„Ostatni pociąg” – recenzja

Historia dzieje się w Austrii w roku 1936. Dla 15 letniego Stephana, chłopaka pochodzącego z zamożnej i wpływowej żydowskiej rodziny, naziści to hałaśliwi i pozbawieni wpływów nudziarze. Jego natomiast interesuje sztuka, kultura i rozwijanie pasji dramaturgicznej. Jego najbliższą przyjaciółką jest błyskotliwa Žofie-Helene, której matka prowadzi postępową antynazistowską gazetę. Beztroskie życie nastolatków i ich rodzin nagle zmienia się, gdy Neumanom zostają odebrane prawa, a matkę Žofii gestapo umieszcza w areszcie. Z tej beznadziejnej sytuacji wyłania się jedyna nadzieja w postaci Truus Wijsmuller - holenderki, która jest gotowa ratować dzieci, kiedy jest to jeszcze możliwe. Żeby to osiągnąć musi jednak zmierzyć się z Adolfem Eichmannem, który jest nazistowskim biurokratą. Czy miłość i przyjaźń mają szansę przetrwać, gdy dużymi krokami zbliża się zagłada?

W książce zostali przedstawieni fikcyjni bohaterowie, ale bohaterka tej opowieści żyła naprawdę. Ciocia Trusia w rzeczywistości uratowała ponad 10 tysięcy dzieci, głównie Żydów ocalając je dzięki wywiezieniu ich do innych krajów, gdzie mogły żyć w spokoju. Historia nastoletniego Stefana i jego przyjaciółki pozwala nam na obserwację historii z dwóch perspektyw. Dzięki temu możemy poznać przedwojenne życie głównych bohaterów i nastający niepokój czasu, gdy świat rozpada się na kawałki.

„Ostatni pociąg” to fascynująca, pięknie opowiedziana historia o miłości, stracie i heroizmie tuż przed wybuchem II wojny światowej. Autorka pokazuje nam, że te minione czasy są dzisiaj ważne. Przedstawia również sylwetki kobiet, które zajmowały się tym, co było z pozoru niemożliwe, czyli ratowaniem dzieci. W tej powieści współczucie przeplata się z miłością, a autorka przypomina o tym, co może się dziać gdy dobrzy ludzie przeciwstawią się złu. Historia ta porusza głęboko i pokazuje jak niebezpieczną i długą drogę musieli przejść ludzie i dzieci, aby przeżyć. Styl autorki jest bardzo prosty dla czytelnika, dlatego czyta się ją w szybkim tempie mimo trudnej tematyki.

Książka „Ostatni pociąg” budzi w czytelniku dużo emocji, skłania do refleksji, dlatego warto ją przeczytać pamiętając również o historii świata i czasach niepokoju i wojny.

Ewelina Makoś
(ewelina.makos@dlalejdis.pl)

Meg Waite Clayton, „Ostatni pociąg”, Wydawnictwo Kobiece, Białystok 2020.