„Popiół i dym” – recenzja

Recenzja książki „Popiół i dym”.
Czy uczucie ma szansę przetrwać, gdy o ludzkim losie decydują nie tylko własne wybory, lecz także polityka, rodzinne zobowiązania i wojna? Paweł Mikołaj Skiba w powieści „Popiół i dym” sięga po sprawdzony, ale wciąż poruszający literacki motyw: dwoje młodych ludzi próbuje ocalić wspólną przyszłość w świecie, który nie daje im poczucia bezpieczeństwa.

Piotr Krzesiński, młody szlachcic z Zaborza, ma poślubić Sonię Jawgielównę, córkę husarskiego porucznika. O ich przyszłości początkowo decydują starsi, nie oni sami. Piotr nie zamierza łatwo podporządkować się narzuconym planom, jednak spotkanie w Lachowiczach po bitwie pod Werkami zmienia układ sił: między młodymi rodzi się uczucie. Miłość rozkwita jednak w cieniu wojny.

To właśnie zderzenie dwóch porządków stanowi najciekawszy punkt wyjścia tej historii. Z jednej strony są bliskość, rodzinne oczekiwania i strach przed stratą. Z drugiej – rzeczywistość, w której nawet najważniejsze obietnice mogą przegrać ze szczękiem oręża. Piotr trafia w sam środek walk, a jego droga wiedzie przez oblężenie Lachowicz i bitwę pod Połonką. Wojna nie jest dekoracją romansu, lecz siłą rozdzielającą bohaterów.

Na uwagę zasługuje również sam wybór epoki. XVII wiek w polskiej prozie historycznej łatwo skojarzyć z wielkimi przygodami, husarią i pojedynkami. „Popiół i dym” obiecuje jednak coś bardziej gorzkiego: przypomnienie, że za opowieściami o bitwach stoją zwykli ludzie, ich tęsknoty i niepewność jutra. Miłosny wątek pomaga spojrzeć na historię nie przez pryzmat dat, lecz emocji i konsekwencji, jakie niosą wydarzenia rozgrywające się daleko poza domem.

Autor sięga po stylizację na dawną polszczyznę. Dla jednych taki język będzie atutem, który buduje atmosferę epoki. Dla innych może oznaczać konieczność zwolnienia tempa i oswojenia się z bardziej podniosłym tonem. Nie jest to lekki romans w historycznym kostiumie.

Nie sposób też ukryć, że sam schemat fabularny jest znajomy: planowane małżeństwo, niespodziewane uczucie, rozłąka i wojna wystawiająca wszystko na próbę. Oryginalności warto więc szukać nie tyle w punkcie wyjścia, ile w tym, jak autor zestawia losy zakochanych z konkretnymi wydarzeniami XVII stulecia. Czytelniczki szukające przede wszystkim szybkiej, kameralnej historii miłosnej powinny pamiętać, że to obszerna, licząca ponad pięćset stron powieść historyczna.

„Popiół i dym” może zainteresować tych, którzy lubią, gdy emocjonalna opowieść rozwija się w rytmie wielkich dziejowych wydarzeń. To propozycja dla miłośniczek historii, romansów z dramatyczną stawką i opowieści o ludzkiej wytrwałości. Bo choć bitwy mają swoich zwycięzców, dla bohaterów najtrudniejsza walka może toczyć się o coś znacznie bardziej kruchego: możliwość bycia razem.

PMP

Paweł Mikołaj Skiba, „Popiół i dym”, Wydawnictwo Novae Res, Gdynia, 2026.



Komentarze




Newsletter

 
W tej witrynie stosujemy pliki cookies. Standardowe ustawienia przeglądarki internetowej zezwalają na zapisywanie ich na urządzeniu końcowym Użytkownika. Kontynuowanie przeglądania serwisu bez zmiany ustawień traktujemy jako zgodę na użycie plików cookies. Więcej w Polityce Cookies. Ukryj komunikat