórze wzdłuż zamykanego naczynia.

Na pozbycie się żylaków stosuje się również - laser.

Jedną z najnowszych metod jest operacja laserowa EVLT - zabieg polega na zamknięciu światła jednej z głównych żył układu powierzchownego kończyny dolnej za pomocą energii wydzielanej przez światłowód laserowy. Energia ta za pomocą wysokiej temperatury przekazywana jest do krwi i ściany żyły, która jest zmieniona chorobowo i nie działa prawidłowo. Na skutek oddziaływania energii laserowej żyła kurczy się i włóknieje. Efektem końcowym jest jej trwałe zamknięcie.

Zabieg przeprowadzany jest na sali operacyjnej w znieczuleniu miejscowym. Trwa kilka godzin. Tego samego dnia chory może wrócić do domu. Zalecane jest noszenie przez 2 - 4 tygodnie specjalnych pończoch uciskowych.

Zaletą systemu EVLT jest wysoka skuteczność, zminimalizowanie powikłań pooperacyjnych (ból w okolicy zamykanej żyły), powstanie krwiaków oraz oparzeń skóry.

Najstarszą formą leczenia żylaków jest operacja rozróżniamy tu:

Operacje klasyczne - resekcyjne:

• stripping (wycięcie częściowe lub całkowite żyły odpiszczelowej lub odstrzałkowej)
• krossektomia (przecięcie w odpowiednim miejscu żył)
• flebektomia (wycięcie samych żylaków)

Najczęściej łączy się powyższe techniki w różnych kombinacjach.

Operacje klasyczne - oszczędzające:

• podwiązywanie żył w odpowiednich miejscach tak aby zlikwidować refleks krwi, ale oszczędzić żyłę
• plastyka żył

Klasyczna metoda operacyjna usuwania żylaków wiąże się z pewnymi niedogodnościami: bólem utrzymującym się do kilku dni po zabiegu, ograniczoną aktywnością chorego, aż do zagojenia się ran pooperacyjnych. Dosyć często tworzą się także krwiaki m.in.: w miejscach po wyciętych żylakach - wpływa to na końcowy efekt kosmetyczny. Nie oznacza to jednak, że należy z tej metody leczenia rezygnować. U niektórych chorych jest to jedyny i najlepszy sposób na skuteczne pozbycie się żylaków.

W myśl powiedzenia: ”lepiej zapobiegać niż leczyć” - najlepiej do pojawienia się żylaków nie dopuścić, a przynajmniej zminimalizować ryzyko ich powstania. Postaw na aktywność fizyczną, to skuteczny sposób na problemy żylne. Spaceruj, pływaj, gimnastykuj się.

<sup>Źródła: H.G. Schmidt „Żylaki kończyn dolnych”, Wydawnictwo Cedru 2002 rok. K. Załoga, L. Ciesielski „Choroby żył kończyn dolnych”, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1986 rok.

Fot. pixabay.com
Autor zewnętrzny</sup>