„Bombaj/Mumbaj. Podszepty miasta” – recenzja

Mumbaj, a niegdyś Bombaj, to miasto wyłonione z morza, gdzie przeplata się wielowątkowa przeszłość i teraźniejszość. Są to dwie równoległe narracje o realnej metropolii z jej gęstą siatką ulic i współczesną dynamiką oraz kolonialną historią. To miasto jest również bohaterem literackim kultowej powieści Gregory`ego Davida Robertsa, gdzie fabuła rozgrywa się przede wszystkim w Bombaju z lat 80. Autorka tej powieści tropi drobne elementy opisane w kultowej powieści „Shantaram", które są wciąż obecne w elementach miasta i powoli odsłania kolejne jego warstwy. Konfrontuje miejsca, postaci i zjawiska społeczne stanowiące tematykę powieści z faktami i specyfiką dzisiejszego Mumbaju. Umieszcza tutaj miasto w centrum i wsłuchuje się w niego, aby ostatecznie oddać mu głos. Autorka zaprasza nas na spacer po indyjskiej ulicy w głąb slumsów i na plażę. Zabiera nas także do kina, w podróż lokalnym pociągiem, na rybacki skuter i za więzienne kraty. Robi to wszystko po to, aby pokazać nam miasto od środka i odsłonić to co w Mumbaju jest tajemnicze, najdelikatniejsze, piękne i godne zapamiętania.

Bardzo ciekawy i ujmujący jest już sam wstęp książki, gdzie autorka przedstawia swoją historię jak znalazła się w Indiach i jaki był początek jej podróży do tego miejsca. Reportaż ten został podzielony na 12 rozdziałów, z których dowiemy się między innymi, dlaczego Bombaj zmienił nazwę na Mumbaj, czym są sulumsy i jaką pełnią rolę w mieście. Podczas czytania tej książki możemy spacerować razem z autorką po ulicach miasta. Na końcu możemy poczuć się jak w filmie, czyli poznać więcej faktów na temat Bollywood. Barwne opisy miejsc, smakowite potrawy, na które możemy tutaj znaleźć przepisy i porywające dźwięki muzyki sprawiają, że możemy czuć się niemal częścią tego miasta. Autorka nie boi się tutaj poruszać trudnych tematów pisząc na przykład o biedzie, nierównościach społecznych lub też o korupcji. Pokazuje nam nie tylko jasne strony miasta, ale również i te mroczne jednocześnie dając nadzieję na lepszą przyszłość. Dzięki niej możemy poznać sekrety i ciekawostki tej wyjątkowej metropolii, które nie są znane szerszej społeczności oraz obejrzeć ciekawe fotografie. Książka ta nie jest tylko zwykłą relacją z podróży, ale także refleksją nad życiem i przemijaniem, dlatego każdego powinna zaciekawić i zachwycić.

Ewelina Makoś
(ewelina.makos@dlalejdis.pl)

Iwona Szelezińska, „Bombaj/Mumbaj. Podszepty miasta”, Wydawnictwo Marginesy, Warszawa, 2024.